Ka Lynnong 27 — Kiwei ki Jingphla ba La Pynskhem
GSAM 442.1“U JEHOSHAPHAT u la ïeng bad u la ong, To sngap ïa nga, ko Judah, bad phi ki nongshong Jerusalem; to ngeit ha U Trai U Blei jong phi, kumta yn pynskhem ïa phi; to ngeit ha ki nongïathuhlypa jong U, kumta phin ïaid bha.”1
GSAM 442.2Bun snem mynshuwa la ai ka jingphla lyngba ka jingai jong ka jingïathuhlypa ba shuwa ka jingkut ki sla ba la shon jong kane ka jingshisha kin “saphriang kum ki sla ha ka aiom synrai.” Kumno yn lah ban pyndep ïa kane khlem da pynbeit ne pynïasoh ha kano kano ka rukom ïa ki briew kiba ngeit ïa ka jingshisha ban leh ïa ka kam, ka la long ka jingkylli kaba mih ha ki jingmut jong kiba bun. Ha ka jingpyniaid jong U Blei bunsien la ïoh ki jingmih bakhraw na ki jingsdang kiba rit tam; kumta ka la long ha ka jingroi jong ka rukom trei kaba la mih hapdeng jong ngi.
GSAM 442Ka Seng Kot Lyngkot bad Mishan
GSAM 442.3Kumba ha u snem 1870 ka jingmut ban seng ïa ka seng kot lyngkot bad mishan ka la mih nyngkong na ka jingleh jong katto katne ngut ki para kynthei kiba aiti ha South Lancaster, Massachusetts. Kine ki para kynthei ki la pyrshang, katto katne por, ban phah lyngba ka dak ïa ki kot khubor bad ki kot lyngkot jong ka kynhun balang jong ngi sha ki briew bapher kiba shabar ka jingngeit jong ngi, bad hadien pat ki la thoh shithi sha ki. Kane ka la pynlong ïa katto katne ngut ki briew ban pdiang ïa ka jingshisha, bad ka la pynmih ha ka jingmut jong u Tymmen S. N. Haskell ïa kane ka jingkylli, “Balei ba baroh ki briew jong ngi kim lah ban ïashim bynta ban leh ïa kaei kaba katto katne ngut ki para kynthei ki la leh?” Ha u snem 1871, khamtam, la ïakren shaphang kane ka kam na ka por sha ka por ha ki sla jong Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna. Ha ka dorbar kyrpang jong Ka General Conference kaba la long ha ka 29 Nohprah, 1871, u Tymmen Haskell u la don bad u la pyni ïa ka jingmyntoi kaba kane ka jingïaid lynti ka lah ban ai ha ka kam. La pdiang ïa ka rai kaba ai jingmut ban seng ïa ki seng kot lyngkot. La thung ïa ki Tymmen S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, bad I. D. Van Horn kum ka komiti ban pynjanai ïa ki jingthmu ban seng ïa kine ki seng.
GSAM 443.1Kane ka jingïaid lynti ka la wanrah ïa ka juk bathymmai ha ka jingpynïaid shakhmat ïa ka kam jong ka khubor. Haduh kata ka por, ka jinghikai ïa ka jingshisha ka la shaniah jan baroh tang ha ki jingtrei jong u nongïalap uba kren hi. La katto katne snem u Tymmen Haskell u la trei shitom bha ban wad bad ban wanrah ïa ki jingthmu ban pynjop ïa Ka Seng Kot Lyngkot bad Mishan. Ka long kaba dei ban ai burom ïa u da kaba ong ba u la long shisha u nonglam lynti ha kata ka kam. Kane kam long kaba shisha tang ha kaba ïadei bad ki seng kot lyngkot bad mishan jong ki jylla; dei ma u ruh uba, ha u snem 1878, u la wanrah ha khmat Ka General Conference kaba la ïalang ha Battle Creek ïa ka jingthmu na ka bynta ka Seng Kot Lyngkot kaba kyllum (kaba la khot hadien ka Seng Kot Lyngkot jong ki Ri). Ka jaka trei jong ka ka long ki jaka kiba shabar ki Conference jong ngi, ym tang ha America, hynrei ruh ha ki ri bar.
GSAM 443Ki Nongthoh kiba Tbit—Maria Huntley
GSAM 443.2U Trai, ha ka jingpyniaid jong U, U la pynmih ïa ki nongthoh kiba tbit, kiba la long ka jingïarap bakhraw ïa u Tymmen Haskell ha kane ka jingïaid lynti. Ka para Maria Huntley ka la long kawei kaba la trei khlem kynran dien, wat hapdeng ka jingpang bakhraw jong ka met ha ki snem kiba bud, bad ka la ïap ha la ka kam kumba khadsaw snem mynshuwa. Lyngba ki jingtrei jong ka, la shem nyngkong ïa bun ki lad kiba don mynta ha ki jaka trei ha ki ri bar. Kiwei ki nongthoh ki la ïasoh ha kane kajuh ka kam, bad katba ka jaka trei ka la nangïar, ka la mih ka jingdonkam ïa ki nongthoh ha ki ktien bapher.
GSAM 444Ka Jingktah ïa ki Balang ha ki Jaka
GSAM 444.1Hynrei ka jingmih kaba kham kongsan tam jong ka jingseng ïa ka kam seng kot lyngkot hapdeng jong ngi ka long ka jingktah jong ka ha kaba pynmih bad pynroi ïa ka mynsiem mishan hapdeng ki jingpynbeit jong ki balang ha ki jaka bapher. Ka la ai ha uwei pa uwei ïa ka lad ban leh ei ei da kaba thoh shithi bad sam ïa ki kot pule, bad ban sngew ïa ka jingpynshlur kaba wan na ka jingtrei hi na ka bynta ka jingpynim ïa ki mynsiem.
GSAM 444Ka Jingphla Shaphang ka Kam Kot Lyngkot
GSAM 444.2Ban pyni ïa ka jinglong jong ka jinghikai ba la ai lyngba U Mynsiem jong ka jingïathuhlypa, shaphang ka kam kot lyngkot bad mishan, ngi sot na Ki Jingphla nombar 29 bad 30:—
GSAM 444.3“Lada don kawei ka kam kaba kham kongsan ban ïa kawei pat, ka long ka jingpynpoi ïa ki kot ba ngi pynmih ha khmat ki paidbah, da kaba ïalam ïa ki kumta ban wad ïa ki Jingthoh Bakhuid. Ka kam mishan—ban wanrah ïa ki kot ba ngi pynmih sha ki longïing, ban ïakren, bad ban duwai ryngkat bad ki bad na ka bynta jong ki—ka long ka kam babha, bad ka kam ka ban hikai ïa ki shynrang bad ki kynthei ban trei ïa ka kam sharai.
GSAM 444.4“Ym baroh ki long kiba bit na ka bynta kane ka kam. Kito kiba don ki sap bad ka jinglah kaba bha tam, kiba yn shim ïa ka kam da ka jingshemphang bad da ka rukom kaba pynbeit bha, bad kiba yn pynïaid ïa ka shakhmat da ka bor kaba ïaineh, ki dei kita kiba dei ban shah jied. Dei ban don ka jingthmu kaba la pynbeit ryntih bha tam; bad dei ban pyndep ïa kane da ka jingïaineh. Ki balang ha man ka jaka ki dei ban don ka jingsngewkhia kaba jylliew tam ïa ka kam kot lyngkot bad mishan.”
