Ka Lynnong 10 — Ka Jingpyrta Shiteng Synñia
GSAM 160.1“Ha ka shiteng synñia la don ka jingpyrta, Ha khmih, u nongleitkurim u wan; to mih noh ban leit tan ïa u. Te kita ki theisotti baroh ki la khie, bad ki la pynkhreh ïa la ki sharak.”1
GSAM 160.2Ngi la ïakren lypa shaphang ka por jingap kaba la pyni ha kane ka pharshi jong ki “shiphew ngut ki theisotti,” bad mynta ngin kham peit bniah ïa kata ka bynta jong ka kaba la pynpaw ha ka dkhot haneng, kaba ki Adventist ki la khot “ka jingpyrta shiteng synñia.” Uwei u nongthoh ba pawkhmat ha kane ka phang, ha ka kot khubor kaba la khot Ka Jingpyrta Shiteng Synñia, ha ka 3 Risaw, 1844, u ong:—
GSAM 160.3“Hynrei kumno ngi la poi sha kane ka miet jingap? Namar ngi la sdang kheiñ ïa ka jingïohi-paw [ka jingïohi-paw jong ki 2300 sngi] ha ka aïom pyrem, ha ka jaka ka aïom synrai, jong u snem 457 shuwa U Khrist. Ngi la dang duna hynriew bnai bad kham palat katto katne sngi ban poi sha ka kad lieng ba la thmu. Kane ka la buh ïa ngi ha ka miet jingap, hynriew bnai.”
GSAM 160.4Uwei pat u nongthoh, u S. S. Snow, ha Ka Jingpyrta jong ka 22 Nailar, 1844, haba kren shaphang ki 2300 sngi, u la ong:—
GSAM 160.5“Ki la sdang ha ka jingmih jong ka hukum ban pynïeng pat bad ban tei ïa ka Jerusalem. Ïa ka hukum la ai nyngkong da u Seiros, la pynthymmai da u Dareios, bad la pyndep da u Artakserkses Longimanus ha u snem uba hynñiew jong ka jingsynshar jong u. La pynbna ïa ka bad ka la treikam ha ka aïom synrai jong u snem 457 shuwa U Khrist, haba u Esra, uba la poi sha Jerusalem da ka kti babha jong U Trai, u la pynïeng pat ïa ka imlang sahlang jong ki Jiw, u la thung ïa ki nongsynshar bad ki nongbishar, bad u la sdang tei ïa ka kynroh.”2
GSAM 160.6Namar ka por jong ka jingïohi-paw ka long 2300 snem pura, ka donkam ïa u snem 457 baroh bad ïa u snem 1843 baroh ban dap 2300; bad lada ka hukum kam shym la mih haduh u bnai uba hynniew jong u snem 457 shuwa U Khrist, la hikai ba kata ka por kan ym kut haduh u bnai uba hynniew jong u snem 1844. Kumba ka jingrakhe ïa ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew ka la i long ka jingjia kaba pyni ïa ka jingsdang jong kata ka por, kumta la pyni shai ba ha ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew (katkum ka por jong ki Jiw), ka 22 Risaw, 1844, ki 2300 sngi kin kut, bad ka por kan poi ban pynkhuid ïa ka jaka kyntang. Ki sakhi baroh ba la pyndonkam ban pyni ïa ka jingkut jong kata ka por ha u snem 1843 ki ïahap da kajuh ka bor bad ka jingkheiñ ïa u snem 1844; ryngkat bad kane la don ka jingsngewskhem ba ki la shem ïa kaba i long ka jubab kaba thikna ïa ka daw jong ka jingsngewsih jong ki. Ïa ka rukom ba ki Adventist ki la pynbna ïa “ka jingpyrta shiteng synñia kaba shisha,” kumba la khot ha kata ka por, ym lah ban pyni kham bha ban ïa kaba sot na ki jingthoh jong kito kiba la trei pawkhmat ha ka kam ha kata ka por.
GSAM 161“To Mih Noh ban Leit Tan ïa U”
GSAM 161.1Ha Ka Jingpyrta jong ka 3 Risaw, 1844, la don ka jingthoh jong u George Storrs, hapoh ka kyrteng, “To Mih Noh ban Leit Tan ïa U,” ha kaba u la ong:—
GSAM 161.2“Nga shim ïa la u khulom da ki jingsngew kumba ngam pat ju ïakynduh mynno mynno ruh. Ha ka jingmut jong nga, khlem ka jingartatien ei ei, ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew kan sakhi ïa ka jingpaw jong U Trai jong ngi U Jisu Khrist ha ki lyoh jong ka bneng. Ngi don tang katto katne sngi na kata ka jingjia—ka khyllipmat kaba shyrkhei ïa kito kibym pat khreh, hynrei kaba donburom ïa kito kiba la khreh.
