Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
25 / 31
25 / 31

Ka Lynnong 22 — Ka Jingpynbeit

John Norton Loughborough

GSAM 343.1“Na bynta kane ka daw nga la iehnoh ïa phi ha Crete, ba phin buh beit ïa kiei kiei kiba dang duna, bad ban thung tymmen ha man la ka nongbah, kumba nga la hukum ïa phi.”1

GSAM 343.2Ha ka jingïaid shaphrang jong ka khubor jong u angel uba lai, la leit khadar snem (naduh 1846 haduh 1858) shuwa ba ki briew jong ngi kin sngewthuh ïa ka jingdonkam jong ka jingïasoh kaba la pynbeit kham bha ban ïa ka jingngeit tang ïa ka jingshisha bad ka jingieit Khristan. Watla U Trai u la kren ha ki briew jong u halor kane ka mat lyngba ka jingai jong ka jingïathuhlypa, ka la paw ba donkam ki jingïoh mad kiba pyrshah ban pynkhih pura ïa ki ban sngewthuh ïa ka jingdonkam jong ka jingpynbeit ïa ki jingïalang jong ki balang, ki balang bad ki seng, na bynta ka jingïaid ïa ki kam ka spah bad ka pisa jong ka kam U Blei.

GSAM 343Ka Jingpyrshah ïa ka Jingpynbeit

GSAM 343.3Ha ka jingthoh hapoh kjat jong ka sla 12 jong ka Supplement to Experience and Views, kaba la pynmih ha 1854, u Tymmen James White u ong:—

GSAM 343.4“Hadien ba ka por ka la leit noh ha 1844, la don ka jingkulmar kaba khraw, bad bun paidbah ki la pyrshah ïa kano kano ka jingpynbeit, da kaba ki ñiew ba ka long pyrshah ïa ka jingïoh lait pura jong ka gospel! Mrs. White ka la pyrshah barabor ïa man la ka rukom jong ka jinglong fanatik, bad naduh kaba sdang ka la pynbna ba donkam ka rukom jingpynbeit ban khang bad pynbeit ïa ka jingkulmar. Ki khyndiat mynta ki lah ban sngewthuh ïa ka jingskhem kaba la donkam ha kata ka por ban bat skhem ïa ka jaka jong ka pyrshah ïa ka anarkhi kaba synshar.”

GSAM 344.1Ka jingïatylli kaba la don hapdeng ki Adventist jong ka sngi saitjain ka la ïoh jingïarap bad la pynneh pynsah bha da ki jingmaham bad ki jinghikai jong ka ha ka por kaba biang.

GSAM 344U George Storrs halor ka Jingpynbeit

GSAM 344.2Kane ka jingthoh harum na u George Storrs, kaba la thoh ha 1844, kan pyni ïa kaei kaba la hikai shaphang ka jingpynbeit ïa kito kiba la ïakhlad na ki balang hapoh ka jingïapynbna jong ka jingwan arsien:—

GSAM 344.3“To sumar bha ba phin ym wad ban pynbeit ïa kawei pat ka balang. Ym don balang kaba lah ban pynbeit da ka buit briew hynrei ha ka por ba la pynbeit kan kylla Babylon. U Trai u la pynbeit ïa ka balang jong u hi da ki jingïateh kiba khlaiñ jong ka jingieit. Ym lah ban thaw kaba kham khlaiñ ban ïa kata; bad haba kita ki jingïateh kim lah ban pynneh ïa kito kiba kam ba ki long ki nongbud U Khrist, kin sangeh noh ban long ki nongbud jong u, bad kin hap noh na ka met kumba ka long hi.”2

GSAM 344Ka Jingbeit ha ki Por ki Apostol

GSAM 344.4Ki Adventist jong ka sngi saitjain, kumba la ong mynshwa, ki la long khlem kano kano ka jingpynbeit ba la seng la bun snem, wat khlem ka jingpynbeit jong ka balang. Uno uno uba don ka jingshlur ban pdiang ïa ka jingshisha bad ban kohnguh ïa ka hapoh ka jingpynibor shabar jong ka jingïapyrshah kaba la don ha kata ka por, la ñiew ba u long uba shisha bad uba dei ban ïoh ka jingieit bad ka jingïasyllok Khristan. La poi ka por ha ki sngi ki apostol haba la donkam ban “buh beit ïa kiei kiei kiba dang duna.”3 Hajan 65 A.D., la ai bor ïa Titus ban “thung tymmen ha man la ka nongbah” ha kaba ki don ki riewngeit, bad u Timothy u la ïoh ïa ki jinghikai kiba pura bha halor kane ka mat.4

GSAM 344U Tymmen White halor ka Jingpynbeit

GSAM 344.5Kane ka jingthoh na u Tymmen James White halor ka jingpynbeit bad ka jingïaid beit ka la paw ha Ka Jingpeit Biang jong ka 4 tarik Kyllalyngkot, 1881:—

GSAM 345.1“La thaw ïa ka jingpynbeit ban pynskhem ïa ka jingïatylli jong ka kam bad ban long jingïada na ka jingshukor. Ym shym la thmu ïa ka ban long ka jingshitom ban pynbor ïa ka jingkohnguh, hynrei ban long jingïada ïa ki briew jong U Blei. U Khrist um beh ïa ki briew jong u; u khot ïa ki. ‘Ki langsoh jong nga ki sngap ïa ka sur jong nga, nga ithuh ïa ki, bad ki bud ïa nga.’ U Khlieh Ba-im jong ngi u ïalam lynti, bad u khot ïa ki briew jong u ban bud.