GSAM 444.5“Ka kam kot lyngkot bad mishan ka long ka kam babha. Ka long ka kam jong U Blei. Ym dei satia ban ñiewpoh ïa ka; hynrei ka don ka jingma kaba ïai don ban pynbakla ïa ka na ka jingthmu bashisha jong ka. La donkam ïa ki nongpynphriang kot ban trei ha ka jaka mishan. Ki briew kiba don ki rukom kiba khlem akor kim long kiba bit na ka bynta kane ka kam. Ki shynrang bad ki kynthei kiba tip ban ïadei bad ki briew, kiba kren sngewtynnad, kiba lah ban ïohi lypa shai, kiba don ki jingmut kiba lah ban pynïapher, bad kiba sngewthuh ïa ka dor jong ki mynsiem, ki long kita kiba lah ban ïoh jingjop.”
GSAM 445.1Ka jingdie jong ki balang bad ki nongpynphriang kot jong ngi ïa ki kot, ki kot rit, bad ki kot lyngkot kiba palat ïa ka dor $8,000,000 ha ki khatar snem, ka long ka sakhi kaba khlaiñ shaphang ka jingmyntoi kaba shisha jong ka kam jong Ka Seng Kot Lyngkot bad Mishan.
GSAM 445Ka Jingïathuhlypa pyrshah ïa ka Jingstad Pyrthei
GSAM 445.2La ai ka ktien jingïathuhlypa kaba ïadei bad ka kam ha ki jaka trei ha Europe, kaba la nangurlong thik katkum ka ktien haduh ba ka dei ban pynpaw hangne. Ki nongtrei bad ki briew ki la pynskhem ba ym lah ban pynïaid ïa ka kam hangta, khamtam ha Scandinavia, kumba leh ha America. Mrs. White ka la ong, kaba la pynlyngngoh ïa ki, ba ym tang lah ban pynïaid ïa ka da ka jingjop, hynrei lah ruh ban kyrshan ïa ka ha kajuh ka rukom kum ha America. Ka la ong ruh ba U Trai U la pyni ha ka ba lada ki shimkhia ban siew ïa ka jingai shiphew bynta, wat na ki jingkamai kiba rit kiba ki ïoh, U Blei Un pynroi ïa ki palat shibun ïa kaei kaba ki khmih lynti. Ka la ïathuh ruh ïa ki ba ki nongpynphriang kot ki lah ban die kot ha Scandinavia da kaba shim lypa ïa ki jingkular thied, bad ba kane kan long kaba jop. Ki nongpynïaid jong ki ïing pynmih kot ha kita ki ri ki la ong, “Ym lah ban leh ïa kata;” ki “ym ju die kot ha kata ka rukom.” Ka jingmih hadien ka la pyni ba kaei kaba u angel jong U Trai u la pyni ha ka ha kane ka bynta ka kham halor shibun ïa ka jingstad jong ki nongdie kot bad ki nongpynmih kot jong ka pyrthei. Ka jingjop ka la don ryngkat bad ka kam pynphriang kot hangta naduh ka jingsdang jong ka. Katto katne na kito kiba la sdang ban ai sha ka kam ïa ka shi bynta na ka shiphew jong ka jingkamai barit jong ki, ki la kylla long ki nongpynphriang kot. Ki lah ym tang ban kyrshan ïa lade, hynrei ki kamai ruh kham bun ka pisa ban ïa mynshuwa, bad namar kata ki lah ban siew ïa ka jingai shiphew bynta kaba kham bun shibun.
GSAM 445.3Ha u snem 1895 ki nongpynphriang kot ki la die ïa ki kot kiba palat ïa ka dor $40,000, na ki kot ba la shon ha ka ïing pynmih kot jong ngi ha Christiana, Norway. To kynmaw ïa kane kum sa kawei ka jingïathuhlypa kaba la urlong, bad kata ruh hapdeng ki jingpyrshah na baroh ki liang, hapoh ka balang bad shabar jong ka, kiba ong ba ym lah ban leh ïa kane.
GSAM 445.4Ha kaba ïadei bad ka kam jong ki seng kot lyngkot kiba la seng naduh u snem 1871 bad hadien, lah ban ong khlem artatien ba lyngba ki jingtrei jong kine ki nongtrei la ïalam ïa ki briew sha ka jingshisha jan katjuh ka jingbun kum lyngba ki jingtrei jong ki nongïalap hi. Lyngba kane ka lad la nangpynbna ïa ka khubor sha ki jaitbynriew bad ki jait ktien baroh jong ka pyrthei.
GSAM 446Ki Jingdeng Ksiar Rupa bad ka Kam Kot Lyngkot
GSAM 446.1Ha u bnai Ïaïong, 1873, Ka Seng Kot Lyngkot bad Mishan ha California ka la pyntip ïa kawei ka khubor kaba sngewtynnad. Ka long ba ki jingdeng ksiar rupa kiba la ai sha ka seng da kito kiba la pdiang ïa ka jingshisha ha kata ka jylla, haduh kata ka tarik, la pynum, la tynjuh ïa ka jingkhuid jong ki, bad la die katkum ka dor shisha jong ka ksiar bad ka rupa, bad la ïoh $200. La pyndonkam ïa kane ka pisa baroh ban thied ïa ki kot lyngkot, ki kot rit, bad ki kot ba mih na ka por sha ka por, kiba la sam. Ka seng ka la tip thikna lypa ïa arphew ngut kiba la wan ban pdiang ïa ka jingshisha lyngba ki kot ba la thied da ka pisa ba la ïoh na ki jingdeng ksiar rupa. Napdeng kito kiba la wan tip ïa ka jingshisha da kaba pule, u la don u John I. Tay, na Oakland, California.
GSAM 446San Francisco kum ka Jaka Mishan
GSAM 446.2Ha u snem 1875 la ai ïa ka jingphla kaba kongsan sha ka balang San Francisco. Mynta la kdew ïa ka namar ba ka la urlong ha ka rukom kaba shai bha. Naduh kaba sdang kane ka balang ka la donkam ban wai ïa ki ïing ïalang na ka bynta ka jingmane, bad kata ruh da ka jinglut kaba bun bad katto katne ka jingeh, namar ym lah ban pynlong ïa ki jingïalang kiba bud ter ha ki, naba ha ka por kaba bun la donkam ïa ki na ka bynta kiwei pat ki kam.
GSAM 446.3Ha ki janmiet jong ka 14 bad ka 20 Ïaïong, 1875, la khot ïa ki dkhot kiba lamkhmat jong ka balang San Francisco ban ïalang ha ka ïing jong ka kong J. L. James, ha surok Fifth, hajan surok Market. Hangta Mrs. White ka la ïathuh ha ngi ïa kaei kaba la pyni ha ka ha ka jingïohi-paw shaphang kata ka jinglong. Ka long ba San Francisco kan ïai long ka jaka mishan, ha kaba lah ban pynïaid ïa ka kam; bad lada pynïaid ïa ka kam da ka jingstad, ki mynsiem kin ïai pdiang ïa ka jingshisha. Lada tei ïa ka ïingmane ha kaba lah ban khot ïa ki briew, bad ha kaba lah ban trei ïa ka kam, yn pynlang shuh ïa ki mynsiem bad ki. Kine pat kin ïarap ban siew ïa ka jinglut bad ban pynkut ïa ka ram kaba hap ban shim ha kaba pynkhreh ïa ka ïing ïalang.
