Ka Lynnong 19 — “Da ki Soh jong ki Phin Ithuh ïa ki”
GSAM 299.1“U la ai ïa kiwei ban long ki apostol; ïa kiwei pat ki nongïathuhlypa; ïa kiwei pat ki nongïalap ka khubor babha; ïa kiwei pat ki nongsharai bad ki nonghikai; na ka bynta ka jingpynjanai ïa ki riewkhuid, na ka bynta ka kam shakri, na ka bynta ka jingtei ïa ka met U Khrist; haduh ba ngi baroh ngin poi ha ka jingïatylli jong ka jingngeit bad jong ka jingtip ïa U Khun U Blei, sha u briew uba janai, sha ka jingthew jong ka jinglong rangbah jong ka jingdap U Khrist.”1
GSAM 299.2Haba U Nongpynim U la buh ïa ki jingai jong U Mynsiem jong U ha ka balang, ban pyndep, “katba U la sngewbha,” ïa ka kam U Trai haduh ban da wan ka sngi kaba janai, Um shym la ieh ïa ki briew jong U ba kin shu antad la ka jingpynpaw ka la wan na bneng ne na ki mynsiem bymman, hynrei U ai ki kyndon da kiba ngi lah ban tip la u mynsiem u long na U Blei ne em. Wat ha kine ki sngi kiba khatduh, haba, kumba la ïathuhlypa u nongïathuhlypa Joel, U Trai Un theh ïa U Mynsiem jong U halor ka doh baroh, bad ki khun shynrang bad ki khun kynthei kin ïathuhlypa,2 U Paul u ong ba ki briew kim dei ban ñiewbeiñ ïa ki jingïathuhlypa, hynrei ki dei ban “tynjuh ïa kiei kiei baroh,” bad “bat skhem ïa kata kaba bha.”3
GSAM 299.3Da kano pat ka rukom lah ban tynjuh ïa kum kine ki jingpynpaw, lait na kaba ïanujor ïa ki bad ki kyndon jong ka Jingthoh Bakhuid ban ithuh ïa ka kam U Mynsiem U Blei? Ym baroh kaba palat ïa ka jingsngewthuh jong ki jingmut ba don pud ka dei kaba wan na U Blei, namar ka Baibl ka pynbna ba ha ki sngi kiba khatduh u Soitan un leh ki kambah ban shukor ïa ka pyrthei, khnang ba un ïalum ïa ki sha ka thma jong kata ka sngi bakhraw jong U Blei Badonbor baroh.4 Kumta dei da kaba ïanujor bniah ïa ka jingpynpaw bad ki kyndon ka Baibl ba lah ban ithuh ïa ka jingai bashisha jong U Mynsiem. Donkam ïa kajuh ka jinghusiar ha kane kumba ki briew ka pyrthei ki pyndonkam ban ithuh ïa ka pisa thok.
GSAM 300Ka Jingithuh ïa ka Pisa Thok
GSAM 300.1Ha U Nongïathuh Shaphang ki Kot Pisa jong ka Detroit jong u Ïaïong, 1863, u Bah Preston u la ai san tylli ki kyndon ban ithuh ïa ki kot pisa thok, bad u la pynbna ba uno uno uba bishar bniah ïa man la ka kot pisa kaba poi ha u, katkum kine ki kyndon, um donkam satia ban sheptieng ba yn shukor ïa u.
GSAM 300.2Ym don ka lynti kaba kham thikna ban tynjuh ïa ka jingai jong ka jingïathuhlypa ban ïa kaba ïanujor ïa ka bad ka jingbatai shaphang kum kita ki jingai kiba la paw ha ki por jong ka Jingthoh Bakhuid, bad ban tynjuh ïa ka da ki kyndon ba la ai hangta. Ki Jingthoh Bakhuid ki pynbit pynbiang pura ïa ngi na ka bynta ki kam babha baroh (2 Sha u Timothi 3:16, 17), bad ki ai ka jingthoh kaba dei shaphang ki jingpynpaw jong ka jingai jong ka jingïathuhlypa, bad kumno lah ban ithuh ïa ka kam bashisha jong U Mynsiem U Blei na ki jingleh u Soitan, ryngkat bad ki jingai thok jong u.
GSAM 300KI KYNDON BAN ITHUH ÏA KI JINGAI BASHISHA
GSAM 300.3U Trai U la ai ha ka ktien jong U ym duna ïa hynniew tylli ki kyndon kiba pher, da kiba lah ban pynïapher ïa ki jingpynpaw bashisha jong U Mynsiem U Blei na ka jingtrei u Soitan.