GSAM 345.2“Ki jingngeit ba la thaw da ki briew kim lah ban pynmih ïa ka jingïatylli. Ka bor jong ka balang kam lah ban pynbor ïa ka balang ban long kawei ka met. U Khrist um shym la thmu ba ki jingmut briew kin long kiba la pynwandur na bynta ka bneng da ka jingïalam jong ki jingmut briew kiwei pat. ‘U khlieh jong uwei pa uwei u briew u long U Khrist.’ Ka bynta jong u ka long ban ïalam, ban pynwandur, bad ban shon ïa ka dur jong u hi ha ki nongïoh bynta jong ka burom kaba bymjukut. Watla ka jingpynbeit ka long kaba donkam bha na bynta ka jingïada ïa ka balang bad ban pynskhem ïa ka jingïatylli jong ka kam, kam dei ban wan ban shim noh ïa ka jingïaid beit na ki kti jong U Kynrad.

GSAM 345Ka Jingïatylli Hapdeng Ar Tylli ki Jingpynkut

GSAM 345.3“Hapdeng kine ki ar tylli ki jingpynkut—ka bor jong ka balang bad ka jinglaitluid marwei kaba khlem pynkyntang—ngi shem ïa ka jingmaïan kaba khraw jong ka jingïatylli bad ka jingïaid bha ha ka kam shakri bad ha ka balang jong U Blei. Ka jingmut jong ngi la khot sha kane lyngba ka jingkyrpad kaba kyntang bha na u apostol Petros uba la tymmen, sha ki tymmen jong kata ka por: ‘Nga kyrpad ïa phi ki tymmen kiba hapdeng jong phi, ma nga ruh uba long u tymmen bad u sakhi ïa ki jingshitom jong U Khrist, bad uba ïoh bynta ruh ha ka burom kaba yn pynpaw: To bsa ïa ka kynhun ki langsoh U Blei kaba hapdeng jong phi, da kaba sumar ïa ka, ym da ka jingpynbor hynrei da ka mon sngewbha; ym na ka jingkwah ïoh myntoi kaba jakhlia, hynrei da ka mynsiem kaba kloi; ym kum ki nongsynshar ïa ka bynta jong U Blei, hynrei long ki nuksa ïa ka kynhun ki langsoh. Ynda U Nongap Langsoh uba Khamrang un paw, phin ïoh ka pansngiat burom kaba ym iapler. Kumjuh phi kiba kham samla, to pyndem ïalade ha ki tymmen. Hooid, baroh phin long kiba kohnguh iwei ïa iwei pat, bad to kup ïa ka jingsngewrit; namar U Blei u pyrshah ïa kiba sngew sarong, hynrei u ai ka jingaiei ïa kiba sngewrit. Namarkata to pynrit ïalade hapoh ka kti kaba khraw jong U Blei, khnang ba un kyntiew ïa phi ha ka por kaba biang.’5

GSAM 346Ka Jingsynlar bad ka Rukom jong ka Jingpynbeit ha ka Testamen Bathymmai

GSAM 346.1“Kito kiba la pynkhreh ïa ka rukom jingpynbeit kaba ki Adventist jong ka sngi saitjain ki la pdiang, ki la trei shitom ban pynrung ha ka, katba lah, ïa ka jingpynpaw kaba suk bad ka rukom kaba la shem ha ka Testamen Bathymmai. Katba la pynpaw kham bun ïa ka mynsiem jong ka gospel, bad katba ka long kaba suk, katta ka rukom ka long kaba treikam bha.

GSAM 346.2“Ka General Conference ka shim ïa ka jingïada paidbah ïa ka kam ha baroh ki bynta jong ka, kynthup ïa ki jingïalang jong ki balang ha ki jylla. Ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla ka shim ïa ka jingïada ïa baroh ki bynta jong ka kam ha kata ka jylla, kynthup ïa ki balang ha ka jylla. Bad ka balang ka long ka kynhun jong ki Khristan kiba la ïasoh lang da ka jingïateh kaba suk ban sumar ïa ki hukum U Blei bad ka jingngeit jong U Jisu.

GSAM 346Ki Nongkitkam jong ka Balang ki Long ki Shakri

GSAM 346.3“Ki nongkitkam jong ka balang shnong ki long ki shakri jong kata ka balang, ym ki nongsynshar ban synshar ïa ka da ka bor. ‘Uba khraw tam hapdeng jong phi un long u shakri jong phi.’6 Kine ki nongkitkam ki dei ban pyni nuksa jong ka jingïaishah, ka jingphikir, ka jingïaduwai, ka jingbha bad ka jingïarap paidbah ha ki dkhot jong ka balang, bad ki dei ban pynpaw ïa ka bynta kaba bha jong kata ka jingieit sha kito kiba ki shakri, kaba la pyni ha ka jingim bad ki jinghikai jong U Trai jong ngi.”

GSAM 346Ka Jingphla Nyngkong halor ka Jingbeit

GSAM 346.4Ha ka Supplement to Experience and Views, kaba la pynmih ha 1854, la ai ïa ki jinghikai kiba kyrpang halor ka mat jong ka jingbeit jong ka gospel. Ha ka sla khadsan ngi pule ïa kane harum:—

GSAM 346.5“Ka balang ka dei ban phetiap sha ka Ktien U Blei, bad ban pynskhem ïalade ha ka jingbeit jong ka gospel, kaba la klet bad iehnoh. Kane ka long kaba donkam khlem da lah lait, ban wallam ïa ka balang sha ka jingïatylli jong ka jingngeit.”