GSAM 447.1Mrs. White ka la bteng da kaba ong ba ka la ïohi ba, haba kan pynshlur ïa ka balang San Francisco shaphang ka jingdonkam ban tei ïa ka ïingmane, ïa kata ka balang baduk kan ïohi kum ka jingjam ha ka jingdum. Hynrei la hukum ïa ka ban ong ba, katba ki jam shakhmat, kin ïohi ïa ka jingpyniaid jong U Blei kaba plie ïa ka lynti ha khmat jong ki, shi sien jam hadien kawei pat, bad ba yn pynmih ïa ki paralok ha baroh shi lynter ka lynti, haduh ba ha kaba kut yn siew lut ïa ka ram baroh.
GSAM 447.2Namar nga la long uwei na ki katto katne ngut kiba la ïaseng ha ki jingïalang ba la kdew haneng, nga lah ban ong ba ka jingmut jong kata ka kynhun, kaba jan baroh ki la long ki baduk jong kane ka pyrthei, ban shimkhia ban tei ïa ka ïing ïalang kaba 35 x 80 phut, bad kata ruh ha ka nongbah kaba ka jinglut kaba rit tam ïa kawei ka jaka ka i kumba ka dawa ym duna ïa ka $6,000, ka la long shisha kum “ka jingjam ha ka jingdum.” Ki la shim ïa kata ka sienjam tang namar ka jingshaniah bapura jong ki ba ka jingphla ba Mrs. White ka la ai ha ki ka la wan na U Trai, bad ba kan urlong shisha.
GSAM 447.3Namar nga la don bynta kham bun ne kham duna bad kane ka kam naduh ka jingsdang jong ka haduh mynta, nga kwah ban ong hangne ba ka jingphla haneng ka la urlong ha man la ka bynta. Haba ngi la mih ban wad jaka, ngi la ïoh ïa ka jaka kaba dor $6,000 ha ka dor $4,000. Kawei ka para ka la ong ba kan ai $1,000 lada ka lah ban die ïa la ka jaka. Mar mar ka la aiti ïa ka jingdon jong ka ha u nongïaid kam die bad thied jaka, uba la ong ha ka ba ka dor ka la long kaba poh palat. Hapoh ar taïew la die ïa ka jaka jong ka ha ka dor kaba palat $1,000 ïa ka dor ba ka la buh nyngkong, bad la siew ïa ka jingkular jong ka. Uwei pat, u para baduk uba ym lah ban ïohi kumno lah ban tei ïa ka ïingmane, hynrei uba la ong, “Lada U Trai U ong ba dei ban leh ïa ka, Un plie ïa ka lynti ha kano kano ka rukom,” u la shem, kaba la pynlyngngoh ïa u, ba la pynbeit ïa ka jingdon jong uwei na ki bahaïing jong u uba la ïap, bad ba na kata u la ïoh $20,000. U la ai $1,000 sha ka jingtei, bad u la thied ïa ka shi bynta na ka lai jong ka jaka jong ka balang ban tei ïa la ka ïing sah. Kumta ha ki ar rukom u la wanrah jingïarap ïa ka seng.
GSAM 448Ka Jingïarap kaba Kongsan ïa San Francisco
GSAM 448.1Kumta ngi lah ban kdew ïa bun ki jingai sngewbha bad ki jingïarap kiba ka komiti ka la ïoh katba ki la nangpynïaid ïa ka jingtei ïa ka ïing. Ka la biang ban ong ba la tei ïa ka ïingmane, ryngkat bad ka jaka, ha ka jinglut kaba kumba $14,000, kaba palat shiteng na ka la siew da ki jingai sngewbha shuwa ba la pyndep ïa ka ïing. Ka surok Laguna, ha kaba la tei ïa ka ïing, ka la long ka bynta jong ka nongbah ha kaba la duna ki ïing na ka bynta ki skul. Kumta ka kynhun pynïaid skul ka la wan ban wai ïa ki kamra kiba harum ban pynlong skul, shuwa ba la buh ïa ka tnum jong ka ïing. Ka bai wai kaba hynñiew phew san dolar shi bnai, kaba la ïoh la jan ar snem, ka la siew ïa ka sut bad ki jinglut ba ju don, bad ka seng ka la lah ban pyndonkam ïa kaei kaba ka lah ban pynïoh ban siew ïa ka ram kaba dang sah.
GSAM 448Ka Jaka Sumar da ka Um
GSAM 448.2Ha kane ka por ka bynta barit jong ka ram ba la shim ha kata ka por ka dang sah, bad ha ka mala shapoh jong ka ïingmane ka don ka jaka sumar da ka um kaba la pynbiang lut ïa ki tiar. Ka lait na baroh ki jingeh pisa, bad ka dor jong ka ka kham tam shibun ïa ka ram kaba dang sah, kaba shen kan long kaba la kut noh.
GSAM 448.3Ka bynta jong ka jingphla kaba ïadei bad ki mynsiem kiba pdiang ïa ka jingshisha ka la urlong ha ka rukom kaba phylla tam. Ym tang ki phew ngut, hynrei ki spah ngut ki la pdiang ïa ka jingshai jong ka jingshisha ha kata ka nongbah, bad mynta ki la saphriang sha ki bynta bapher jong ka pyrthei. Na ka por sha ka por haba nga leit jngoh ïa San Francisco, nga ïohi naduh ar haduh shiphew ngut ki briew kiba la pdiang ïa ka jingshisha naduh ka sien ba nga la ïaseng khatduh bad ki; bad ka jingkut kam pat poi.
GSAM 449Ka Jingïap jong u Tymmen White
GSAM 449.1Kumba ha u snem 1880 la bthah ïa Mrs. White lyngba U Mynsiem jong ka jingïathuhlypa ban ong ha la u lok, u Tymmen James White, ba u dei ban buh noh ïa bun ki jingsngewkhia bad ki lyngkor kiba u la kit, bad ban aiti ïa ki ha kiwei pat ki kti kiba kham samla, katba ma u u dei ban “pynkhreh ïa la ka jingkylla bakhatduh”—kaba mut ba ka jingïamareh jong u ha kane ka pyrthei ka la jan kut. U la sdang ban kohnguh ïa kane ka jingbthah, bad ka la long ha ka por kaba biang eh, namar ha u snem 1881 ki jingtrei jong u ki la kut, bad u la ïohthiah ha U Jisu. Ha ka 31 Naitung u la ïoh ïa ka jingpang khieshoh. Ha ka 3 Nailar la pynkynriah ïa u na la ka ïing sha ka ïing sumar ha Battle Creek, ha kaba u la ïoh ïa ka jingsumar bad ka jingpeit kaba lah baroh ban ai, hynrei kam shym la ïarap. U la nangsniew. Naduh kaba sdang jong ka jingpang jong u, u la sngew lypa ba ka “jingkylla bakhatduh” jong u ka la wan.