GSAM 300Ka Kyndon Nyngkong—Ka Jinghikai Bakyrpang
GSAM 300.4U nongïathuhlypa Isaiah, haba u kren shaphang kiei kiei kiba don ha ki sngi kiba khatduh, u ong: “Song ïa ka jingphla, shon shap ïa ka hukum hapdeng ki synran jong nga. Bad ngan ap ïa U Trai, Uba buhrieh ïa ka khmat jong U na ka ïing u Jakob, bad ngan khmih lynti ïa U.... Bad haba kin ong ha phi, To wad ïa kito kiba ïakren bad ki mynsiem ïap, bad ïa ki nongai ksuid kiba sawa ryndang bad kiba kren dem; hato ki briew kim dei ban wad ïa U Blei jong ki? Hato kin wad ïa kiba ïap na ka bynta kiba im? Sha ka hukum bad sha ka jingphla; lada kim kren katkum kane ka ktien, ka dei namar ba ym don ka jingshai ha ki.”5
GSAM 301.1Ha kane ka Jingthoh Bakhuid, la pynphai ïa ka jingmut sha ki briew kiba trei ban pynphai ïa ka shap sha ka hukum U Blei—ki briew kiba ap ïa U Trai, kiba trei ha ka kam shakri jong U. Ki khmih lynti ïa U; kata ka mut, ki khmih lynti ïa ka jingwan jong U—bad kane ruh, ha ka por ba ki mynsiem kiba kam ba ki long ki mynsiem jong kiba ïap ki khot ïa ki briew ban wad ïa ki. Don kiba sngap ïa ka jingkhot jong ki, bad ki wad jingtip na kiba ïap; hynrei U Trai U khot ïa ki briew jong U ban wad ïa U. Kane ka mut shisha ba lada ki wad ïa U, Un ai ïa ki ka jinghikai bakyrpang. Kim donkam ban wad ïa kiba ïap, ki bym lah ban ai jingtip ei ei ïa ki; namar “kim don shuh ka bynta junom ha kano kano kaba la leh hapoh ka sngi;” bad “kiba ïap kim tip ei ei.”6
GSAM 301.2Ha ka Jingthoh Bakhuid haneng la ai ka kyndon da kaba dei ban tynjuh ïa ki khubor baroh,—“lada kim kren katkum kane ka ktien, ka dei namar ba ym don ka jingshai ha ki.” Ki khubor baroh na U Trai kin kren ha ka jingïahap bad ka ktien jong U bad ka hukum jong U.
GSAM 301.3Haba pyndonkam ïa kane ka kyndon ha ki jingthoh jong ka Mrs. White, ngan ong ba ha kine ki sanphew ar snem ba la leit, nga la pule bniah ïa ki jingphla jong ka, da kaba ïanujor ïa ki bad ka hukum U Blei bad ka jingphla jong ka Baibl, bad nga shem ka jingïahap kaba janai tam hapdeng kine ar. Ki jinghikai jong ka kim wan ban ai kano kano ka jingpynpaw bathymmai ban shim ïa ka jaka jong ka Jingthoh Bakhuid, hynrei ban pyni ïa ngi hangno bad kumno, ha kine ki por, lah ban ïalam bakla ïa ki briew, ban ïalam ïa ki na ka ktien. Ka jaka ba ki jingphla jong ka Mrs. White ki bat lah ban batai bha tam da kata kaba ka hi ka la thoh shaphang jong ki:—
GSAM 301.4“Ka ktien U Blei ka biang ban pynshai ïa ka jingmut kaba dum tam, bad kiba don ka jingkwah ban sngewthuh ïa ka ki lah ban sngewthuh ïa ka. Hynrei, wat hapdeng kine kiei kiei baroh, don kiba kam ba ki pule ïa ka ktien U Blei kiba la shem ba ki im pyrshah beit ïa ki jinghikai jong ka kiba shai tam. Kumta, ban ym ai lad ïa ki shynrang bad ki kynthei ban ai daw, U Blei U ai ki jingphla kiba shai bad kiba kren beit, da kaba ïalam biang ïa ki sha ka ktien kaba ki la iehnoh ban bud.
GSAM 302.1“Ka ktien U Blei ka dap da ki nongrim kiba kyllum na ka bynta ban pynlong ïa ki rukom im kiba dei, bad ki jingphla, kiba kyllum bad kiba shimet, la thmu ban pynphai kyrpang ïa ka jingmut jong ki sha kine ki nongrim.... Phim da ithuh ïa ki Jingthoh Bakhuid. Lada phi la pule ïa ka ktien U Blei, da ka jingkwah ban kot sha ka jingthew jong ka Baibl bad ban poi sha ka jingjanai Khristan, phin ym shym la donkam ïa ki jingphla....