GSAM 347Ka Jingbeit kaba Donkam Hajan ka Jingkut

GSAM 347.1Ha ka jingphla kaba la ai ha ka 23 tarik Nohprah, 1860, ngi pule:

GSAM 347.1“Katba ngi nangjan sha ka jingkut jong ka por, u Soitan u wan hiar da ka bor kaba khraw, da kaba u tip ba ka por jong u ka lyngkot. Kham kyrpang, ka bor jong u kan treikam halor ki nongbud kiba sah. Un ïaleh pyrshah ïa ki, bad un wad ban phiah bad pynsaphred ïa ki, khnang ba kin tlot bad shah pynjot. Ki briew jong U Blei ki dei ban ïaid da ka jingpyrkhat, bad ki dei ban ïatylli ha ki jingtrei jong ki. Ki dei ban long kawei ka jingmut bad kawei ka jingbishar; kumta ki jingtrei jong ki kin ym saphred, hynrei kin pynskhem bor ïa ka jingshisha jong mynta. Ka jingbeit ka dei ban long, bad ka jingïatylli ka dei ban don ha kaba pynneh ïa ka jingbeit, lym kumta u Soitan un ïoh kabu ïa ki.”7

GSAM 347Ka Jingbeit jong Ki Angel Ban Bud

GSAM 347.2Ha ka Jingphla No. 14, kaba la pynmih ha 1868, ngi pule: “Katba ngi nangbud jan ïa ka jingïahap bad ka jingbeit jong ka kynhun ki angel, katta ki jingtrei jong kine ki nongkitkam bneng kin long kiba seisoh tam na bynta jong ngi. Lada ngim iohi ïa ka jingdonkam jong ka jingïatreilang kaba ïahap, bad ngi long kiba bymbeit, bym don jinghikai bad bym pynbeit ha ka rukom treikam jong ngi, ki angel kiba la pynbeit pura bad ki ïaid ha ka jingbeit kaba janai kin ym lah ban trei na bynta jong ngi ha ka rukom kaba seisoh. Ki phai noh da ka jingsngewsih, namar ym shym la ai bor ïa ki ban kyrkhu ïa ka jingkulmar, jingïapher bad jingbymbeit.

GSAM 347U Blei U Dang Long U Blei ka Jingbeit

GSAM 347.3“Hato U Blei u la kylla noh na kaba long U Blei ka jingbeit? Em; u long u juh ha kane ka por kumba u long ha ka por mynshwa. U Paul u ong, ‘U Blei um long u nongthaw ïa ka jingkulmar, hynrei ïa ka jingsuk.’ U long uba peit bniah mynta kumba ha kata ka por. Bad u kwah ba ngin nang ïa ki jinghikai jong ka jingbeit bad ka jingpynbeit na kata ka jingbeit kaba janai kaba u la seng ha ki sngi U Moses na bynta ka jingmyntoi ki khun Israel.”8

GSAM 348Ka Jingduwai U Khrist na Ka bynta ka Jingbeit

GSAM 348.1Ha ka jingphla kaba la thoh ha 1882 ngi iohi ïa kajuh ka jingmut kaba la pynpaw ha kine ki kyntien,

GSAM 348.1“Ba ka jingïatylli bad ka jingieit kin don hapdeng ki synran jong u, kane ka la long ka jingkit jong ka jingduwai kaba khatduh jong U Nongpynim na bynta jong ki shuwa ka jingshah sahnar. ... ‘Ngam duwai tang na bynta kine, hynrei na bynta kito ruh kiba ngeit ha nga lyngba ka ktien jong ki; ba baroh kin long kawei; kumba ma Me, Ko Kpa, Me ha nga bad nga ha Me, ba kin long kawei ha ngi; khnang ba ka pyrthei kan ngeit ba Me la phah ïa nga.’”9

GSAM 348Ka Jingma jong ka Jinglaitluid Marwei

GSAM 348.2Ha 1885 la ai ïa kane ka jingphla:

GSAM 348.2“Don kawei ka bynta kaba ngi dei ban sumar bha lade na ka, kata ka long ka jinglaitluid marwei. Kum ki shipai ha ka kynhun shipai U Khrist, ka dei ban don ka jingïatreilang ha ki bynta bapher bapher jong ka kam.”10

GSAM 348U Soitan U Sngewkmen Ban Pynjot ïa ka Jingbeit

GSAM 348.3Ha ka jingphla kaba kyrpang kaba la pynmih ha 1895 ngi pule,

GSAM 348.3“Ah, kumno u Soitan un sngewkmen ban rung hapdeng kine ki briew, bad ban pynpra ïa ka kam ha ka por ba ka jingpynbeit kaba pura ka long kaba donkam, bad kan long ka bor kaba khraw tam ban khang ïa ki jingïakhih lamler, bad ban pynphla ba ki jingdawa kiba ym don jingkyrshan na ka Ktien U Blei ki long ki bakla. Ngi kwah ban bat ïa ki lain ha ka jingïaryngkat, khnang ba ym don jingpynpra ïa ka rukom jong ka jingpynbeit bad ka jingbeit.”