GSAM 449Ka Jingong jong u Tymmen Smith
GSAM 449.2Haba kren shaphang kane ka jingjia, u Tymmen Uriah Smith u ong: “Ka jinglong ha ka por jingïap jong u kam lah shuh ban kham bha. Katba u dang tip briew ha ki lai sngi bakhatduh jong ka jingpang jong u, u la phla ba um shym la sngew pang. Ka kynhun bakhraw jong ki paralok kiba sngur bad kiba jaw ummat ki la ïeng hapoh bad sawdong ka ïing, katba ha kata ka nohphai sngi kaba itynnad jong ka sngi Sabbaton ka jingim jong u ka la nangduh suki suki. Kum haba hap ha ka jingthiah kaba jai jai, kumta u la hiar sha ka jingïap; bad haba baroh ka la kut, ka jingsuk kaba thiang ka i kumba ka la sah neh ha baroh ki bynta jong ka dur khmat jong u. Ka la long kumba la jubab ïa kane ka jingduwai:
GSAM 449.4Ha ka por ba u la ïap u la don hynriew phew snem bad ar sngi ka rta. Ka jingñiewburom ïa u ha Battle Creek ka la paw na ka jingshisha ba ym duna ïa ar hajar san spah ngut ki briew ki la don ha ka jingleh niam tep jong u, ha ka 13 Nailar. La synran ïa u sha la ka jaka shongthait bakhatduh ha ka lum jingtep Oak Hill da ka jingïaid jong ki khyndai phew san tylli ki kali bad ka kynhun briew kaba bun kiba ïaid kjat.
GSAM 450.1Na ki jingphla kiba bun ba la ai hadien ka jingïap jong u, bad ba la pynmih ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna, ngi sot ïa kane harum kaba la thoh da u Tymmen S. N. Haskell:—
GSAM 450.2“Haba nga pyrkhat ïa ka jingbishar kaba skhem jong u ha jan baroh ki por jingeh, ïa ka jingjemnud bad ka jinglong mynsiem kaba don burom jong u kaba u la pyni ïa kito kiba bakla, bad wat ïa kito kiba la leh sniew ïa u, haba u la ïohi ïa ki dak jong ka jingkylla kaba mut jong ki, bad ïa ka jingieit jong u ïa kaei kaba u la ngeit ba ka dei, nga lah shisha ban ong, U kpa ha Israel u la kyllon. Bad katba u shongthait, ka kam, kumjuh ruh bun ki briew, kin sngewthuh ïa ka jingduh jong ka jingïohi lypa jong u bad ka jingsumar jong u kum u kpa.”
GSAM 450.3Haba u la ïap, ki nongshun jong ngi ki la kam ba mynta ka khubor ka dei ban sangeh. Kam shym la long kumta; kita ki seng kiba, hapoh ka kti ba kynja Blei, la seng da u, la buh ba kin nangroi sha ka jingkhraw kaba kham tam shuh, ban long kum “ki dieng ba U Trai U la thung,” na kiba yn saphriang ki tnad kiba bun bad kiba seisoh.
GSAM 450La Ïathuhlypa ïa ka Jingthaw Aiñ Shaphang ka Niam
GSAM 450.4La san phew phra snem ki la ïaid naduh ba kito kiba pynbna ïa ka khubor jong u angel uba lai ki la ong ba ka por kan wan, katkum ka jingïathuhlypa ha ka Jingpynpaw 13, ha kaba yn pynshitom beiñ ïa ki briew ha United States bad ha kiwei pat ki jaka namar ba ki sumar ïa ki hukum U Blei. Ha ka kot ba la thoh da Mrs. White, kaba la ai kyrteng Ki Jingthoh Banyngkong, ngi pule ïa kane harum shaphang kane ka jinghikai:—
GSAM 450.5“U angel u la ong, ‘To peit phi!’ La pynphai ïa ka jingpeit jong nga sha ki bymman, ne ki bymngeit. Ki baroh ki la khihwin. Ka jingshitrhem bad ka bor kaba don bad ki briew jong U Blei ka la pynkhie bad pynbitar ïa ki. Ka jingkulmar, ka jingkulmar ka la don ha baroh ki liang. Nga la ïohi ba la shim ki lad pyrshah ïa ka kynhun kaba don ïa ka jingshai bad ka bor jong U Blei. Ka jingdum ka la nangrben sawdong jong ki; hynrei ki la ïeng skhem, kiba U Blei U la pdiang, bad kiba shaniah ha U. Nga la ïohi ba ki la shah pynklumar; nangta nga la ïohsngew ïa ki ba ki la pyrta sha U Blei da ka jingshitrhem. Sngi bad miet ka jingpyrta jong ki kam shym la sangeh: ‘To long ka mon jong Me, ko U Blei! Lada ka lah ban pyndonburom ïa ka kyrteng jong Me, to plie ïa ka lynti lait na ka bynta ki briew jong Me! To pyllait ïa ngi na ki nongmane bleithaw sawdong jong ngi. Ki la rai ba ngin ïap; hynrei ka ksangkti jong Me ka lah ban wanrah jingpynim.’”2
GSAM 451.1“Nangta nga la ïohi ïa ki briew kiba lamkhmat jong ka pyrthei ba ki la ïasyllok lang, bad ïa u Soitan bad ki angel jong u ba ki la bunkam sawdong jong ki. Nga la ïohi ïa kawei ka jingthoh, kaba ki kopi jong ka la sam ha ki bynta bapher jong ka ri, kaba ai hukum ba lada ki riewkhuid kim pyndem ïa la ka jingngeit kaba kyrpang, kim iehnoh ïa ka sngi Sabbaton, bad kim rakhe ïa ka sngi kaba nyngkong jong ka taïew, la ailad ïa ki briew, hadien ka por ba la buh, ban pynïap ïa ki.”3
GSAM 451Ka Jingpynshitom beiñ ha America
GSAM 451.2Ki nongïaleh pyrshah ïa ngi ki la ong ba ka jingpynshitom beiñ kam lah ban wan ha kane ka ri, namar ka Riti Synshar jong ki Jylla ba Ïatylli ka pynbna ba “ka Dorbar Thaw Aiñ kan ym thaw aiñ shaphang ka jingseng ïa ka niam, ne ban khang ïa ka jingbud laitluid ïa kata ka niam.” Nalor kane, ka “Kot ki Hok” jong ki jylla kiba kham bun ka khang ïa ka jingthaw aiñ shaphang ka niam. Wat hapdeng kine ki jingkam, ki briew jong ngi ki la ïai pynbna ïa ka khubor jong ka jingmaham bad ïa ka jingpynkhreh kaba donkam ban ïakynduh ïa ka jingïaleh.
GSAM 451.3Ha u snem 1863 la seng ïa kawei ka seng kaba don ka jingthmu ban pynkylla ïa ka Riti Synshar jong ki Jylla ba Ïatylli bad ïa ki aiñ jong ka ri, khnang ba lah ban pyndonkam ïa ki ban pynbor ïa ki briew ha ka niam. Kine ki jingmut ki la ïoh nongbud stet bha, bad ka nongrim jong ka jingpynbor ïa ki briew ban leh ïa kaba dei, khamtam ha kaba ïadei bad ka jingrakhe ïa ka sngi U Blei, ka la nang ïoh jaka, haduh ba ka jingpynshitom beiñ kaba shisha ka la sdang ha bun ki jylla. Ka la sdang wat ha kito ki jylla kiba ki aiñ shaphang ka sngi U Blei ki ai jaka ïa kito kiba rakhe ïa kawei pat ka sngi katkum ka jingïatiplem jong ki, bad la set patok ïa ki briew namar ba kim rakhe ïa ka sngi U Blei.