GSAM 302.2“U Trai U thmu ban maham ïa phi, ban sneng, ban ai jingmut, lyngba ki jingphla ba la ai, bad ban pynngam ha ki jingmut jong phi ïa ka jingdonkam jong ka jingshisha jong ka ktien jong U. Ki jingphla ba la thoh kim dei ban ai ka jingshai bathymmai, hynrei ban pynngam shai ha ka dohnud ïa ki jingshisha ba la ai da U Mynsiem, kiba la dep pynpaw.... Ym shym la wanrah ïa ka jingshisha kaba kham bun, hynrei U Blei, lyngba ki jingphla, U la pynsuk ïa ki jingshisha bakhraw ba la dep ai, bad ha ka lynti kaba U hi U la jied, U la wanrah ïa ki ha khmat ki briew, ban pynkhie bad ban pynngam ïa ki ha ka jingmut, khnang ba baroh kin ym don daw....
GSAM 302.3“Ki jingphla kim dei ban pynrit ïa ka ktien U Blei, hynrei ban kyntiew ïa ka, bad ban khring ïa ki jingmut sha ka, khnang ba ka jinglong basuk bad baitynnad jong ka jingshisha kan ktah ïa baroh.... Lada ki briew kiba mynta ki kam ba ki long ka jingkynshew bakyrpang jong U Blei ki kohnguh ïa ki jingdawa jong U, kumba la kdew ha ka ktien jong U, yn ym shym la ai ïa ki jingphla bakyrpang ban pynkhie ïa ki sha ka kamram jong ki, bad ban pynsngew ïa ki ïa ka jinglong pop jong ki bad ïa ka jingma bashyrkhei jong ki haba ki iehnoh ban kohnguh ïa ka ktien U Blei.”7
GSAM 302Ka Kyndon Ar—Ki Nongïathuhlypa Bashisha
GSAM 302.4Ngi la dep ïoh jinghikai ba ki nongïathuhlypa bashisha baroh kin kren ha ka jingïahap bad ka hukum U Blei bad ka jingphla jong ka ktien jong U. U apostol Ioannis u ai sa kawei ka kyndon kaba batai ïa ka jinghikai jong ki nongïathuhlypa bashisha. U ong: “Ko baieit, wat ngeit ïa u mynsiem baroh, hynrei to tynjuh ïa ki mynsiem la ki long na U Blei: namar bun ki nongïathuhlypa lamler ki la leit mih sha ka pyrthei. Da kane phi ithuh ïa U Mynsiem U Blei: u mynsiem baroh uba phla ba U Jisu Khrist U wan ha ka doh u long na U Blei: bad u mynsiem baroh u bym phla ba U Jisu Khrist U wan ha ka doh um long na U Blei: bad une u long uta u mynsiem u nongïaleh pyrshah ïa U Khrist, ïa uba phi la ïohsngew ba un wan; bad mynta ruh u la don lypa ha ka pyrthei.”8
GSAM 303.1To peit bniah ïa ka Jingthoh Bakhuid haneng. Kam ong ba uno uno uba phla ba U Jisu Khrist “U la wan ha ka doh,” hynrei “U wan ha ka doh;” kata ka mut, ba U wan, da U Mynsiem jong U, bad U shong ha ngi, kum ka jingjubab ïa ka jingngeit jong ngi. Kane, shisha, ka long ka jingshisha pdeng jong ka khubor babha, “U Khrist ha phi, ka jingkyrmen ïa ka burom.”9
GSAM 303.2Ka mat kaba ïadei bad ka jingim kaba la shem ha ki jingthoh baroh jong ka Mrs. White ka long ka jingdonkam ïa U Khrist kum U Nongpynim Uba shong hapoh jong ngi, lada ngi kwah ban ïaid shakhmat ha ka lynti sha bneng. Ki jingthoh jong ka ki hikai ïa ka jingdonkam ïa U Khrist nyngkong, khatduh, bad ha ka por baroh. Kum ka nuksa ïa kane ka jingshisha, la kdew sha ka kot jong ka, Ki Jam sha U Khrist, ïa kaba la dep die palat shilak tylli ha ka ktien Phareng, khlem da ïakren shaphang ki hajar tylli ha ki khatphra tylli ki ktien nongwei ha kiba la shon ïa ka mynta. Uwei u nongshakri balang Presbyterian, hadien ba u la pule ïa ka kot, u la phah wanrah palat lai spah tylli na ka bynta ki dkhot balang bad ki paralok jong u, bad u la ong, “Ïa kane ka kot la thoh da uno uno uba ithuh bha ïa U Trai Jisu Khrist.”
