Mũrango 19 — “Nĩmũrĩmamenyaga na Maciaro Mao”
GSAM 299.1“Nĩaheire amwe matuĩke atũmwo; na angĩ arathi; na angĩ ahunjia a Ũhoro Ũrĩa Mwega; na angĩ arĩithi na arutani; nĩguo andũ arĩa aamũre mathondekwo biũ, nĩ ũndũ wa wĩra wa ũtungata, na nĩ ũndũ wa gwaka mwĩrĩ wa Kristo; nginya ithuothe tũkinye ũmwe-inĩ wa wĩtĩkio na wa kũmenya Mũrũ wa Ngai, tũtuĩke mũndũ mũgima biũ, tũkinye gĩthimi-inĩ kĩa ũnene wa ũiyũru wa Kristo.”1
GSAM 299.2Rĩrĩa Mũhonokia aheire kanitha ciheo cia Roho wake, nĩguo ihingie wĩra wa Mwathani, “o ta ũrĩa eendire,” nginya mũthenya ũrĩa mũkinyanĩru ũgakinya, ndaatigĩire andũ ake gwĩcirĩria o meene kana ũndũ ũrĩa wonanirio woimĩte igũrũ kana nĩ maroho mooru. No nĩatũheaga mĩtugo ya kũgeria nĩguo tũmenye kana roho nĩ wa Ngai kana ti wake. O na matukũ-inĩ maya ma mũthia, rĩrĩa, o ta ũrĩa mũrathi Joeli aarathĩte, Mwathani eetereirwo gũitĩrĩria Roho wake igũrũ rĩa andũ othe, nao aanake na airĩtu marathe,2 Paũlũ augaga atĩ andũ matikanamenage ũrathi, no “magerie maũndũ mothe,” na “mũnyiite wega ũndũ ũrĩa mwega.”3
GSAM 299.3Maũndũ ta macio mangĩgerio atĩa tiga gũcookanĩrio na mĩtugo ya Maandĩko ya kũmenya wĩra wa Roho wa Ngai? Ti o ũndũ wothe ũrĩa ũkĩrĩte ũmenyo wa meciiria ma andũ ũimaga kũrĩ Ngai, nĩgũkorwo Bibilia yugaga atĩ matukũ-inĩ ma mũthia Shaitani nĩekaga ciama nĩguo aheenie thĩ, na acookanĩrĩrie andũ mbaara-inĩ ya mũthenya ũcio mũnene wa Ngai Mwene Hinya Wothe.4 Nĩ ũndũ ũcio kĩheo kĩa ma kĩa kĩroho kĩngĩmenyeka na ũndũ wa gũcookanĩria na kĩyo ũndũ ũrĩa wonanirio na mĩtugo ya Bibilia. Gũkũ no kũbataro kĩyo kĩrĩa kĩa andũ a thĩ rĩrĩa maramenya mbeca cia maheeni.
GSAM 300Kũmenya Mbeca cia Maheeni
GSAM 300.1Thĩinĩ wa Mũmenyithania wa Noti cia Mbeca wa Detroit wa mweri wa kana, 1863, Mũthuri Preston nĩaheire mĩtugo ĩtano ya kũmenya mbeca cia maheeni. Akĩuga atĩ mũndũ o wothe ũngĩtuĩrĩria na kĩyo noti o yothe ĩrĩa ĩngĩkinya moko-inĩ make, akĩrũmĩrĩra mĩtugo ĩno, ndangĩbatara gwĩtigĩra gũheenio.
GSAM 300.2Gũtirĩ njĩra ĩngĩrĩ na ũhoti wa kũgeria kĩheo kĩa ũrathi gũkĩra gũgĩcookanĩria na ũndũ ciheo ta icio cionanagio mahinda-inĩ ma Maandĩko, na gũkĩgeria na mĩtugo ĩrĩa ĩheanĩtwo kuo. Maandĩko nĩmatũheaga indo ciothe cia kũhingia mawĩra mothe mega (2 Timotheo 3:16, 17), na nĩmandĩkĩte na ma ũndũ kĩheo kĩa ũrathi kĩonanagio, o na ũrĩa wĩra wa ma wa Roho wa Ngai ũngĩmenyeka ũtigũkanio na mawĩra ma Shaitani na ciheo ciake cia maheeni.
GSAM 300MĨTUGO YA KŨMENYA CIHEO CIA MA
GSAM 300.3Mwathani nĩaheete thĩinĩ wa kiugo gĩake mĩtugo itiganĩte ĩtarĩ mĩnini ya mũgwanja, ĩrĩa ĩngĩtũteithia kũmenya maũndũ ma ma marĩa monanagio nĩ Roho wa Ngai, tũmatiganie na wĩra wa Shaitani.