GSAM 452Ki Jingkem kiba 116 Tylli
GSAM 452.1Ha khmat jong nga ka don ka thup jong ki jingkem kiba 116 tylli ïa ki Adventist jong ka sngi saitjain ha America, naduh u snem 1878 haduh u Lber, 1896. Na kine, la shem ïa ki 109 ngut kiba don pop ha khmat ka aiñ. Bun na kine la set patok naduh 20 haduh 60 sngi, bad kumba 12 ngut na ki la shah pynbor ban trei ha ka “kynhun ki koidi ba la teh lang da ki kynjri” lem bad ki nongpynïap briew, ki nongtuh, bad ki nongleh kam sniew kiba sniew tam. Ha baroh ki mukotduma, kito kiba pynhap ïa ka jingpynshitom halor jong ki ki la ithuh ïa ki kum ki nongshong shnong kiba bha tam.
GSAM 452Ka Seng Laitluid ha ka Niam
GSAM 452.2Ha u Naitung 21, 1889, la seng ha Battle Creek, Michigan, ïa ka seng kaba la khot Ka Seng Laitluid ha ka Niam jong ka Ri. Ka jingthmu jong ka ka long ban ïaleh pyrshah ïa ka jingthaw aiñ shaphang ka niam, ban pynphriang jingtip sha ki paidbah shaphang ka jingïadei kaba shisha hapdeng ka niam bad ka sorkar jong ka ri, bad ban ïarap ïa kito kiba shah pynshitom beiñ namar ka jingïatiplem jong ki. Kane ka seng ka la trei shibun eh ha ka jingpynphriang ïa ki kot bad ha ka jingpynshai ïa ki briew shaphang ki kamram bad ki jingma jong kine ki por ha la ka jong ka ri. Ha ka jingshisha, ka la leh ïa ka kam kaba khraw ha ka jingpynphriang ïa ki jingmaham kiba don ha ka khubor jong Jingpynpaw 14:9-12.
GSAM 452Ka Jingïarap jong ki Kot Khubor Bym Dei jong ka Niam
GSAM 452.3Ki jingpynshitom beiñ kiba la nang jur ha kata ka por pyrshah ïa ki Adventist jong ka sngi saitjain la ïakren ha ki bynta jong ki nongthoh kot khubor kum ka New York Sun, ka New York World, ka Chicago Inter Ocean, bad kiwei. La mih ki jingthoh kiba kren laitluid shaphang ka jingleh bymhok ïa u nongshong shnong jong ki Jylla ba Ïatylli namar ba u kohnguh ïa la ka jong ka jingïatiplem, bad namar ba u rakhe ïa ka sngi hi kaba la buh ha ka hukum. Lyngba ki jingthoh kum kine ha ki kot khubor, la wanrah ïa kane ka mat ha khmat ki nongpule kiba don da ki phew lak ngut. Ha ka shi bnai, ïa ka jingshisha kaba kongsan jong ka khubor jong u angel uba lai la pynpaw ha khmat ki briew kiba kham bun ban ïa kito kiba ngi la lah ban poi sha ki ha palat arphew snem.
GSAM 453Ka Jingbitar u Briew ka La Long ka Jingïaroh ïa U Trai
GSAM 453.1Kumta la ïohi ba ki jingpyrshang jong ki briew ban pynsangeh ïa ka kam U Blei, bad ban ïoh ïa ki aiñ ban kyrshan ïa ka Sabbaton kaba ïaleh pyrshah ïa kata kaba la hukum ha ka hukum kaba saw, ki la ïarap ban plie ïa ka lynti ba ka jingshisha kan nang ïaid shakhmat kham stet.
GSAM 453.2Haba ngi puson ïa kaei kaba la urlong ha ki katto katne bnai lyngba kine ki lad, ar tylli ki dkhot jong ka Jingthoh Bakhuid ki wan jur ha ka jingmut. Kawei ka ong, “Ngim lah ban leh ei ei pyrshah ïa ka jingshisha, hynrei tang na ka bynta ka jingshisha;”4 Bad kawei pat, “Shisha ka jingbitar u briew kan ïaroh ïa Me: ïa ka jingbitar kaba sah Men teh lakam.”5
GSAM 453Ka Jingïathuhlypa Shaphang ki Aiñ ka Sngi U Blei
GSAM 453.3Ha Ka Jingphla Nombor 32, kaba la shon ha u snem 1885, ka don ka jingong shaphang kumno yn pdiang ïa ki aiñ ka sngi U Blei ha ki Jylla ba Ïatylli. Ka ong: “Ban ïoh ïa ka jingieit jong ki paidbah bad ka jingkyrshan, ki nongthaw aiñ kin pyndem ha ka jingdawa ïa ka aiñ ka sngi U Blei.”6 Ngin pyrkhat shipor kumno kane ka la dep urlong.
GSAM 453Ka Jingthaw Aiñ Shaphang ka Jingpyni Pyrthei
GSAM 453.4Ha u snem 1892 la dawa na ka Dorbar Thaw Aiñ ban khang ïa ka Jingpyni Pyrthei, kaba la thmu ban pynlong ha Chicago, Illinois, naduh u Jymmang haduh u Risaw jong uta u snem, ba kan plie ha ka sngi U Blei. La pdiang ïa kum kata ka aiñ ha u Naitung 19, 1892, hapoh ka jingpynbor kum kata hi kaba la ïathuhlypa haneng. To kynmaw ruh ba kane ka long ka sien kaba nyngkong ba ka Dorbar Thaw Aiñ jong ki Jylla ba Ïatylli jong America Shatei ka la thaw aiñ shaphang ka mat jong ka Sabbaton.
GSAM 453.5Ki balang ki la phah ïa ki thup kyrteng kiba bun eh, ki jingkyrpad, bad ki khubor lyngba u sainar. Kim shym la kyrpad tang ïa ka Dorbar Thaw Aiñ, hynrei da ka jingsbun (?) ki la pyntip ruh ïa ki dkhot jong ka dorbar “ba da kane ngi kular ha lade bad ha uwei ïa uwei pat, ba naduh kane ka por shakhmat ngin kyntait ban ai jingkyrshan da ka jingjied ne ban kyrshan, na ka bynta kano kano ka kam ne ka kyrdan ba la bynshet, ïa uno uno u dkhot ka Dorbar Thaw Aiñ, la u long u dkhot ka Dorbar ba Shaneng ne u nongmihkhmat, uba ai jingkyrshan da ka jingjied ban ai jingïarap shuh shuh jong kano kano ka jait ïa ka Jingpyni Pyrthei, lait tang katkum ki kyndon ba la kdew ha kine ki rai.” Ki kyndon ki long ba ïa ka Jingpyni dei ban khang ha ka sngi U Blei.
GSAM 454Ki Jingkren ha ka Dorbar Thaw Aiñ, 1892
GSAM 454.1Kum ka nuksa jong ka jingïakren hapoh ka Dorbar Thaw Aiñ, ha ka por ba la pdiang ïa ka jingtyrwa aiñ, pule ïa kaba bud:
GSAM 454.1“Nga kwah ban ïohi ba la thoh shai da ka tinta ha ka kot ïa kata ka jingkyntait, bad ba ka Dorbar Thaw Aiñ jong ki Jylla ba Ïatylli ka tyrwa ïa ka. To thoh ïa ka. Kumno phin thoh ïa ka? ... To pynpaw da ki kyntien, lada phi nud; to ïasaid na ka bynta jong ka, lada phi nud; katno ngut na kito kiba ai jingkyrshan da ka jingjied na ka bynta jong ka kin wan phai biang hangne? Nga kyrmen ba ym don uwei ruh. Phi buh ïa lade ha ka jingma haba phi ïaleh pyrshah ïa ka.”