GSAM 303Ka Kyndon Lai—Ki Nongïathuhlypa Lamler
GSAM 303.3U Ioannis u ai ka kyndon ban ithuh ïa ki nongïathuhlypa lamler: “Ki long na ka pyrthei: namar kata ki kren shaphang ka pyrthei, bad ka pyrthei ka sngap ïa ki.”10 Ka jinghikai jong ki nongïathuhlypa lamler kan pynsngewbha ïa ka dohnud kaba bud ka doh, ha ka jaka ban kyntiew ïa ka lynti jong ka jingkyntait ïa lade bad ka jingkit ïa ka diengphna. Ki nongïathuhlypa lamler kin hikai ïa “kiei kiei kiba jem,” ha ka jaka ban kyntiew ïa “U Bakhuid jong Israel.”11 Uno uno uba pule wat tang katto katne sla jong ki jingthoh jong ka Mrs. White u lah ban ïohi ba ki ïaid ha ka lynti jong ka jingkyntait ïa lade bad ka jingkit ïa ka diengphna, bad kim long kiba pynsngewbha ïa ka dohnud pyrthei kaba bud ka doh.
GSAM 304Ka Kyndon Saw—Ka Jingshahshitom bad ka Jingïaishah
GSAM 304.1Haba ngi bud ïa kane ka mat kham shuh shuh, ngin shim, kum ka kyndon kaba saw, ïa ki ktien jong u apostol Jakob: “Ko ki para jong nga, to shim ïa ki nongïathuhlypa, kiba la kren ha ka kyrteng U Trai, kum ka nuksa jong ka jingshahshitom bad ka jingïaishah.”12 Haba ngi pule shaphang ka jingïashem jong kita ki nongïathuhlypa mynbarim, ngi ïoh jinghikai ba kawei na ki jingtynjuh bakhraw tam jong ki ka long ban ïohi ïa ki Israel ki kyntait, ne ki ïaid pyrshah ïa ki jingphla bashai ba la ai ha ki. Ka jingpule lyngkot shaphang kita ki por kan pyni shisyndon ïa ka jinglong jong ki nongïathuhlypa bashisha bad kiba lamler ruh. “Kumne ong U Trai ki paid, Wat sngap ïa ki ktien jong ki nongïathuhlypa kiba ïathuhlypa ha phi: ki pynlong lehnohei ïa phi: ki kren ïa ka jingïohi-paw jong ka dohnud jong ki hi, bad ym na ka shyntur U Trai.”13
GSAM 304.2Ym don ei ei ha ki jingthoh jong ka Mrs. White ban pynlong lehnohei ïa u nongpule; hynrei, kumba la pynpaw da uwei pat, “Nga la ïoh ka jingmyntoi bakhraw ha ka mynsiem bunsien bym lah kheiñ na ki jingphla. Shisha, ngam ju pule ïa ki khlem da sngew ba la sneng ïa nga namar ka jingduna ka jingngeit ha U Blei, ka jingduna ka jingaiti, bad ka jingduna ka jingshitrhem ban pynim ïa ki mynsiem.” Kumta, da shisha, ka jingktah jong ki jingphla ka Mrs. White ka ïapher shibun eh na kata jong ki jinghikai jong ki nongïathuhlypa lamler, kumba la batai da u Jeremaiah.
GSAM 304.3U nongïathuhlypa u ïathuh ruh ïa ngi kumno ki nongïathuhlypa lamler kin hikai: “Ki ïai ong ha kito kiba ñiewbeiñ ïa nga, U Trai U la ong, Phin ïoh ka jingsuk; bad ki ong ha uno uno uba ïaid katba ka dohnud jong u hi ka mutdur, Ym don ka jingsniew ka ban wan halor jong phi.”14
GSAM 304.4Shaphang ka jinglong jong ka jinghikai ka Mrs. White ha ki jingphla jong ka, ngan sot ïa kine ki ktien harum na uwei u nongpule uba husiar:
GSAM 304.4“Nga la pule ïa ki jingphla baroh jong ka naduh kaba sdang haduh kaba kut, ïa kiba bun na ki bunsien, bad ngam shym la lah ban shem wat kawei ka senten kaba sniew ha ki baroh, lane kano kano kaba ym long kaba khuid bad kaba Khristan shisha; ym don ei ei kaba ïalam ïa uno uno na ka Baibl ne na U Khrist; hynrei hangta nga shem ïa ki jingkyrpad kiba shitrhem tam ban kohnguh ïa U Blei, ban ieit ïa U Jisu, ban ngeit ïa ki Jingthoh Bakhuid, bad ban ïai wad bniah ïa ki. Ka jingïajan bad U Blei kum kata, ka jingaiti kaba shitrhem kum kata, ki jingkyrpad bashongkun kum kita ban im ka jingim bakhuid, lah ban pynkhih tang da U Mynsiem U Blei.”