GSAM 348Ka Jingpynkup Burom ïa Ki Nongtrei Balang

GSAM 348.4Kawei na ki mat nyngkong ban pyrkhat ha kaba pynbeit ïa ki briew jong ngi, ha ka jingïahap bad ki jingphla kiba la kdew, ka long ban shem ka rukom ban ithuh ïa kito kiba la ialap ïa ka khubor. Naduh 1850 haduh 1861, ka rukom kaba la pdiang ka long ban ai ïa ki nongtrei balang kiba la pyni ïa ka jingai jong ki, kiba la paw ba ki long kiba la pdiang da U Trai, bad kiba ïahap bad ka kam baroh, ïa ka shithi kaba ai jingmut ïa ki sha ka jingïasyllok jong ki briew jong U Trai ha man la ka jaka, da kaba ong tang ba la pdiang ïa ki ha ka kam shakri jong ka gospel. Kine ki shithi ki la don tarik bad la soi da ar ngut ki nongtrei balang ba kongsan, kiba ki briew jong ngi ki ithuh kum ki nongïalam ha ka kam.

GSAM 349Ka Jingkyrshan ïa Ki Nongtrei Balang

GSAM 349.1Ha ka tlang jong 1858-59 la ai ka jinghikai ba ka Baibl ka kynthup ïa ka rukom kaba pura na bynta ka jingïarap ïa ka kam shakri, bad lada ki briew jong ngi kin pule ïa kane ka mat na ka liang ki Jingthoh Bakhuid, kin shem ïa kata ka rukom. Kumta la pynlong ïa ka klas Baibl ha Battle Creek, ha kaba u Tymmen J. N. Andrews u la long u nongïalam. Hadien ka jingpule bniah bad ka jingïaduwai halor ki Jingthoh Bakhuid, la pynkhreh bad pynmih ïa ka jingthoh ha Ka Jingpeit Biang jong ka 3 tarik Rymphang, 1859, kaba la pyni ïa ka rukom kaba kynthup ïa ka nongrim jong ka jingai shiphew bynta. La aiti ïa ka jingkren halor kane ka mat ha ka jingïalang paidbah kaba khraw jong ki briew jong ngi, kiba la ïaseng ha ka jingïalang paidbah ha Battle Creek, Michigan, ha ka 6 tarik Jylliew, 1859, bad la pdiang da kawei ka jingmut lyngba ka rai jong baroh kiba la ïaseng.

GSAM 349Ka Jingpynkup Burom ïa ka Jingbeit ba La Seng

GSAM 349.2Ha ka Jingphla No. 6, 1861, U Trai u la kren kumne, lyngba ka Mrs. White, shaphang ka rukom kaba ki Adventist jong ka sngi saitjain ki la pdiang:

GSAM 349.2“Wat tuh ïa U Blei da kaba bat ïa ki jingai shiphew bynta bad ki jingai paidbah jong phi. Ka long ka kamram bakyntang kaba nyngkong ban ai ha U Blei ïa ka bynta kaba biang. Wat ai ba uno uno un buh ïa ki jingdawa jong u bad ïalam ïa phi ban tuh ïa U Blei. Wat ai ba ki khun jong phi kin tuh ïa ki jingai jong phi na ka duwan U Blei na bynta ka jingmyntoi jong ki.”

GSAM 349Ka Rukom jong ka Jingpynphai ïa Kaba Shiphew ban Pynroi ïa ka Jinglong

GSAM 349.3“Nga la ïohi ba kane ka rukom jong ka jingpynphai ïa kaba shiphew kan pynroi ïa ka jinglong, bad kan pynpaw ïa ka jinglong kaba shisha jong ka dohnud. Lada la pyni ha ki briew ïa kane ka kam katkum ka jingmut kaba shisha jong ka, bad la shah ïa ki ban rai hi da lade, kin ïohi ïa ka jingstad bad ka jingbeit ha ka rukom jong ka jingpynphai ïa kaba shiphew.”

GSAM 349.4Ha kane ka rukom la seng ïa ka rukom pynïaid pisa hapdeng ki Seventh-day Adventist, na ka bynta ban kyrshan ïa ka kam shakri balang, bad mynta ki briew jong ngi ha satlak ka pyrthei ki pyndonkam ïa ka.

GSAM 350.1Ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna jong ka 21 Naitung, 1859, kum ka jingmih na ka jinghikai ba la ai mynshwa lyngba Ki Jingphla na ka bynta ka Balang, la ai jingmut nyngkong ba kawei pa kawei ka jylla kan pynlong ïa ka jingïalang man la u snem, ha kaba yn ïathmu bniah ïa ka kam; bad kumta ban lait na ka jingkulmar kaba ju don palat ha ka rukom trei jong ki nongtrei balang, bad ba yn bud ïa ka jingbeit bad ka rukom ha ka kam jong ngi. Kane ka jingai jingmut ka la kdew shisha sha ka jingseng ïa ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla.