GSAM 454Ka Jingsngew Sarong jong ka Balang
GSAM 454.2Ba kito kiba la dawa bad ïoh na ka Dorbar Thaw Aiñ ïa ka jingpdiang ïa kane ka jingtyrwa aiñ ki la ñiew ïa ka kum ka jingjop kaba kongsan ha ka jingthmu jong ki ban thaw aiñ shaphang ka niam, ka paw shai na kaei kaba uwei na kine ki nongïalap ba pawkhmat u la ong ha ka jingïalap ha Pittsburg, Penn., shu hadien jong kata:—
GSAM 454.3“Ba ka balang ka don ka bor ktah ïa ki kynhun saiñ pyrthei ne ki kynhun synshar kiba khraw la pyni shai bha ha ka mat jong ka Jingpyni Pyrthei kaba dang shu dep. Ha kata ka por ka Dorbar ba Shaneng jong ki Jylla ba Ïatylli, ka kynhun kaba ha khlieh tam ha ka ri, ka la sngap ïa ka sur jong ka niam, bad ka la pdiang ïa ka jingtyrwa aiñ ban mang $5,000,000 ïa ka Jingpyni Pyrthei, ryngkat bad ka kyndon ba la buh da ka balang ba ki khyrdop jong kata ka jingpyni bakhraw kim dei ban plie ha ka sngi U Blei. Kata ka jingshisha kaba bha bad kaba khraw ka pynmut ha u Khristan ba, lada lah ban leh ïa kane, lah ruh ban leh ïa kiwei pat ki sienjam kiba donkam katjuh. Ka balang ka nang ïoh bor man ka por, bad ïa ka sur jong ka yn sngap kham bunsien ha ka lawei ban ïa ha ka mynnor.”
GSAM 454.3Kumta ngi ïohi kumno kata ka jingphla ba la ai ha u snem 1885 ka la urlong bad ka dang nang urlong.
GSAM 455Ka Jingïatylli jong ki Katholik bad ki Protestant
GSAM 455.1Ha kane ka jingïadei ngin kdew ïa kawei pat ka jingïathuhlypa ba la ai ha u snem 1885, kaba don ruh ha Ka Jingphla Nombor 32:—
GSAM 455.2“Ynda ka niam Protestant kan pynjrong ïa la ka kti sha shiliang ka thliew ban bat ïa ka kti jong ka bor Rome; ynda kan sei ïa la ka kti sha shiliang ka liewlong ban ïabat kti bad ka jingngeit ha ka jingïakren bad ki mynsiem jong kiba ïap; ynda, hapoh ka jingktah jong kane ka jingïatylli kaba lai bynta, ka ri jong ngi kan kyntait ïa kawei pa kawei ka nongrim jong ka Riti Synshar jong ka kum ka sorkar Protestant bad kaba la jied da u paidbah, bad kan pynkhreh ïa ki lad ban pynphriang ïa ki jinglamler bad ki jingpynbiej jong u Pope, te ngin tip ba ka por ka la wan na ka bynta ka jingtrei kaba lyngngoh jong u Soitan, bad ba ka jingkut ka la jan.”7
GSAM 455.3Ban pyni kumno ka bynta kaba nyngkong jong kane ka jingïathuhlypa ka dang urlong, ngi donkam tang ban pynphai ïa ka jingmut sha kaei kaba jia sawdong jong ngi. To peit ïa ki Protestant, ki nongïalap bad ki paidbah ruh, kiba wad ïa ka jingbha jong ki Katholik, kiba khot ïa ki ban wan sha ki jingïalang jong ki seng jong ki, bad kumta ter ter. To kynmaw ba ha u snem 1885, haba la ai ïa ka jingphla haneng, ym pat paw wat tang khyndiat ruh na kaei kaba ngi ïohi mynta ha kane ka liang.
GSAM 455.4Ban pyni kumno ki Protestant ki sei kti ban ïoh ïa ka kti bad ka jingïarap jong ki nongbud u Pope, nga sot na ka Kansas City (Mo.) Star jong u Lber 18, 1896.
GSAM 455Ki Methodist bad ka Sngi u Patrick Bakhuid
GSAM 455.5Ha Coates Opera House, Kansas City, Mo., ha ka Sngi u Patrick Bakhuid, u Lber 17, 1896, u Doktor Mitchell, u nongsharai jong ka balang Methodist kaba ha khmat eh ha Kansas City, u la ai jingkren. Ka Star ka la ïathuh ïa kawei ka bynta jong kata ka jingkren kum ka “jingjia barit kaba kum ka jingïalehkai.” La khap kti jam ïa u Doktor Mitchell haba u la ong kumne:—
GSAM 455.6“Ka jingngeit khim ka long ka khun jong ka jingbymtip. Ngi long kiba ngeit khim namar ba ngim ithuh bha ïa ki paramarjan jong ngi. Ma ngi ki Protestant la hikai ban ngeit ïa kiei kiei shaphang ki Katholik kiba ym lah ban kren. Ïa ki Katholik la hikai ban ngeit ïa kiei kiei shaphang ki Protestant kiba ym lah ban kren. Mynta ngi shem ïa ki jingsngewthuh bakla jong ngi shaphang uwei ïa uwei pat haba ngi wan jan ban ïapeit markhmat bad ban ïabat kti; lada ngi tip kham bha uwei ïa uwei pat, ngin ïaieit kham bha. Ngi la ïeng la ka jong bad kynthoh. Ka jingjah burom kan long halor ki nongbud jong U Khrist uba la ïoh jingkyrkhu. Baroh ki Khristan la siewspah da kajuh ka snam bakordor; la kyrshan ïa ngi da kajuh ka jingaiei U Blei, bad ngi kyrmen ban poi sha kajuh ka bneng. To, ko ki para, ka kham bha ba ngin sdang ban ïaithuh uwei ïa uwei pat hangne harum.”
GSAM 456.1Ka Star ka bteng kumne:—
GSAM 456.2“Te u Doktor Mitchell u la phai sha u Phadar Dalton [u lyngdoh Katholik] uba shong beit shadien jong u, bad, da kaba sei ïa la ka kti, u la ong, ‘Ko u para Dalton, kane ka dei ka kti jong nga.’ U Phadar Dalton u la ïeng bad bat ïa kata ka kti ba la sei, bad katba u Doktor Mitchell u khynñiuh ïa ka, u la ong, ‘Kan long ka jinglehrain kaba shyrkhei lada, hadien ba ngi la im slem katta ha kajuh ka nongbah halor ka pyrthei, ngin hap ban ïoh ïa u angel ban pynithuh uwei ïa uwei pat ha bneng. To ngin ïaithuh hangne ha ka pyrthei.’ Ki nongsngap ki la khap kti, bad hadien ba u Phadar Dalton u la shong, u Doktor Mitchell u la bteng ïa la ka jingkren.”