GSAM 305.1Uwei uba la peit bniah ïa ki jingphla jong ka naduh kaba sdang u thoh:
GSAM 305.1“Ha kaba ïadei bad ka jingleh kaba shai bad kaba ïaineh, khlem jingsheptieng ne jingïashah liang, nga kwah ban phla ba ym shym la duna ei ei. Lada ki jingthmu kiba poh bad kiba sniew ki long ka bor kaba synshar ïa kane ka kam, ki ktien pynbiej kin dap ha ka jaka jong ki jingphla kiba wad bniah bad ki jingsneng kiba ïaineh. Ka jingkren kaba shai, ki jingsneng kiba ïaineh pyrshah ïa ka jingsniew, ki ktien isynei bad pynshlur ïa ki mynsiem kiba khynñiuh kiba sngew ïa ka jingdonkam jong ki ïa U Nongpynim, bad ïa kiba bakla kiba wad da ka jingsngewrit ban iehnoh ïa ki jingbakla jong ki,—kine ki long kiei kiei kiba la don shibun eh ha ki jingtrei jong ka. Ka jingphla jong ka Mrs. White, kaba sneng ïa ki jingsniew jong bun ngut ki briew kiba ka la ïohi ha ka jingïohi-paw, la ai da ka jingïaineh bakhraw, bad ka la wanrah ka jingmyntoi kaba bha tam.”15
GSAM 305Ka Kyndon San—Ki Jingïathuhlypa Bashisha ki Urlong
GSAM 305.2Don ka jingkren ba la ai da u Moses shaphang ki nongïathuhlypa bashisha bad kiba lamler, kaba la shem ha ka lynnong khatphra jong ka Deuteronomi. U ong: “Kumno ngin tip ïa ka ktien kaba U Trai Um shym la kren? Haba u nongïathuhlypa u kren ha ka kyrteng U Trai, lada kata ka jingjia kam jia bud, lymne long bashisha, kata ka long ka jingkren kaba U Trai Um shym la kren, hynrei u nongïathuhlypa u la kren ïa ka da ka jingngut: men ym sheptieng ïa u.”16
GSAM 305.3La shem ruh ïa kajuh ha kine ki Jingthoh Bakhuid harum: “Uei uba ong, bad ka long bashisha; haba U Trai Um shym la hukum ïa ka?”17 Shaphang u nongïathuhlypa Samuel la ong, “Kiei kiei baroh kiba u ong ki urlong shisha.”18 “Haba ka ktien jong u nongïathuhlypa kan long bashisha, ynda kumta yn ithuh ïa u nongïathuhlypa, ba U Trai U la phah shisha ïa u.”19
GSAM 306.1Mynta la palat sanphew lai snem naduh ba u nongthoh u la ïohi nyngkong ïa ka Mrs. E. G. White ha ka jingïohi-paw jong ka jingïathuhlypa. Ha kine ki snem ka la ai bun ki jingkren ïathuhlypa shaphang kiei kiei kiba yn sa jia. Don na kine ki jingïathuhlypa kiba ïadei bad ki jingjia kiba la dep urlong, bad don kiba dang ïai urlong, katba kiwei pat ki dang sah na ka bynta ka lawei. Shaphang kito kiba ïadei bad ki jingjia mynshwa ne mynta, ngam tip wat tang kawei ka khep kaba la pulom. La dep kdew ïa katto katne ki jingïathuhlypa jong ka. Kiwei pat kin mih ha ki lynnong kiba bud katba ngi bteng ïa ka jingïathuh jong ngi.
GSAM 306Ka Kyndon Hynriew—Ki Kambah Kim Dei ka Jingtynjuh ïa u Nongïathuhlypa Bashisha
GSAM 306.2Bun ki nongthoh shaphang ka jingngeit ki la pynskhem, bad la ong ha ki jingbatai ïa ki Jingthoh Bakhuid, ba ka dak jong u nongïathuhlypa bashisha ka long ka jingleh ïa ki kambah. Ngim pat ïoh jinghikai na ki Jingthoh Bakhuid ïa ka kyndon kaba kum kane.