GSAM 350Ka Jingbat ïa ka Nongkynti jong ka Balang

GSAM 350.2Katba ka khubor ka nang ïaid shaphrang bad ka jingdon ki briew ka nang bun, ka nongkynti ruh ka la nang kynshew, bad kane ka la ïalam sha ka jingpyrkhat kumno ban bat ïa ka nongkynti jong ka balang katkum ka aiñ. Ha ka jingthoh jong u Tymmen White, kaba don ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna jong ka 23 Rymphang, 1860, ngi pule kumne:—

GSAM 350.3“Hynrei ngi kyrmen ba ka por kam long shuh kaba jngai, ha kaba kine ki briew kin don ha ka kyrdan kaba donkam ba kin lah ban ïoh jingïada da ka jingpynsiew bai lutksan lada jia ka jingjulor ïa ka nongkynti jong ka balang, ban bat ïa ki ïing jingïalang jong ki ha ka rukom kaba dei, bad ba kito kiba thoh ïa ki kot sam nongkynti hadien ka jingïap, bad kiba kwah ban leh kumta, kin lah ban mang ïa ka shi bynta sha ka tnat pynmih kot. Ngi khot ïa ki nongïalap bad ki para kiba ïalam jong ngi ba kin pyrkhat ïa kane ka kam. Lada don kiba pyrshah ïa ki jingai jingmut jong ngi, sngewbha kin thoh ïa ka jingthmu kaba ngi, kum ka kynhun ki briew, ngi lah ban bud?”

GSAM 350La Mynnjur ïa ka Jingpynbeit Katkum ka Aiñ

GSAM 350.4Ha ka lyiur jong une u snem, la don ka jingïakren kaba ïalong paralok shaphang kane ka kam ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna. Bad ha ka jingïalang lang jong ki nongmihkhmat jong ki briew jong ngi na Michigan bad na katto katne kiwei ki jylla, kaba la long ha Battle Creek naduh ka 28 Nailur haduh ka 1 Risaw, la pyrkhat ïa kane ka kam da ka mynsiem kaba shai, bad la ïakren pura bad laitluid shaphang ka jingseng katkum ka aiñ, khnang ban bat ïa ka ophis bad kiwei ki nongkynti jong ka balang—ki ïing jingïalang bad kiwei. Kane ka jingïakren ka don baroh ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna, ka Bynta 16, ki Nombor 21, 22, bad 23, kiba la mih ha ka 9, 16, bad 23 Risaw, 1860.

GSAM 351.1Kum ka jingmih na ki jingïasyllok ha kane ka jingïalang, la mynnjur da ka jingjied jong baroh ban seng katkum ka aiñ ïa ka seng pynmih kot; bad khnang ba yn lah ban seng ïa kane ka kynhun katba lah kloi, ka jingïalang kaba la ïaseng ka la jied ïa ka komiti kaba don san ngut.

GSAM 351Ka Kyrteng jong ka Seng Balang

GSAM 351.2Kane ka jingïalang ka la pyrkhat ruh shaphang ka kyrteng kaba yn khot ïa ki briew jong ngi. Kane ka la pynmih biang ïa ki jingmut kiba ïapher, don kiba kyrpad na ka bynta kawei ka kyrteng bad don na ka bynta kawei pat. Haba la ai jingmut ïa ka “Balang U Blei,” la pyrshah ïa ka namar kam pyni ïa ki dak ba kyrpang jong ka jingngeit jong ngi; katba ka kyrteng “ki Seventh-day Adventist” kan pynpaw ïa ka jingngeit jong ngi ha ka jingwan kaba la jan jong U Khrist, bad kan pyni ruh ba ngi long ki nongrakhe ïa ka sngi saitjain, ka sngi kaba hynñiew. Ka jingïalang ka la ïatylli katta katta ban kyrshan ïa kane ka kyrteng kaba khatduh, ba haba la shim ïa ka jingjied, tang uwei u briew u la pyrshah ïa ka, bad shen hadien kata u la weng ïa ka jingpyrshah jong u.

GSAM 351La Mynnjur ïa ka Kyrteng

GSAM 351.3Ha Ka Jingphla Nombor 6, ngi pule:

GSAM 351.3“Ym don ka kyrteng kaba ngi lah ban shim kaba biang, lait tang kata kaba ïahap bad ka jingphla jong ngi, bad kaba pynpaw ïa ka jingngeit jong ngi, bad kaba pynithuh ïa ngi kum ki briew kiba kyrpang....

GSAM 351.4“Ka kyrteng u Seventh-day Adventist ka rah ha khmat ïa ki dak kiba shisha jong ka jingngeit jong ngi, bad kan pynsngewthuh ïa ka jingmut kaba wad jingshisha. Kum u khnam na ka pla khnam jong U Trai, kan pynmynsaw ïa kiba ryngkang ïa ka aiñ U Blei, bad kan ïalam sha ka jingkylla kaba mut sha U Blei bad ka jingngeit ha U Trai jong ngi U Jisu Khrist.”

GSAM 351.4Ka jingmih na kane ka jingphla ka long ban pynkut junom ïa kane ka jingkylli ha ki jingmut jong ki bangeit.

GSAM 351Ka Kam jong ka Jingai Kaba Shisha

GSAM 351.5Hato kane kam dei ka kam kaba kyrpang jong ka jingpynpaw ïa ki jingai jong U Mynsiem U Blei? U Paul u la ong ba la buh ïa ki ha ka balang “na ka bynta ban pynjanai ïa ki riewkhuid, na ka bynta ka kam shakri, na ka bynta ban tei ïa ka met U Khrist: tad haduh ba ngi baroh ngin poi sha ka jingïatylli jong ka jingngeit,” bad kumta ter ter.11 Ka ïahap shisha ba, hadien ba ki bangeit ki la wad ïa ka jingshai da ka jingduwai bad ka jingsngewrit, U Mynsiem Un kren bad ong, “Kane ka long ka lynti; ki jingrai jong phi ki long kiba dei;” bad nangta Un nang “tei” shuh shuh ïa ka balang, kum ha kane ka jingjia, da kaba ïathuh ïa ki ïa ka jingktah jong kane ka kam ha ka jingtrei shisha, bad ïa katto katne ki jingmih kiba bha kiba yn mih na ki jingrai jong ki.