GSAM 456Kaei Kaei kaba Khraw bad kaba Rai ïa ka Jinglong
GSAM 456.3Ngi sot na kawei pat ka khubor, kaba la thoh ha Melbourne, Australia, ha u Rymphang 18, 1892:
GSAM 456.3“Ïa ka bneng baroh la pyni ha nga kum kaba peit ïa ka jingmih jong ki jingjia. Ïa ka por jong ka jingeh kaba khraw yn pynpaw ha ka jingïakajia kaba khraw bad kaba la slem shaphang ka jingsynshar U Blei ha ka pyrthei. Kaei kaei kaba khraw bad kaba rai ïa ka jinglong kan jia, bad kata ha ka por kaba kloi eh.”
GSAM 456Ka “Ri Khristan” jong u Nongbishar Brewer
GSAM 456.411 sngi hadien ba la thoh ïa kane ka jingthoh, bad shuwa ba kan poi sha ki Jylla ba Ïatylli, ka la jia kawei ka jingjia kaba ki Protestant bad ki Katholik ruh ki kdew kum kaba rai ïa ka lawei jong kane ka ri. Nga kdew ïa ka rai jong ka Ïingbishar ba Ha Khlieh Tam jong ki Jylla ba Ïatylli ba “Kane ka long ka ri Khristan,” kaba la pynbna ha ka 29 tarik u Rymphang da u Nongbishar Rangbah Brewer. Kumba la dep pyni, ha ka 19 tarik u Naitung jong uta hi u snem la pdiang ïa ka Jingtyrwa Aiñ ban Khang ïa ka Jingpyni Pyrthei ha ka Sngi U Blei. Ki nongïalap kiba la kyrpad jur bha ba yn pdiang ïa ka, ki la kyrpad da ka jingshitrhem halor ka nongrim ba, namar ka Ïingbishar ba Ha Khlieh Tam ka la pynbna ba kane ka long ka ri Khristan, te da kaba dei hi ïa ka Sabbaton jong ki Khristan dei ban ïada na ka jingpynjaboh. Ka Seng Pynbha Ri ruh ka la pyrkhat kumta. Namar kane ka long ka ri Khristan, ka dei ban ithuh ïa U Blei bad ïa ki aiñ jong U kum ka nongrim jong ka sorkar, bad kumta ter ter. Shisha kaei kaei kaba khraw bad kaba rai ïa ka jinglong ka la jia ha kane ka jingïakajia kaba kut, “bad kata ha ka por kaba kloi eh.”
GSAM 457Ki Nongïathuhlypa Hyndai
GSAM 457.1Na ki jingïohi-paw ba la ai ha ki shakri U Blei, ki nongïathuhlypa, i kumba ki don ar jait—kawei kaba la khot “ki jingïohi-paw kiba plie,” lane kito ba la ai ha kaba lah ban ïohi ïa uta u briew katba u dang don ha ka jingïohi-paw; bad kawei pat kaba la khot “ki jingïohi-paw ha ka miet.” La kdew ïa ki jingïohi-paw jong ka jait kaba nyngkong ha 1 Samuel 3:1, ha kaba la shem ïa ka jingïashem jong u khynnah Samuel ha kine ki kyntien: “Ka ktien U Trai ka long kaba kordor ha kita ki sngi; kam shym la don ka jingïohi-paw kaba plie.”
GSAM 457Ki Jingïohi-paw kiba Plie
GSAM 457.2Ka dei ka jingïohi-paw jong kane ka jait (ka jingïohi-paw kaba plie) ha kaba ka kti U Trai ka la don halor u nongïathuhlypa Esekiel. Katba ki tymmen jong Judah ki shong ha khmat jong u, ki la ïohi ïa u ha ka jingïohi-paw kaba plie.8 Ha kawei pat ka por ïa u nongïathuhlypa Daniel la rah ha ka jingïohi-paw hapdeng ki nongsynshar Khaldi. Lada ki la sah, ki lah ban ïohi ïa u ha ka jingïohi-paw, hynrei, ha ka jaka kata, “ka jingkhynñiuh kaba khraw ka la hap halor jong ki, kumta ki la phet ban buhrieh ïa lade.”9
GSAM 457Ki Jingïohi-paw ha ka Miet jong Mrs. White
GSAM 457.3Ki jingïohi-paw jong Mrs. White ha ki por ba nyngkong ki long baroh ki jingïohi-paw kiba plie. Naduh u snem 1884, ka jait jong ki jingïohi-paw ka la kylla ha kane ka liang, namar mynta ki long kum kito kiba la khot ha ki Jingthoh Bakhuid “ki jingïohi-paw ha ka miet.” Kim dei tang ki jingphohsniew, hynrei ujuh u angel baphyrnai u paw, u ai jinghikai ïa ka, kum ha ki snem ba mynshuwa ha ki jingïohi-paw kiba plie. Bun ki nuksa jong “ki jingïohi-paw ha ka miet” la buh ha ka Baibl, kumba lah ban ïohi kloi da kaba pule Jenesis 46:2; Daniel 2:19; 7:13; Ki Kam 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.
GSAM 458.1Ha kine ki jingïohi-paw ha ka miet jong Mrs. White la ai bun ki jingïathuhlypa kiba kongsan, kiba la urlong thik bha, kumba la kdew mynshuwa. Mynta ngan kdew ïa katto katne ki jingïohi-paw jong ki por kiba kham hadien.
GSAM 458Ka Jingkynriah sha Washington
GSAM 458.2Ha u snem 1893, Mrs. White ka la ong:
GSAM 458.2“Mynta la lum lang palat ïa ki kam ha Battle Creek. Lada la phiah ïa kita ki kam bad buh ïa ki ha kiwei ki nongbah, ha kaba ka jingshai bad ka jingtip ki lah ban kyrkhu ïa kiwei ki jaka, kata kan long katkum ka jingpynbeit U Blei. U Trai um kwah ïa ka Jerusalem kaba ar ha Battle Creek. Yn donkam ïa ki jingpynbha bad ki jingpynkylla kiba jur, bad ïa ka jingkynriah ïa ki lad trei bad ki seng, lada yn leh ïa ka mon U Blei.”
GSAM 458.3Ha Ka General Conference ha Oakland, California, ha u Lber, 1903, ka la ong:
GSAM 458.3“La bun snem la ai ïa ka jingmaham ha ki briew jong ngi, To mih noh na Battle Creek. Hynrei namar ki kam kiba bun ba la seng hangta, ka long kaba suk ban sah, bad ki briew kim lah ban ïohi balei ki dei ban kynriah.”
GSAM 458.4“Ha kaba jubab ïa ka jingkylli kaba la kylli shaphang ka jingbuh jaka sah hawei pat, nga jubab, Hooid. To ai ba ki ophis jong Ka General Conference bad ka kam pynmih kot kin kynriah noh na Battle Creek. Ngam tip hangno kata ka jaka kan long, la ha ka Rud Duriaw Atlantic ne hawei pat. Hynrei kane ngan ong, Wat buh satia ïa u maw ne ïa u maw-it ha Battle Creek ban tei biang ïa ka ophis jong ka Review hangta. U Blei U don ka jaka kaba kham bha na ka bynta jong ka.”
GSAM 458.5Hadien ba la ïohsngew ïa kane ka jinghikai, ka jingïalang jong ki bangeit ka la jied “ba ki ophis jong Ka General Conference kin kynriah noh na Battle Creek, Michigan, sha kano kano ka jaka ha ka Rud Duriaw Atlantic.”