GSAM 161.3“‘Ha khmih, U Nongleitkurim u wan’ ha une u snem; ‘to mih noh ban leit tan ïa u.’ Ngi la pyndep ïa la ka kam bad ki balang kiba tang ha ka kyrteng bad ki bymman baroh, lait tang katba kane ka jingpyrta ka lah ban ktah ïa ki. Ka kam jong ngi mynta ka long ban pynkyndit ïa ki ‘theisotti kiba la shim ïa la ki sharak bad la mih ban leit tan ïa u nongleitkurim.’ Mynta ngi don hangno? ‘Lada ka jingïohi-paw ka pynslem, to ap ïa ka.’ Hato kane kam dei ka jubab jong ngi naduh u Lber ne u Ïaïong ba la dep?—Hooid. Kaei kaba la jia katba U Nongleitkurim u dang pynslem?—Ki theisotti baroh ki la lyngngoh thiah bad ki la ïohthiah, ym dei kumta? Ki ktien U Khrist kim shym la pulom; bad ‘ym lah ban pynpait ïa ki Jingthoh.’ Kam myntoi ïa ngi ban leh mynleh ba ngi la long kiba peitngor; ngi la lyngngoh thiah, ym shaphang ka jingshisha jong ka jingwan U Khrist, hynrei shaphang ka por. Ngi la rung ha ka por jingap; ngim shym la tip ‘slem katno’ kan pynslem, bad ha kata ka bynta ngi la lyngngoh thiah. Katto katne na ngi ki la ong ha la ka jingthiah, ‘Wat buh shuh ïa kawei pat ka por!’ kumta ngi la thiah. Mynta ka jingeh ka long ban pynkyndit ïa ngi. Ah Trai, to ïarap, namar ka jingïarap u briew ka long kaba lehnohei. To kren Ma Me hi, Ah Trai. Ah, ba U ‘Kpa’ un ‘pyntip’ mynta ïa ka por.
GSAM 162Ka Shiteng Synñia jong ka Khubor
GSAM 162.1“Ka por jingap ka long slem katno?—Shiteng snem. Phi tip kumno?—Namar U Trai jong ngi u ong, ‘ha ka shiteng synñia,’ katba U Nongleitkurim u dang pynslem. Ka jingïohi-paw ka long na ka bynta ‘2300 janmiet-step,’ lane sngi. Ka ‘janmiet,’ lane ka miet, ka long shiteng jong kawei na kita ki sngi jingïathuhlypa, bad kumta ka long hynriew bnai. Kata ka long ka jingjrong baroh jong ka por jingap. Kane ka jingpyrta kaba khlaiñ shaphang ka por ka la sdang kumba shiteng u Naitung, bad ka la phriang da ka jingsted bad ka bor kaba khraw, bad ka la ïadon ryngkat bad ka jingpynpaw jong U Mynsiem, kaba ngam pat ju ïohi haba ka jingpyrta ka long ‘1843.’ Mynta ka long shisha, ‘To mih noh ban leit tan ïa u.’ Ka don ka jinglehnoh ïa kiei kiei baroh kaba ngam pat ju mutdur ba lah ban ïohi. Haba kane ka jingpyrta ka bat ïa ka dohnud, ki nongrep ki iehnoh ïa la ki lyngkha, bad ki jingthung jong ki. Ka don ka jingpyrta kaba jam bad ki ummat, bad ka jingaiti ïa kiei kiei baroh ha U Blei, kaba ngam pat ju ïohi. Ka don ka jingshaniah ha kane ka jingshisha kaba ym pat ju sngew ha ka jingpyrta kaba mynshuwa ha kajuh ka kyrdan, bad ka burom kaba pynïam lane pynjem dohnud ha ka, kaba palat ïa ka jingshemphang baroh, lait tang ïa kito kiba la mad ïa ka.