GSAM 306.3Lada ka jingleh ïa ki kambah ka long ka sakhi jong u nongïathuhlypa bashisha, kumta ïa uta u “nongïathuhlypa lamler” ba la kdew ha Ka Jingpynpaw 19:20 yn pynbna ha kaba kut ba u long u nongïathuhlypa bashisha; namar la ong, “La kem ïa u mrad, bad lem bad u ïa u nongïathuhlypa lamler uba la leh ki kambah ha khmat jong u, da kiba u la shukor ïa kito kiba la ïoh ïa ka dak jong u mrad.” La kren biang shaphang kajuh ka bor ha Ka Jingpynpaw 13:14, ba ka shukor ïa “kito kiba shong ha ka khyndew da kita ki kambah kiba u la ïoh bor ban leh ha khmat u mrad.” Da kaba pyndonkam kumjuh ïa kane ka kyndon, yn pynbor ïa ngi ban pynkut ba wat u Soitan ruh u long u nongïathuhlypa bashisha. Don ki mynsiem kiba yn leh ka kam bakyrpang hapoh ka khlam kaba hynriew na ki hynniew tylli ki khlam bakhatduh kiba la khot “ki mynsiem jong ki ksuid, kiba leh ki kambah, kiba leit mih sha ki syiem jong ka khyndew bad jong ka pyrthei baroh, ban ïalum ïa ki sha ka thma jong kata ka sngi bakhraw jong U Blei Badonbor baroh.”20
GSAM 306.4Lada dei ban shem ïa ka sakhi jong u nongïathuhlypa bashisha ha ki kambah kiba u leh haba um don ha ka jingïohi-paw, ngin shem tang khyndiat na ki nongïathuhlypa jong ka Baibl kiba lah ban ïeng ha ka jingtynjuh, khamtam lada ka jingrai ka shong ha kata kaba la thoh shaphang ki kam jong ki. Ka long kaba shisha ba la thoh shaphang ki kambah ba la leh da katto katne ki nongïathuhlypa, kum ha u Elijah, u Elisha, bad u Paul. Hynrei uei uba la shem ha ka Baibl ka jingthoh shaphang ki kambah jong u Isaiah, u Jeremaiah, u Daniel, u Hosea, u Joel, u Amos, bad kiwei kiwei? Pynban kine ki la long ki nongïathuhlypa bashisha jong U Trai, bad la pyni ïa ki kum kita da ki kyndon ba U Trai U la ai kum ka jingtynjuh ïa u nongïathuhlypa bashisha.
GSAM 307.1Ba ka jingleh ïa ki kambah kam dei ka jingtynjuh ïa u nongïathuhlypa bashisha la ïohi shai da kaba pule ïa ka jingthoh jong ka Jingthoh Bakhuid shaphang u Ioannis Nongpynbaptis. Ba u la long u nongïathuhlypa la pyni da ka jingïathuhlypa jong u kpa jong u, u Sakaria, haba u ïathuh ïa ka jingïohi-paw kaba U Blei U la ai ïa u shaphang u khun u ban sa kha ha u: “Bad ma me, ko khynnah, yn khot ïa me u nongïathuhlypa jong U Bahakhlieh Tam: namar men leit ha shwa ka khmat U Trai ban pynkhreh ïa ki lynti jong U.”21 U Nongpynim jong ngi hi U la ithuh ïa u Ioannis kum uta u nongïathuhlypa u ban pynkhreh ïa ka lynti ha shwa jong U; namar shaphang u Ioannis U la ong: “Hynrei phi la leit mih ban peit ïa kaei? Ïa u nongïathuhlypa? Hooid, Nga ong ha phi, bad kham palat shibun ïa u nongïathuhlypa. Une u long uta, ïa uba la thoh, Ha khmih, Nga phah ïa u nongkit khubor jong Nga ha shwa ka khmat jong me, u ban pynkhreh ïa ka lynti jong me ha shwa jong me. Namar Nga ong ha phi, Hapdeng kito ba la kha na ki kynthei ym don u nongïathuhlypa uba kham khraw ïa u Ioannis Nongpynbaptis?”22
GSAM 307.2Hangne, kumta, ka don ka jingkren bashai jong U Nongpynim ba u Ioannis u la long u nongïathuhlypa. To ngin pyndonkam ïa ka jingtynjuh jong ka jingleh kambah bad ngin peit ïa ka jingmih na ka. Ha ka Khubor Babha kumba la thoh da u Ioannis u nongïalap, ngi don kine ki ktien: “Bad bun ki la wan sha U [U Khrist] bad ki la ong, U Ioannis um shym la leh ka kambah; hynrei kiei kiei baroh kiba u Ioannis u la kren shaphang une U briew ki la long kiba shisha.”23 Tang kane ka jingkren ka pynduh pura ïa ka jingkam ba ka dak jong u nongïathuhlypa bashisha ka long ka jingleh ïa ki kambah.
GSAM 307.3Kane ka kyndon ba la ai ha Ka Deuteronomi 13:1-3, ïa kaba ngi khot ka kyndon hynriew ha ka jingkheiñ jong ngi mynta, ka long ban ïada ïa ngi na kaba beh nadien kano kano kaba phylla ne kaba long ka kambah, haduh ba ngi la dep peit bniah la ka ïalam sha ka jingïajan kaba kham khraw bad U Trai ne sha ka jingïajngai na U. Kane ka dkhot ka ong shisha ïa ngi ban pyndonkam ïa ki kyndon baroh, khamtam ban peit la ka ïahap bad U Blei bad ka hukum jong U.