GSAM 352Ka Jingpynbeit jong ka Balang

GSAM 352.1Ha ka jingkren ba u Tymmen White u la ai ha khmat Ka General Conference ha Battle Creek, ha u Ïaïong, 1861, bad kaba la pynmih ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna, ka 11 Jylliew, 1861, u la pyni ïa ka jingmut ban don ka jingpynbeit kaba kham pura ïa ki balang jong ngi. Katkum ka jingkhot, khyndai ngut ki nongtrei balang ki la pynlong ïa ka jingïapule Baibl ban wad jingshai halor kane ka kam, bad ka jingïalang ka la kyrpad ïa ki ban pynmih ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna ïa ka jingmih na kata ka jingwad bniah. Hadien ba la pyni ïa ka jingphla jong ki Jingthoh Bakhuid shaphang ka rukom pynïaid balang bad ki nongkitkam jong ka balang, la pyrkhat ïa ka kam jong ka jingmihkhmat kaba ïaryngkat na ki jylla bapher bapher ha Ka General Conference, bad kumjuh ïa ka jingmihkhmat kaba dei bad kaba ïaryngkat jong ki balang ha ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla. Ha ka jingshisha, kane ka la long ka sien kaba nyngkong ban pyni ïa ka jingmut ban don ki nongmihkhmat ba la jied katkum ka rukom sha ki jingïalang lang, katkum ka jingïaryngkat ha ka jingdon kaba ki lah ban ïamynnjur lang.

GSAM 352La Seng ïa ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla Michigan

GSAM 352.2Ha ka 6 Risaw, 1861, la seng ïa ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla Michigan da kaba jied ïa u shongknor, u nongthoh, bad ka komiti pynïaid kaba don lai ngut. Da ka jingjied jong ka jingïalang, la ai jingmut ba ki balang kin pynbeit ïa lade kum ki kynhun ba la seng, da kaba pdiang ïa kine ki kyntien harum kum ka jutang jong ka balang:—

GSAM 352.3“Ngi, kiba la soi harum, ngi ïasnoh lang da kane kum ka balang, da kaba shim ïa ka kyrteng ki Seventh-day Adventist; bad ngi ïateh jutang ban sumar ïa ki hukum U Blei bad ka jingngeit ha U Jisu Khrist.”

GSAM 353Ki Kot Pynshisha ïa ka Bor jong ki Nongtrei Balang

GSAM 353.1Ha kane ka jingïalang la rai nyngkong ba dei ban ai ki kot pynshisha ïa ka bor ha baroh ki nongtrei balang jong ki Seventh-day Adventist ha kane ka jylla kiba dang don ka jinglong kaba la pdiang bha, bad ba ki nongtrei balang ki dei ban rah ïa ki kot kiba kynthup ïa ka syrnod jong ka jingpynkyntang, bad ki kot pynshisha ïa ka bor ba la soi da u shongknor bad u nongthoh jong ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla; ïa kine ki kot pynshisha ïa ka bor dei ban pynthymmai man la u snem.

GSAM 353.2La mynnjur ruh da ka jingjied ban jied ïa ka komiti ban pynkhreh ïa ka jingkren kaba pyni ha ki briew jong ngi ïa ka rukom ban bud ha kaba seng ïa ki balang. Ïa kane ka jingkren la pynmih ha Ka Jingpeit Biang bad ka Nongpynbna jong ka 15 Risaw, 1861.

GSAM 353Ki Kot Pynshisha ïa ka Bor jong ki Nongmihkhmat

GSAM 353.3Ha u bnai Nailur, 1862, ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla Michigan ka la pynlong ïa ka dorbar kaba nyngkong jong ka ha Monterey. Hangne, ha ka sien kaba nyngkong, la pyni ïa ka jingmut ban pdiang ïa ki balang sha ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla, kumba la pdiang ïa ki dkhot sha ki balang da ka jingjied. Namar ba la dep seng lypa ïa khathynñiew tylli ki balang ha ka jylla, la pdiang ïa kine sha ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla da ka jingjied; bad baroh ki dkhot jong kine ki balang kiba la don hangta la pdiang kum ki nongmihkhmat.

GSAM 353Ki Tulop jong ki Nongtrei Balang

GSAM 353.4Ha kane ka jingïalang ruh la pdiang ïa ka jingthmu ban siew ha ki nongtrei balang ïa ka pisa ba la buh man la ka taïew na ka bynta ka jingshakri ba ki la ai. Na ka liang jong ki, ki nongtrei balang ki dei ban ai jingtip shaphang ka por kaba ki la pynlut ha ka jingtrei hapoh ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla, ryngkat bad ki pisa ba ki la ïoh bad ba ki la pynlut; bad ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla kaba ïoh ïa kane ka jingtip ka dei ban pynbeit ïa ka jingsiew ha ka rukom kaba dei.