GSAM 162.2“Ha kane ka jingshisha jong mynta, da ka jingaiei, nga nud ban aiti lut ïa baroh, bad nga sngew ba lada nga shah ïa ka jingartatien shaphang ka, kan long ban pynsngewsih ïa U Blei bad ban wanrah halor lade ïa ka ‘jingpynjot kaba wan kloi.’ Nga ngeit skhem ba mynta ‘uno uno uba wad ban pynim ïa la ka jingim,’ ha kaba la pynbna shai ïa kane ka jingpyrta, da kaba ailad ïa ka jingmut ‘lada kam wan,’ lane da kaba sheptieng ban aiti ïalade ha kane ka jingshisha, ‘un duh noh ïa la ka jingim.’ Ka donkam ïa kajuh ka jingngeit kaba la ïalam ïa u Abraham ban ainguh ïa u Isaak, lane ïa u Noah ban tei ïa ka ïinglieng, lane ïa u Lot ban mih noh na Sodom, lane ïa ki khun Israel ban ïeng baroh shimiet da kaba ap ban mih noh na Ijipt, lane ïa u Daniel ban leit hapoh ka thliew jong ki sing, lane ïa ki lai ngut ki Hebru ban leit hapoh ka thab ding kaba meh. Ngi la shu mutdur ba ngin rung sha ka hima khlem kaba kum kata ka jingtynjuh ïa ka jingngeit, hynrei nga ngeit skhem ba ngin ym lah kumta. Kane ka jingshisha kaba khatduh ka wanrah ïa kaba kum kata ka jingtynjuh, bad ym don ki ban nud ban aiti ïalade ha ka lait tang kito kiba nud ban shah kheiñ kum kiba bieit, kiba biej, lane kano kano kawei pat kaba ki nongshong Sodom shuwa ka jingshlei um, ka balang kaba syaid, lane ki theisotti kiba ïohthiah ki mon ban pynkynnoh ïa ki. Sa shisien nga kwah ban pyrta, ‘To phet na ka bynta la ka jingim;’ ‘Wat phai dien;’ ‘To kynmaw ïa ka tnga u Lot.’”
GSAM 163Ka Mawsiang jong u Storrs
GSAM 163.1Ha Ka Jingpyrta Shiteng Synñia jong ka 10 Risaw, 1844, la mih na u khulom jong u George Storrs ïa kine ki ktien harum, hapoh ka kyrteng, “Ka Jingkut,” hynrei kiba ki Adventist ki la khot, “Ka Mawsiang jong u Storrs”:—
GSAM 163.2“Kumno ngin long kiba la khreh na ka bynta kata ka sngi?—To ngeit ïa ka jingshisha jong U Blei, bad nud ban aiti ïalade ha ka, da ka jingngeit kaba khlaiñ kaba ai burom ïa U Blei. Ngi dei ban don ïa kajuh ka jinglong ka jingmut kaba ngin don lada ngi tip ba ngin sa ïap ha kata ka sngi, kajuh ka jingaiti lut ha U Blei bad ka jinglong kiba la ïap ïa ka pyrthei.
GSAM 163.3“Ngam lah ban pyni kham bha ïa kaei kaba nga mut ban ïa kaba shu mutdur ïa ka mawsiang kaba heh hapdeng ka duriaw. Uwei u khun syiem uba donburom bad uba donbor u ai ka jingkular ba ha ka por ba la buh un phah ka lieng tdem kaba itynnad eh ban kit sha ka ri kaba donburom ïa ki briew baroh kiba un shem hangta bad ka sakhi ba ki la ngeit pura ïa ka ktien jong u. Bun ki nud leit sha kata ka mawsiang. Katto katne, haba ki la don suk halor ka mawsiang, ki ot ïa u tyllai, bad ki lieng rit kiba ki la wan sha kata ka jaka ki per noh na ki, bad kim peit shuh ïa ki, hynrei ki peitngor ïa ka jingwan jong ka lieng tdem. Kim don ka jingartatien ïa ka jingshisha jong ka jingkular, bad ki aiti lut ïa baroh ha ka. Kiwei kiba wan hangta ki pyrkhat ba ka la biang ba ki don halor ka mawsiang. Hynrei ki kwah ban long kiba ‘stad’ bad ban ym buh ïa lade ha ka jingma kaba palat.
GSAM 164.1“‘Katkum ka jingngeit jong me, to long ïa me’ la pynbna shuwa ka por ba la khmih lynti ïa ka lieng tdem. Ka sngi ka poi. Kito kiba husiar, lehse, ki thmu ban ot ïa ki tyllai jong la ki lieng bad shah ïa ki ban per noh, lada ki ïohi ïa ka lieng tdem kaba wan. Ka paw ha ka jingïohi; hynrei mynta ka la dier palat ban pyllait ïa la ki lieng khlem da shah ïohi; bad nalor kata, kajuh kata ka jinghusiar kan hukum mynta ba kin ym shah ïa la ki lieng ban per noh haduh ba kin da thikna ba kim shym la bakla ïa kata ka lieng kaba nang wan. Mynta ka la wan hajan katta katta ba kim lah satia ban ot pyllait khlem da shah ïohi.