GSAM 308.1Kane ka kyndon kaba hynriew ka hikai ba lada u nongpynithuh thok u leh ka kambah, yn ïohi lem bad ka, haba la tynjuh bniah, ka jingphai na ki jingshisha bakyntang jong ka ktien U Blei, bad ka jingpynhiar ïa ka jingthew ban pynbiang ïa ka dohnud kaba kwah ban kiar na ka lynti jong ka jingkyntait ïa lade. U Trai U shah ïa kum uta u nongpynithuh thok ban mih, bad ka lynti jong u ka long ka jingtynjuh ïa u khun bashisha jong U Blei, kaba ai ïa u ka lad ban thew bniah ïa ka jingïalam ne ka jingthmu jong uta u nongleh kambah. Kito kiba bat skhem ïa ka ktien U Blei, ha ka jaka ban shah khring ha u nongleh kambah thok, ki mih kiba khlaiñ ha U Blei na ka jingmih jong kum kata ka jingïashem.
GSAM 308.2Ha kine ki sngi basniew, haba bun ki kam ba ki long “ki nongpynkhiah da ka jingngeit,” “ki nongpynkhiah da ka bor U Blei,” “ki nongpynkhiah jong ka Saïan Khristan,” bad kiwei kiwei, kan long kaba bha ban pyndonkam bniah ïa ki kyndon jong ka Jingthoh Bakhuid; namar kan donkam ïa ki kyndon U Blei, bad ïa ka jingpynshai jong U Mynsiem Bakhuid, ban pynlah ïa ngi ban ithuh shai ïa ka jingthmu bad ka jingkwah jong katto katne na kine ki “nongpynkhiah,” kat haduh katta ka kam jong ki ka long kaba rieh stad; katba ha kawei pat ka liang ki don kito kiba leh bym suidñiew paw pyrthei ïa ka hukum U Blei bad ka jingshisha jong U na ka bynta kane ka por. Ha katto katne ki khep kine ki “nongpynkhiah” thok ki la bitar lep kum ki briew kiba dap da ka jingbieit wat haba shu kdew ïa ka hukum U Blei. Katba ka long kaba thikna ba U Trai U don ka khubor kaba pynbna ïa ka hukum bakhuid jong U, kumta ruh ka long kaba thikna ba kita ki briew kiba kren beiñ ïa ka hukum jong U, bad kiba beh na khmat jong ki ïa kito kiba shu kdew ïa ka, ki long kiba khlem ka jingpynkhih jong U Mynsiem Bakhuid.
GSAM 308Ka Kyndon Hynniew—Ki Soh jong Ki
GSAM 308.3“To sumar ïa ki nongïathuhlypa lamler, kiba wan ha phi da ka jaiñkup langbrot, hynrei hapoh ki long ki suri kiba bam naphang. Phin ithuh ïa ki da ki soh jong ki. Hato ki briew ki kheit ïa ki soh waiñ na ki shiah, ne ïa ki soh dumbur na ki diengshiah? Kumta ruh ka dieng babha baroh ka sei ïa u soh babha; hynrei ka dieng basniew ka sei ïa u soh basniew. Ka dieng babha kam lah ban sei ïa u soh basniew, lymne ka dieng basniew kam lah ban sei ïa u soh babha. Ka dieng baroh ka bym sei ïa u soh babha la pom noh, bad la bret ha ka ding. Namar kata da ki soh jong ki phin ithuh ïa ki.”24
GSAM 309.1Kine ki ktien jong U Nongpynim jong ngi ki ithuh ïa ka jingshisha ba ka jingai jong ka jingïathuhlypa kan don ha ka juk jong ka khubor babha. Lada ym don ki nongïathuhlypa bashisha kiba yn ïasoh bad ka kam, bad ka jingpynpaw ïathuhlypa baroh kan wan na ka tyllong basniew, hato Un ym shym la ong, “To sumar ïa ki nongïathuhlypa”? Ka jingshisha ba U ïathuh shai katne ïa ngi kumno lah ban ithuh ïa kawei pa kawei ka jait ka long ka sakhi kaba bha tam ba ha ka kam jong U Nongpyntngen, U Mynsiem Bakhuid, ha kaba pyni ïa “kiei kiei ki ban sa wan” (U Ioannis 16:13), kan don ka jingai bashisha jong ka jingïathuhlypa. Kane ka kyndon, ïa kaba ha ka jingkheiñ jong ngi ngi la khot ka kyndon hynniew, ka long kaba ym lah ban bakla. U Khrist Um shym la ong phi lah ban ithuh ïa ki da ki soh jong ki, hynrei, da kaba thikna, “da ki soh jong ki phin ithuh ïa ki.”