GSAM 459.1Ha ka dorbar jong Ka General Conference kaba la long ha Battle Creek, hadien ka jingïalang jong Ka General Conference, la jied “ba ngi kyrshan ban buh ïa ka shlem treikam rangbah jong ka ophis jong Ka General Conference ha ka thaiñ jong ka Nongbah New York.” Kumta la jied ïa ka komiti kaba heh ban wad ïa ka jaka kaba lah ban pyndonkam. Ka komiti ka la pyntip ïa la ka jingthmu sha Mrs. White, bad ka la kylli la ka don jingpynshai shuh shuh na ka bynta jong ki. Ha ka jubab ka la ong:—
GSAM 459.2“To ai ba U Trai Un ïarap ïa ngi ban ïaid da ka jingsngewthuh bad ka jingduwai. Nga thikna ba U mon ba ngin tip, bad kata ha ka por kaba kloi eh, hangno ngin buh ïa ka ïing pynmih kot jong ngi. Nga ngeit skhem ba ka lynti kaba shngaiñ tang kawei jong ngi ka long ban long kiba la pynkhreh ban kynriah ha kata hi ka por ba u lyoh u kynriah. To ngin duwai ba Un ïalam ïa ngi. U la pyni lyngba ka jingpyniaid jong U ba U kwah ba ngin mih noh na Battle Creek....
GSAM 459.3“Ka donkam ban trei ïa ka kam ha New York, hynrei ngam lah ban ong la dei ban seng ïa ka ïing pynmih kot jong ngi hangta. Ngam dei ban ñiew ïa ka jingshai kaba nga la ïoh kum kaba shai thik biang ban kyrshan ïa kata ka jingkynriah.”
GSAM 459.4Hadien ba ka la pynlut jan ar taïew ha ka jingwad ha ka Nongbah New York bad ki nongbah kiba sawdong, ka komiti kam shym la lah ban shem ïa ka jaka kaba biang na ka bynta ka ïing pynmih kot. Ha kane ka por ka la wan ka shithi, kaba don ka tarik Jymmang 30, ha kaba Mrs. White ka la ong:—
GSAM 459.5“Katba ki para jong ngi ki wad ïa ka jaka na ka bynta ka ïing pynmih kot jong ka Review and Herald, ki dei ban wad ïa U Trai da ka jingshitrhem. Ki dei ban ïaid da ka jinghusiar kaba khraw, ka jingpeitngor, bad ka jingduwai, bad da kaba sngewthuh barabor ïa la ka jong ka jingtlot. Ngim dei ban shaniah ha ka jingbishar briew. Ngi dei ban wad ïa ka jingstad kaba U Blei U ai....
GSAM 459.6“Ha kaba ïadei bad ka jingbuh ïa ka seng ha New York, nga hap ban ong, To husiar. Ngam kyrshan ba kan long hajan New York. Ngam lah mynta ban ai ïa baroh ki daw jong nga, hynrei nga thikna ba kano kano ka jaka kaba hapoh 30 mer na kata ka nongbah kan long kaba jan palat. To wad bniah ïa ki sawdong sawkun jong kiwei ki jaka. Nga thikna ba ïa ki jingmyntoi jong Washington, D.C., dei ban tohkit bha.
GSAM 460.1“Ngim dei ban seng ïa kane ka seng hapoh ka nongbah ne ha ki jaka ba marjan jong ka nongbah. Dei ban seng ïa ka ha ka thaiñ nongkyndong, ha kaba ka lah ban don ka khyndew sawdong jong ka.”
GSAM 460Ka Jingïathuhlypa ïa ka Jingtyrwa kaba Bha
GSAM 460.2Da kane ka jingtip ka komiti ka la sdang ban wad sawdong Washington da ka jingduwai, bad ha kata ka por ka la wan ka shithi kaba lai kaba kynthup ïa kane ka jinghikai:
GSAM 460.2“Ngi la duwai ban ïoh jingshai shaphang ka jaka jong ka kam jong ngi ha Mihngi, bad ka jingshai ka la wan ha ngi ha ka rukom kaba shai thik bha. La ai ïa nga ka jingshai kaba thikna ba yn tyrwa sha ngi ban die ïa ki jaka ha kiba la pynlut shibun ka pisa da ki briew kiba don pisa ban pynlut laitluid. Ki trai jong kine ki ïing syiem ki ïap, lane ka jingmut jong ki ka phai sha kawei pat ka jingthmu, bad la tyrwa ban die ïa ka jingdon jingem ha ka dor kaba poh eh....
GSAM 460.3“Na ka jingshai kaba la ai ha nga, nga tip ba, na ka bynta mynta, ka shlem treikam rangbah jong ka Review and Herald ka dei ban long hajan Washington.”
GSAM 460La Shem ïa ka Jaka ba La Ïathuhlypa
GSAM 460.4Da kane ka khubor ha kti, ka komiti ka la sdang ban wad ïa ka jaka ha ka District of Columbia, hynrei ym lah ban shem khyndew ha ka dor kaba hapoh shihajar dolar shi akar. Ha kaba kut la pynphai ïa ka jingmut jong ki sha Takoma Park. Kane harum ka long ka kaiphod jong ka komiti:—
GSAM 460.5“Ngi la shem ïa ka jaka kaba kumba 50 akar mar shabar jong ka distrik, hynrei hapoh u pud jong ka nongbah Takoma Park, kaba ngi lah ban thied ha ka dor 6,000 dolar, lane ha ka dor 120 dolar shi akar. Ngi la peit bniah bha ïa kane ka jaka. Ngi la shem ba katto katne snem mynshuwa u doktor na Boston u la jied ïa ka kum ka jaka na ka bynta ka ïing sumar bad pynkoit. La ong ba u la pynlut kumba 60,000 dolar ha ka dor thied bad ha kaba pynkhuid ïa ka na ki dieng rit, ki dieng kiba la khet, bad ki ñiut baroh. Ki jingeh pisa ki la khang ïa u ban pyndep ïa la ki jingthmu, bad ka jaka ka la poi sha ki kti jong uwei u rangbah uba la bat ïa ka kum ka byndi jong ka ram, bad ka la pynlut ïa u 15,000 dolar.
GSAM 461.1“Ki nongshong shnong jong Takoma Park, lyngba u rangbah ka nongbah bad katto katne ki riew rangbah kiba pawkhmat, ki la pdiang sngewbha ïa ngi da ka mynsiem kaba shitrhem ha kata ka jaka, bad ki la pynthikna ba kin ïatrei lang bad ngi da ka jingïadei paralok ban pyndep ïa ki jingthmu jong ngi.
GSAM 461.2“Ha ki jingïaid lynti bad ki jingwad jong ngi baroh, ngim shym la shem ïa kawei pat ka jaka kaba pyndep pura ïa ki jingbatai jong ki jingphla kum kane. Ngi ngeit ba ka jingpyniaid U Blei ka la ïalam ïa ngi sha ka jaka kaba U mon ba ngin shong.”
GSAM 461.3Haba ngi pyrkhat ïa ki jingurlong kiba bun jong ki jingphla ba la pyni ha kane bad ha ki lynnong ba mynshuwa, to ngin “ngeit ha U Trai U Blei jong ngi, bad kumta yn pynskhem ïa ngi; bad ngeit ïa u nongïathuhlypa jong U, bad kumta ngin ïaid bha,” khnang ba ngin long kiba la pynkhreh ïa ki jingjia kiba dang sah ha ka lawei, bad ba kin ym wan jia ha ka por ba ngim peitngor.