GSAM 353Ki Nongmihkhmat ki Pyni ïa ki Kot Pynshisha ïa ka Bor ha ka Sien Kaba Nyngkong

GSAM 353.5Ha ka 20 Jymmang, 1863, la pynlong ïa Ka General Conference ha Battle Creek, Michigan. Ka la long ka dorbar kaba nyngkong jong kata ka kynhun ha kaba ki nongmihkhmat ki la rah ïa ki kot pynshisha ïa ka bor na ki jylla lajong. Hynrei, ka jingmihkhmat kam shym la long katkum ka jingdon ki dkhot. Ki jylla kiba la don ki nongmihkhmat ha kane ka por ki long Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York, bad Ohio.

GSAM 354Ki Riti Treikam jong Ka General Conference bad ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla

GSAM 354.1Ha ka 21 Jymmang, Ka General Conference ka la pdiang ïa ka riti treikam, bad ha kajuh ka sngi la ai jingmut sha ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla ban pdiang ïa ka riti treikam jong ka jylla. La pdiang ïa ka ha kawei ka dorbar jong ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla Michigan. Kine ki riti treikam ki la buh ïa ka nongrim katkum ka jingdon ki dkhot na ka bynta ka jingmihkhmat ha ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla bad ha Ka General Conference. Ka riti treikam jong ka jylla, kaba la ai jingmut hangta, ka long kumjuh jan baroh bad kata kaba ki hynñiewphew ar tylli ki jingïalang jong ki balang ha ki jaka bapher bapher jong ngi ha satlak ka pyrthei ki pyndonkam mynta.

GSAM 354.2Ha ka por jong Ka General Conference, ha ka pyrem jong u snem 1864, la ai jingmut nyngkong sha ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla ban jied ïa ka Komiti Pynshisha Jingkheiñ, kaba kynthup ïa ki dkhot balang paidbah kiba ym shym la trei bai tulop hapoh ka jingïalang jong ki balang ha ka jylla ha kata ka snem, ban trei ryngkat bad ka komiti pynïaid ha kaba peit bniah bad pynbeit ïa ki jingkheiñ pisa bad ki nongtrei balang. Kumta, suki suki katkum ka jingdonkam, la pynskhem ïa ka jingbeit ha ka kam bad ka jingshakri ïa U Blei.

GSAM 354.3Kumta ngi la bud lyngkot ïa ki sienjam kiba la ïalam sha ka jingseng ïa ka kam ha ka rukom kaba pura. La leh ïa kane haba ka seng balang ka dang rit eh haba ïanujor bad ka jinglong jong ka ha kane ka por.

GSAM 354.4Haba la seng pura ïa Ka General Conference, ha u snem 1863, ka jingdon baroh ki nongmihkhmat kam shym la bun kat ka jingdon kaba ngi ïoh mynta man la u snem ha katto katne ki jingïalang kiba rit jong ki balang ha ki jaka bapher bapher.

GSAM 354Ka Jingthmu jong ka Jingpynbeit

GSAM 354.5Ka jingthmu kaba dei ban pyndep lyngba ka jingpynbeit ka long ba yn lah ban bat bad pynïaid ïa ka nongkynti jong ka kynhun katkum ka aiñ; bad ba ki nongtrei ha ka kam kin lah ban ïaid ha ka jingïahap, khlem ka jingkulmar, namar ki jingïaid jong ki ki long ryngkat bad ka jingïasyllok, bad kumta khlem ka jingpynthut jingmut. Ïa kijuh ki nongrim ba la pdiang ha ka jingpynbeit jong ngi haduh u snem 1864 la kynthup ha ka kam katba ka la nang heh bad nang ïar sha kiwei ki ri bad ki jaidbynriew.

GSAM 355La Seng ïa ki Seng Kiba Kynthup Lang ïa ka Kam Baroh

GSAM 355.1Katba ka khubor ka nang ïaid shaphrang, la seng ïa kine ki seng harum kiba kynthup lang ïa ka kam baroh, bad ïa ki nongkitkam jong ki la jied ha ki dorbar ba ju pynlong jong Ka General Conference:—

GSAM 355.2Ka Seng jong Ka General Conference—ka kynhun katkum ka aiñ kaba don arphew wei ngut ki dkhot, ban bat ïa ka hok longtrai ïa ka nongkynti jong ki seng trei bapher bapher ha America bad ha kiwei ki ri.

GSAM 355.3Ka Komiti Mishan sha ki Ri Bar—ban peit bad pynïar ïa ka kam mishan shabar jong ki jingïalang jong ki balang ha ka jylla kiba la seng.

GSAM 355.4Ka Seng Kot Lyngkot Hapdeng ki Ri—kaba ka kam ka long ban sam ïa ki kot pule, bad ban ïathoh shithi, da kaba wad lad ban plie ïa ki mishan kiba thymmai.

GSAM 355.5Ka Seng Jinglaitluid ha ka Niam—kaba ka kam kaba kyrpang ka long ban ïarap ïa kito kiba shah pynshitom namar ka jingsngewthuh ïa kaba dei bad kaba bakla ha ka dohnud jong ki, bad ban pynphriang ïa ki kot shaphang ki nongrim jong ka jinglaitluid ha ka niam.

GSAM 355.6Ka Seng Skul Sngi Saitjain Hapdeng ki Ri—kaba ka jingthmu ka long ban tei bad pynroi ïa ka kam jong ka skul sngi saitjain ha baroh ki jaka trei.