GSAM 164.2“Ka lieng tdem ka poi ha ka mawsiang. ‘Kaei ka sakhi ba phi la shaniah pura ha ka jingkular ïa ka jingwan jong ka lieng tdem?’—‘Ïa ki lieng jong ngi la ot pyllait, bad ki la per noh na ngi, kumta ngim lah satia ban poi sha ryngkew, bad ngi dei ban da la jot lada ka lieng tdem kam shym la wan, namar kane ka long ka mawsiang ha kaba ym ju don kano kano kawei pat ka lieng kaba ïaid.’ ‘Kata ka la biang,’ u pyrta u nongïalam jong ka lieng tdem; ‘to kiew hapoh ka lieng; ka jingshaniah kaba kum kata kan ym shah pynpulom.’
GSAM 164.3“Kito kiba la pynneh ïa la ki lieng ba la teh skhem ha ka mawsiang mynta ki ïalum sawdong bad ki ïaleh ban kiew hapoh ka lieng tdem. U nongïalam u kylli, ‘Kaei ka jingmut jong kita ki lieng kiba nga ïohi ba la teh skhem ha ki maw hangto, lane kiba la dang ot ïa ki tyllai tang naduh ba nga la paw ha ka jingïohi?’ Ki jubab, ‘Ngi la pyrkhat ban long kiba husiar, khnang ba lada ka lieng tdem kam wan, ngin don ei ei ban leit phai sha ryngkew.’ ‘Te phi la pynkhreh na ka bynta ka doh,’ u pyrta u nongïalam, ‘phi la leh kumta, bad phi la artatien ïa ki ktien jong nga? Katkum ka jingngeit jong me, to long ïa me. Ka sakhi ka ïeng pyrshah ïa phi. Phi la pynkhreh ban leit phai, bad mynta phi dei ban ot ïa u soh jong ka jingbymngeit jong phi.’ ‘Kumta kim lah ban rung namar ka jingbymngeit.’ Ah, ka jinglong kaba shyrkhei jong ka jingduh jingkyrmen!
GSAM 164.4“To ot ïa la ki tyllai mynta, ko ki para; to shah ïa la ki lieng ban per noh haduh ban ym ïohi shuh; hooid, to leh kloi shuwa ba ‘ka dak U Khun u briew kan paw.’ Nangta kan la dier palat. To nud mynta, bad aiti lut ïa baroh. Ah, ka dohnud jong nga ka pang na ka bynta jong phi; wat pynslem; to kynting noh ïa kata ka lieng, lane phin jot; namar ‘uno uno uba wad ban pynim ïa la ka jingim un duh noh ïa ka,’ kumta u ong U Jisu Khrist, U Trai bad U Nongbishar jong ngi. Kumta to leh kloi, sa shisien nga kyrpad ïa phi, Ah to leh kloi! To pyllait ïa kawei pa kawei ka lieng da kaba phi dang thmu mynta ban phet sha ryngkew ‘lada kam wan.’ Kata ka ‘lada’ kan pynjot ïa phi. Mynta ka long ka jingtynjuh bad ka jingpynshoi kaba khatduh. To leh kumba U Trai jong ngi u la leh ïa ka jingpynshoi kaba khatduh jong u ksuid—‘To leit noh na nga, Soitan,’ u la ong. Nangta u ksuid u iehnoh ïa u, bad ‘ha khmih, ki angel ki la wan bad ki la shakri ïa u.’ Kumta kan long ïa phi haba phi la ïoh ïa kane ka jingjop.”