GSAM 309.2Ngi kylli, Kaei ka soh kaba dei ban ïohi ha ka kam jong ki jingai bashisha jong U Mynsiem U Blei? Ka jubab la shem ha ka jingkren jong u Paul shaphang ka jingthmu U Trai ha kaba buh ïa ki jingai ha ka balang: “Namar kata U ong, Haba U la kiew sha jrong, U la ïalam mraw ïa ka jinglong mraw, bad U la ai ki jingai ha ki briew.... Bad U la ai ïa kiwei ban long ki apostol; ïa kiwei pat ki nongïathuhlypa; ïa kiwei pat ki nongïalap ka khubor babha; ïa kiwei pat ki nongsharai bad ki nonghikai; na ka bynta ka jingpynjanai ïa ki riewkhuid, na ka bynta ka kam shakri, na ka bynta ka jingtei ïa ka met U Khrist; haduh ba ngi baroh ngin poi ha ka jingïatylli [“sha ka jingïatylli,” ha rud sla] jong ka jingngeit bad jong ka jingtip ïa U Khun U Blei, sha u briew uba janai, sha ka jingthew jong ka jinglong rangbah jong ka jingdap U Khrist.”25
GSAM 309.3To pyndonkam ïa kane ka kyndon ha ka jingai jong ka jingïathuhlypa kaba la ïasoh bad ka khubor jong u angel uba lai naduh ka jingmih jong ka, bad kaei ka jingmih?—Ngi shem ba ka jinghikai kaba ïai ai lyngba ka Mrs. White ka la long ha ka lynti jong ka jingïatylli bad ka jingïahap, da kaba sneng ban “ïasyllok lang,” bad ban “ïajan lang,” ban ïatylli bad U Khrist, bad kumta ban pynskhem ïa ka jingïasyllok bashisha bad ka jingïatylli iwei bad iwei pat.
GSAM 310.1Katto katne na ki nongpyrshah ïa kane ka kam ki la ong da kaba kren beiñ, “Lada ym dei namar ki jingïohi-paw jong ka Mrs. White, kiba phi don hapdeng jong phi, ka kam jong phi kan la pait la slem bah.” La jubab, “Kata ka long kaba shisha; namar na kata ka tyllong U Trai U la ai ka jingai jingmut, ka jingmaham, bad ka jingshai, bad kumta la pynkynriah noh ïa ki jingïakajia, bad ka kam ka la roi.” Kumta kata kaba ki la thmu kum ka jingkawang pyrshah ïa ka jingai ka long shisha ka jingphla ba ka soh jong ka ka long kata jong ka jingai bashisha jong ka jingïathuhlypa.
GSAM 310.2La hynriewphew snem bad kham palat ba la tynjuh ïa ki jingpynpaw jong ka jingai jong ka jingïathuhlypa lyngba ka Mrs. White da kine ki hynniew tylli ki kyndon, bad ha kawei pa kawei ka bynta ki la pyndep ïa ki jingdawa ba donkam na ka jingïathuhlypa bashisha.
Notes
- Sha ki Ephesos 4:11-13. ↩
- U Joel 2:28, 29. ↩
- 1 Sha ki Thessalonika 5:20, 21. ↩
- Ka Jingpynpaw 16:14. ↩
- U Isaiah 8:16-20. ↩
- U Eklesiastis 9:6, 5. ↩
- Ki Jingphla na ka bynta ka Balang, ka bynta 5, ki sla 663-667. ↩
- 1 U Ioannis 4:1-3. ↩
- Sha ki Ephesos 3:17; Sha ki Kolossai 1:27. ↩
- 1 U Ioannis 4:5. ↩
- U Isaiah 30:10, 11. ↩
- U Jakob 5:10. ↩
- U Jeremaiah 23:16. ↩
- Ka dkhot 17. ↩
- J. N. Andrews, ha Ka Jingpeit Biang jong u Nohprah, 1867. ↩
- Ka Deuteronomi 18:21, 22. ↩
- Ki Jingrwai Sngewsih 3:37. ↩
- 1 U Samuel 9:6. ↩
- U Jeremaiah 28:9. ↩
- Ka Jingpynpaw 16:14. ↩
- U Loukas 1:76. ↩
- U Loukas 7:26-28. ↩
- U Ioannis 10:41. ↩
- U Mathaios 7:15-20. ↩
- Sha ki Ephesos 4:8-13. ↩