GSAM 355.7Ka Seng Mishan Sumar bad Jingïarap—kaba ka kam ka ïadei bad ka jinghikai ïa ki doktor bad ki nongsumar, ka jingpynïaid ïa ki ïing sumar bad pynkhiah, ki ïing sah na ka bynta ki khunswet, ki tymmen, bad kiwei.

GSAM 355Ka Jaka ba la Trei haduh u Snem 1868

GSAM 355.8Haduh u snem 1868, ka jaka trei jong ngi ka la kynthup ïa kata ka bynta jong ki Jylla ba Ïasoh jong ka America kaba don shaphang mihngi jong ka Wah Missouri bad shaphang shatei jong u laiñ uba ïaid na mihngi sha sepngi mar ryngkat bad u pud shathie jong Missouri. Ha kata ka por, ka Komiti jong Ka General Conference ka la don tang lai ngut ki dkhot, bad u rangbah jong ka jingïalang u la long uwei na ki dkhot. Ki phra tylli ki jingïalang jong ki balang ha ki jaka bapher bapher baroh ki la don hapoh ka jingpeit jong Ka General Conference, kaba ka ophis pdeng ka la don ha Battle Creek, Michigan.

GSAM 356Balei la Donkam ban Pynbeit Biang

GSAM 356.1Katba ka khubor ka nang ïar sha kiwei ki ri, la mih ka jingdonkam ban pynbeit biang ïa ka jaka trei baroh. Namar kata, la shim ïa ki sienjam ha u snem 1897 kiba kdew sha kata ka jingthmu; hynrei ïa ka kam pynbeit biang la pyndep kham pura ha kine ki saw snem ba la leit, ha kaba la seng ïa Ka General Conference jong ka Europe, ryngkat bad ka komiti pynïaid kaba don khatsaw ngut ki dkhot; bad Ka General Conference kaba nyngkong, kaba ka ophis pdeng ka don ha Washington, D.C., ka don ka komiti pynïaid kaba don arphew phra ngut ki dkhot, kiba mihkhmat ïa baroh ki liang bapher bapher jong ka khubor, bad kaba la shim ïa ka jaka jong katto katne ki seng kiba kynthup lang ïa ka kam baroh, ïa kiba la pynkut noh.

GSAM 356Ka Jinglong jong ka Jingpynbeit ha ka 1 Kyllalyngkot, 1903

GSAM 356.2Kine harum, kiba la shim na Ka Kot Shisnem jong Ka General Conference jong u snem 1904, ki ai katto katne ki jingtip ha ki jingkheiñ kiba pynsngewtynnad haduh ka 1 Kyllalyngkot, 1903:—

GSAM 356.3Ha kata ka por, ka kam jong ngi ba la pynbeit ka la don ar tylli ki General Conference, kiba kynthup ïa khatsaw tylli ki jingïalang ïasoh jong ki balang, hynñiewphew ar tylli ki jingïalang jong ki balang ha ki jaka bapher bapher, bad sawphew ar tylli ki mishan. La phiah ïa kine kumne: Ki jingïalang jong ki balang ha ki jaka bapher bapher ha America Shatei, sawphew khyndai; shabar ka America Shatei, arphew lai. Ki jingïalang ïasoh jong ki balang ha America, phra; ha kiwei ki ri, hynriew. Ki jaka mishan ha America, kaba kynthup ïa Alaska, Hawaii, bad New Foundland, san; ki mishan shabar ka America, laiphew hynñiew, kiba don ha kine ki jaka: Khatar ha Europe; saw ha Africa; lai ha Asia; ar ha America Shathie; ar ha Africa Shathie; bad kiba sah ha America Pdeng, Mexico, ki West Indies, bad ki Dewlynnong Pacific. Kiba ïasnoh bad kine ki mishan ki long hynriewphew hynñiew ngut ki nongtrei balang ba la pynkyntang bad ba la ai bor, bad shispah laiphew wei tylli ki balang.

GSAM 356Ka Jingïatylli Hapdeng ka Jingïapher

GSAM 356.4Ka long ka jingpynshlur ban tip ba kine ki seng bapher bapher ha ki ri bad ki jaidbynriew bapher bapher ki ïatylli baroh ban kyntiew ïa kawei ka kam bakhraw jong ka jingshisha bad ka jingpynim ïa ki briew. Ngim shaniah ha ka rukom pynïaid kaba tang shabar jong ka jingseng, hynrei ha U Blei, U Nongpynmih ïa ka jingbeit. Da ka jingkyrkhu jong U halor ka jingtrei kaba ïatylli bad kaba ïahap jong ki nongtrei jong U, ngi lah ban sngewthuh katno ka long kaba bha bad kaba sngewtynnad haba “kiei kiei baroh la leh ha ka rukom kaba itynnad bad kaba ryntih.”

Notes

  1. Titus 1:5. ↩
  2. Ka Jingpyrta Shiteng Synñia, 15 tarik Rymphang, 1844. ↩
  3. Titus 1:5-9. ↩
  4. 1 Timothi 3:1-15. ↩
  5. 1 Petros 5:1-6. ↩
  6. Mathaios 23:11. ↩
  7. Ki Jingphla na ka bynta ka Balang, Vol. 1, p. 210. ↩
  8. Ibid., pp. 649, 653. ↩
  9. Ki Jingphla na ka bynta ka Balang, Vol. 5, pp. 236, 237. ↩
  10. Ibid., p. 534 (la bynrap ïa ka jingban jur). ↩
  11. Ephesos 4:12, 13. ↩

Note

Back