GSAM 165Ka Kam kaba Sted jong ka Jingpyrta Shiteng Synñia
GSAM 165.1Shaphang ka jingsted, ka bor, bad ka jingktah jong ka khubor jong “ka jingpyrta shiteng synñia,” ngi ïoh ka jingmut kaba dei na ki ktien jong u N. Southard, u nongpynwandur jong ka kot khubor kaba ngi la sot mynshuwa—Ka Jingpyrta Shiteng Synñia. Ha ka kot kaba don ïa ka tarik 31 Risaw, 1844, u ong:—
GSAM 165.2“Ha kaba nyngkong, la ju pyrshah ïa ka por ba la buh thikna; hynrei ka la i don ka bor kaba ym lah ban ïaleh pyrshah kaba ïadon ryngkat bad ka jingpynbna ïa ka, kaba la pynnguh ïa baroh ha khmat jong ka. Ka la ïaid lyngba ka ri da ka jingsted jong ka erïong, bad ka la poi sha ki dohnud ha ki jaka bapher bad kiba jngai ha kaba jan long ha kajuh ka por, bad ha ka rukom kaba lah ban batai tang da kaba ngeit ba U Blei u don ha ka. Ha kylleng ka la wanrah ïa ka jingtohkit ïa la ka dohnud kaba jylliew tam bad ka jingpynrit ïa la ka mynsiem ha khmat ka Bneng kaba ha jrong. Ka la pynïakhlad ïa ki jingsngewieit na kiei kiei jong kane ka pyrthei, ka la pynbeit ïa ki jingïakajia bad ki jingïashun, ka la wanrah ïa ka jingphla ïa ki jingbakla, ïa ka jingjem dohnud ha khmat U Blei, bad ïa ki jingkyrpad ha u da ka jingkylla kaba mut bad da ka dohnud kaba pait, na ka bynta ka jingmap bad ka jingpdiang. Ka la wanrah ïa ka jingpynrit ïalade bad ka jingdem jong ka mynsiem, kaba ngim pat ju ïohi mynshuwa. Kumba U Blei, lyngba u Joel, u la hukum, haba ka sngi bakhraw jong U Blei ka la jan, ka la wanrah ïa ka jingkad ïa ki dohnud bad ym ïa ki jaiñ, bad ïa ka jingphai sha U Trai da kaba shah jingit bad da kaba ïam bad da kaba iam sngewsih. Kumba U Blei u la ong lyngba u Sekharaiah, la theh ïa u mynsiem jong ka jingaiei bad jong ka jingkyrpad halor ki khun jong u; ki la peit sha uta uba ki la pu, bad la don ka jingiam sngewsih kaba khraw ha ka ri, kawei pa kawei ka longïing la ka jong, bad ki tnga jong ki la ka jong; bad kito kiba la khmih lynti ïa U Trai ki la pynsngewsih ïa la ki mynsiem ha khmat jong u.”
GSAM 166Ïa ki Briew la Pynkhih da ka Bor kaba Palat ïa ka Mariang
GSAM 166.1Sa shisien, shaphang kane ka jingpynbna kaba pynkhih ïa ki dohnud u ong:—
GSAM 166.2“Ha ngi ka la i long kaba khlem shaniah ha ka jingtrei jong ki briew katta katta ba ngim lah ban ym peit ïa ka kum ka jingpyndep ïa ‘ka jingpyrta shiteng synñia,’ hadien ka jingpynslem jong U Nongleitkurim, bad ka jinglyngngoh thiah bad ka jingïohthiah jong ki theisotti, haba ki baroh ki dei ban khie bad pynkhreh ïa la ki sharak. Bad ka kam kaba khatduh ka la i kumba la pyndep; namar ym pat ju don ka por mynshuwa ha kaba ki kynhun bapher bapher jong ka jingwan arsien ki la long kiba la khreh bha katta na ka bynta ka jingwan U Trai.”
GSAM 166La Aiti Noh ïa ki Jingdon Jingem jong ka Pyrthei
GSAM 166.3Hapoh ka jingpynbna kaba pynkhih dohnud ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien, bun ki la aiti noh ïa la ki jingdon jingem jong ka pyrthei, da kaba pyndonkam ïa la ka spah ban kyrshan ïa ki nongkren paidbah ha la ka kam, lane ban pynphriang ïa ki kot khubor bad ki kot lyngkot ba la shon, lane ban pynbiang ïa ki jingdonkam jong kiba duk; kumta ki la ai ha ka pyrthei ïa ka sakhi kaba bha tam jong ka jinglong bashisha bad ka jingshitrhem jong ki; katba kito kiba bat skhem ïa la ki jingdon jingem ha pyrthei, bad kibym shym la knia kyrpang na ka bynta ka kam, la kdew da ki briew kiba ïaid katkum ka pyrthei kum kibym ngeit shisha ïa kaba ki phla. Ban pyni nuksa nga ai ar tylli ki jingjia, kawei na kawei pa kawei ka liang jong kane ka mat.
GSAM 166Ka Lyngkha Phan
GSAM 166.4Ka jingjia kaba nyngkong ka dei jong uwei u riewngeit uba shong ha New Ipswich, N.H., uba kyrteng u Hastings, uba don ka lyngkha kaba heh jong ki phan kiba bha eh kaba u la ieh khlem da tih. Ki marjan jong u ki la khuslai shaphang jong ki, bad ki la wan sha u, da kaba tyrwa ban tih bad buh ïa ki ha ka kamra hapoh ka ïing jong u khlem jingsiew, lada u shah ïa ki, “namar,” ki la ong, “phi lah ban donkam ïa ki.” “Em!” u la ong u bah Hastings, “ngan shah ïa kata ka lyngkha phan ban ïalap ïa ka jingngeit jong nga ha ka jingpaw shen jong U Trai.”
GSAM 167.1Ha kata ka aïom synrai, kumba lah ban tip na Ka Pukni jong Claremont (N.H.), Ka Sngi Bashisha jong New York, bad kiwei pat ki kot khubor paidbah bapher bapher, ki phan kiba la thung ki la jan jot lut na ka “jingpyut phan.” Kumba la thoh ha Ka Sngi, “Ka long kaba pynpang dohnud katno ban tip ba ki jingthung baroh jong une u jingbam bakordor ki la jot da ka jingpyut. Uwei u nongphah khubor jong kawei ka kot khubor ha Philadelphia u ong ba ki phan ba la thung ha kata ka Jylla ki la jot. Tang kawei ka bynta na kaba la ïohsngew tang khyndiat ka jingud ka long ka Maine, hynrei wat hangta ruh ki jingthung kim shym la lait na ka jingpang.”
GSAM 167.2Namar kata ka aïom synrai kam da khriat eh, bad la ieh ïa ki phan jong u bah Hastings hapoh ka khyndew haduh u Naiwieng, ym don kawei ruh kaba la pyut. Kumta u la don kyrhai ïa lade bad ïa la ki marjan kiba mad ïa ka jingjynjar, kiba la khuslai katta shaphang ka bha ka miat jong u ha u Risaw ba la dep, bad kiba, ha ka aïom pyrem, ki la hap ban thied ki phan symbai na u, bad ki la sngewbha ban siew ïa ki da ka dor kaba bha. Ïa kaei kaba ki la pyrkhat ba kan long ka jingjynjar kaba khraw ïa u bah Hastings, U Blei u la pynkylla sha ka jingkyrkhu ha ka jingim pyrthei, bad ym tang ïa u, hynrei ïa la ki marjan ruh.
GSAM 167U la len ïa la ka Jingngeit
GSAM 167.3Ka jingjia kaba ar ka la jia ha ka jaka ba nga hi nga shong. Ka dei jong uwei u dkhot balang uba ju kren bun ha ki jingïalang shaphang ka jingwan U Trai ha ka aïom synrai jong u snem 1844. U long u briew uba don shibun ka spah, bad hapdeng kiwei ki jingdon, u don bun ki sniang kiba don ha ka rta kaba biang thik ban ri shuh na ka bynta ka ïew jong ka aïom pyrem. Uwei u kñi jong nga, ubym ju kam ba u long u riewniam, bad uba trei ïa ka kam thied bad die mrad, u la leit sha une uba kam ba u long u Adventist ban thied ïa ki sniang jong u, hynrei u la tip na u ba um kwah ban die ïa ki, namar u thmu ban ri ïa ki haduh ka aïom pyrem kaba wan kum ki “sniang ban ri pynsngaid.” U kñi u la wan sha u kpa tymmen jong nga, uba long u riewngeit Adventist, bad u la ong, “Uta u briew um ngeit ïa kaba u phla.” “Balei?” u la kylli u kpa tymmen. “Namar,” u la ong u kñi, “u ong ba U Trai u wan, bad ba ka pyrthei kan kut ha kane ka aïom synrai, hynrei u kwah ban ri ïa la ki sniang haduh ka aïom pyrem kaba wan. Um donkam ban kren ha nga; um ngeit ïa kawei ruh ka ktien jong kata.”
GSAM 168La Tyrwa ïa ka Spah Hadien ba la Dier Palat
GSAM 168.1La don ki briew kiba la bat ïa la ka spah, da kaba ïaleh ha la ka dohnud baroh shi katta bad ka jingsngewskhem ba ki dei ban pyndonkam ïa ka ban pynïaid shakhmat ïa ka kam, haduh ba ka la dier palat ban buh ïa ka ha ka kam. Kiba kum kita ki la wan sha kito kiba trei ban shon ïa ka khubor, da kaba kyrpad ïa ki ryngkat bad ki ummat ban pdiang ïa la ka pisa, hynrei ka jubab ka la long, “Phi la dier palat! Ngi la siew na ka bynta ki kot ba la shon baroh kiba ngi lah ban pynphriang shuwa ka jingkut. Ngi la wai bun tylli ki kor shon ba ïaid da ka bor kor ban trei mynsngi bad mynmiet; ngim donkam shuh ka pisa.” Uwei uba la ïohi da la ki khmat u la phla ha nga ba u la ïohi ïa ki briew kiba buh da ki hajar dolar halor ka miej ha khmat u nongpynmih jong Ka Sur jong ka Jingshisha, bad da ka jingpang mynsiem ki la kyrpad ïa u ban shim bad pyndonkam ïa ka. Ka jubab ka la long, “Phi la dier palat! Ngim donkam ïa ka pisa jong phi mynta! Ngim lah ban pyndonkam ïa ka!” Nangta ki la kylli, “Hato ym lah ban ai ïa ka sha kiba duk?” Ka jubab ka la long kajuh, “Ngi la pynkhreh na ka bynta ki jingdonkam ba kyrkieh jong kita baroh kiba ngi lah ban poi sha ki.” Da ka jingkhuslai ha ka jingmut kita ki briew ki la shim phai ïa la ka pisa, da kaba pynbna ba ka jingbym sngewbha jong U Blei ka don halor jong ki namar ka jingduna jingngeit jong ki, bad namar ka jinglalot kaba la ïalam ïa ki ban bat noh ïa ka spah na ka kam U Blei ha ka por ba la donkam ïa ka bad ba yn da la pyndonkam ïa ka da ka jingsngewbha.
GSAM 168La Thung ïa ki Nongpeit Nongkhmih
GSAM 168.2Ka jinglong bad ki nongrim jong kito kiba la ieh ïa la ki jingthung ha lyngkha khlem da ot bad ïa la ki dukan kiba thylli, ban pynphriang ïa ki sla ba la shon lane ban kren bad duwai bad ki briew na ïing sha ïing, ki la long kiba ym lah ban kynnoh. Ki briew kim shym la artatien ba kita ki shynrang bad ki kynthei ki la ngeit ïa kawei pa kawei ka ktien kaba ki la kren; bad nalor kata, ka bor kaba kum kata ka la ïadon ryngkat bad ki ba kito kiba don ka dohnud bashisha kim lah ban len ne pyrshah ïa ki ktien jong ki. Da kane ka rukom, la ïalam ïa ki hajar ngut ban ngeit ïa ka jingshisha, bad ki la wad bad shem ïa ka jingisynei jong U Blei.
GSAM 169.1Hynrei u nongpop uba rkhie beiñ bad uta uba kam ïa ka jingngeit hynrei uba ïaid katkum ka pyrthei ki la rai ba dei ban pynsangeh ïa kane ka kam pynphriang ki kot shaphang ka jingwan arsien. Ki la ong ba kine ki briew kiba shim ïa ka thaiñ shnong lane ïa ka distrik baroh kawei bad kiba ïaid na ïing sha ïing ryngkat bad kane ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien, da kaba iehnoh ïa la ki kam bad ki longïing, ki dei ban long kiba la biej, bad kumta dei ban thung ïa ki nongpeit nongkhmih halor jong ki. Ki sakhi ba la kynnoh ba ki riewngeit ki la pyni ïa ka jingmut kaba ym koit (kaba long tang ka jingtrei na ka bynta ka jingpynim ïa la ki para briew, khlem ka jingphla ba ki longïing ki la shah jingeh namar ka jingieh ïa la ki kam), kim shym la long ki sakhi kiba biang ban pynshisha ba ki la biej; kumta tang khyndiat eh ki briew la buh hapoh ki nongpeit nongkhmih. Haba bishar na ka rukom kren khlem jingwit jong ki nongpyrshah ha kine ki sngi shaphang kata ka jingshisha, yn da la pyrkhat ba la don bun ki jingjia; hynrei ha ka jingtrei jong nga baroh kum u nongtrei balang Adventist, kaba la kynthup ïa ka por kaba palat ïa ka 56 snem, nga la ïakynduh tang ar tylli ki jingjia jong ki “Millerite” kiba la buh hapoh ki nongpeit nongkhmih. Ka jingïathuh lyngkot shaphang kine kan ym long kaba bakla.
GSAM 169U Nongpeit Nongkhmih ïa Lade Hi
GSAM 169.2Ka jingjia kaba nyngkong ka la jia ha ka Jylla New York, duna ïa ka 30 mer na ka jaka ba nga shong. Uwei u briew uba la pdiang ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien u don ka spah kaba la kot kumba $100,000. U la ai kumba shiteng jong kane ka pisa ha la ka tnga bad ki khun, kibym shym la ïadon bad u ha ka jingngeit. Ïa kaba sah u la kheiñ ba ka dei ka jong u ban pyndonkam katba u ïohi ba ka dei; bad namar katto katne na ka ka la leit sha ka kam jong ka jingwan arsien, ki khun jong u ki la pyrshah, bad ki la ïasyllok bad u nongbishar, da kaba kyrpad ban thung ïa u nongpeit nongkhmih halor la u kpa. Hadien ba u nongbishar u la batai ha ki ïa ki kamram bad ka bor jong u nongpeit nongkhmih ha ka jingpynïaid ïa ka spah, u la kyrpad ïa ki ban ai kyrteng ïa uta uba ki kwah ba un thung. Hadien ba ki la ïasyllok lang katto katne por, ki la rai ba kim tip ïa uno uno u briew uba ki nud ban aiti ïa ka spah, bad ki la ïathuh ha u nongbishar ba ki la jied ïa la u kpa kum u nongpeit nongkhmih ïa lade hi. U nongbishar u la phai sha uta u briew bad u la ong, “Bah _____, ki khun jong phi ki la jied ïa phi kum u briew uba dei ban pynïaid ïa la ka spah. Ki kam jong phi ki sah kumjuh kumba ki long shuwa ba la wallam ïa phi sha ka ïingbishar.”3
GSAM 170Ka Jinglong kaba Pynrkhie
GSAM 170.1Kawei pat ka jingjia ka dei jong u Stockbridge Howland, na Topsham, Maine. U long uwei na ki riewsaiñ ba tbit tam ha kata ka bynta jong ka ri baroh, u nongtrei ba tbit eh ha ka jingtei ïa ki ïing kor bad ki jingkieng. Ha kane ka jingïaid lynti jong “ka jingpyrta shiteng synñia,” u bah Howland u la shong kulai ban leit lyngba bun ki thaiñ shnong, da kaba pynphriang ïa ki kot khubor bad ki kot lyngkot shaphang ka jingwan arsien na ïing sha ïing, kaba la pynbitar shibun ïa ki nongpyrshah bad ki nongrkhie beiñ, kiba la mudui ba ha kane ka jingpynphriang kot lyngkot u la ieh ïa la ka kam. Kumta shisyndon ki la pynïoh ïa ka jingthung ïa u nongpeit nongkhmih, uba la shem ba u don kham bun ka kam ban ïa kaba u la khmih lynti, namar u bah Howland u la phah sha u ïa ki nonglum khajna baroh, bad shisha ïa baroh kiba wan bad ki jingkheiñ pisa ban siew; “namar,” u la ong, “ym kheiñ ba nga long uba lah ban trei ïa kano kano ka kam.” Shen hadien kata ka distrik ka la kwah ban tei ïa ka jingkieng halor ka wah Kennebec,—ka jingkieng kaba lah ban ïeng pyrshah ïa ka umsaw kaba khlaiñ bad ïa ki thup thah kiba per ha ka por jong ka jingshlei um ha ka aïom pyrem. Ki ophisar jong ka distrik bad ki rangbah ba la jied jong ka shnong ki la rai ba u Stockbridge Howland u long u briew uba dei na ka bynta kata ka kam. Haba ki la wan bad ka jingbatai ïa ka rukom tei bad ka jingïateh kular ïa u ban tei ïa ka jingkieng, u la ong, da kaba kren kynthoh, “Ko ki rangbah, phi hap ban leit sha u nongpeit nongkhmih jong nga. Phi tip ba ym kheiñ ïa nga uba lah ban peit ïa la ki kam, bad phi wan sha nga ban tei ïa ka jingkieng!” Kata ka jinglong ka la kham pynrkhie palat ïa ki briew kiba don ka jingmut, bad la weng noh syndon ïa ka jingbuh nongpeit nongkhmih. Ka la biang ban ong ba hadien kata ki nongpynshitom jong u ki la phla da ka jingpynrit kaba khraw ïa ka jingbakla jong ka rukom kaba ki la shim, kaba bym hok bad kaba khlem daw.