GSAM 300Mũtugo wa Mbere — Marutani ma Mwanya
GSAM 300.4Mũrathi Isaia, akĩaria ũhoro wa maũndũ marĩa marĩkoragwo matukũ-inĩ ma mũthia, augaga atĩ: “Oha ũira, hũũra watho mũhũũri gatagatĩ ka arutwo akwa. Na nĩngweterera Mwathani, ũrĩa ũhithaga ũthiũ wake nyũmba ya Jakubu, na nĩwe ngweterera.... Na rĩrĩa makamwĩra atĩ, Rongooriai kũrĩ arĩa maaragia na maroho ma arĩa akuũ, na kũrĩ arogi arĩa maciuragia na makĩngʼũngʼũta; githĩ andũ matiagĩrĩirwo nĩ kũrongooria Ngai wao? Nĩ makaronge ũhoro wa arĩa muoyo kũrĩ arĩa akuũ? Kũrĩ watho na ũira! Angĩkorwo matiaria kũringana na kiugo gĩkĩ, nĩ tondũ gũtirĩ ũtheri thĩinĩ wao.”5
GSAM 301.1Thĩinĩ wa Maandĩko maya, tũrĩrarũmbũirio andũ arĩa mararuta wĩra wa gũcookereria mũhũũri kũrĩ watho wa Ngai — andũ arĩa metereire Mwathani, marĩ wĩra-inĩ wake. Nĩmamwetereire; ũguo nĩ kuuga atĩ nĩmetereire gũũka gwake. Na ũcio nĩ mũhĩrĩga wa mahinda marĩa maroho marĩa meyitaga maroho ma arĩa akuũ mararĩrĩria andũ mamaronge. Amwe nĩmaiguaga mwĩtĩkĩro wao, magathiĩ kũrongooria arĩa akuũ nĩ ũndũ wa ũmenyo; no Mwathani nĩetaga andũ ake mamũronge. Ũguo nĩ ta kuuga atĩ mangĩmũrongooria nĩakamahe marutani ma mwanya. Matibatara kũrongooria arĩa akuũ, arĩa matangĩmahe ũhoro o na ũmwe; nĩgũkorwo “o na matirĩ na gĩcunjĩ rĩngĩ tene na tene thĩinĩ wa ũndũ o wothe ũrĩa wĩkagwo gũkũ thĩ ya riũa;” na “arĩa akuũ matirĩ ũndũ o na ũmwe mooĩ.”6
GSAM 301.2Maandĩko-inĩ marĩa marĩ igũrũ nĩkũheanĩtwo mũtugo wa kũgeria ndũmĩrĩri ciothe — “Angĩkorwo matiaria kũringana na kiugo gĩkĩ, nĩ tondũ gũtirĩ ũtheri thĩinĩ wao.” Ndũmĩrĩri ciothe ciumĩte kũrĩ Mwathani nĩikarĩanaga na kiugo gĩake na watho wake.
GSAM 301.3Ngĩhũthĩra mũtugo ũyũ kũgeria maandĩko ma Mũtumia wa White, no njũge atĩ mĩaka ĩno mĩrongo ĩtano na ĩĩrĩ ĩthirĩte nĩthomete ũira wake na kĩyo, ngĩũcookanĩria na watho wa Ngai na ũira wa Bibilia, na nĩnyonete atĩ ciugo icio igĩrĩ nĩirĩanĩire biũ. Marutani make matiũkaga kũheana ũguũrĩrio mũerũ wa kũoya handũ ha Maandĩko, no nĩguo matũonerie harĩa na ũrĩa, mahinda-inĩ maya, andũ mangĩhĩtithio na makĩeherio kiugo-inĩ. Handũ harĩa ũira wa Mũtumia wa White ũrĩ hangĩtaũrwo wega makĩria na ũrĩa we mwene aandĩkĩte ũhoro waguo:—
GSAM 301.4“Kiugo kĩa Ngai nĩkĩiganĩte kũhe ũtheri meciiria marĩa mahingĩtwo makĩria nĩ nduma, na nĩkĩngĩmenyeka nĩ arĩa othe marĩ na wendi wa gũkĩmenya. No o na kũrĩ ũguo, amwe arĩa megambaga atĩ nĩmethomaga kiugo kĩa Ngai mokagwo matũũraga marĩnjĩkanĩire na marutani makĩo marĩa maiguĩkaga makĩria. Nĩ ũndũ ũcio, nĩguo arũme na atumia matigakorwo na ũndũ wa kwĩgĩĩrĩria, Ngai nĩaheanaga ũira ũiguĩkĩte na ũrĩa ũhũthaga ũndũ ũrĩa ũbatarĩtwo, akĩmacookia kiugo-inĩ kĩrĩa maagĩte kũrũmĩrĩra.
GSAM 302.1“Kiugo kĩa Ngai nĩkĩiyũrĩte maũndũ ma mũthingi ma gũthondeka mĩtũũrĩre mĩega, nao ũira, ũrĩa wa andũ othe na ũrĩa wa mũndũ o ũmwe, nĩũbanganĩtio nĩguo ũmatume marũmbũie makĩria maũndũ macio ma mũthingi.... Mũtiũĩ Maandĩko wega. Angĩkorwo nĩmũthomete kiugo kĩa Ngai, mũrĩ na wendi wa gũkinya gĩthimi kĩrĩa kĩa Bibilia na gũkinyanĩra kũrĩa kwa Ũkristiano, mũtĩngĩabatirĩte ũira....
GSAM 302.2“Mwathani endaga kũmũkaania, kũmũkũũma na kũmũhe ũtaaro na ũndũ wa ũira ũrĩa ũheanĩtwo, na gũtũma meciiria manyu maige ũritũ wa ũhoro wa ma wa kiugo gĩake. Ũira ũrĩa ũandĩkĩtwo ti wa kũheana ũtheri mũerũ, no nĩguo ũhande mĩoyo-inĩ na hinya maũndũ ma ma marĩa moimĩte kũrĩ Ngai na makĩguũrĩrio tene.... Gũtirĩ ũhoro ũngĩ wa ma ũrĩa ũrarehwo, no Ngai nĩahũthĩrĩte ũira kũhũthia maũndũ marĩa manene ma ma maheanĩtwo tene; na na njĩra ĩrĩa we mwene athuĩte, akĩmareha mbere ya andũ nĩguo amerie meciiria mao na amateithie kũmamenya, nĩguo othe matigakorwo na ũndũ wa kwĩgĩĩrĩria....
GSAM 302.3“Ũira ti wa kũnyihia kiugo kĩa Ngai, no nĩ wa kũgĩtũũgĩria, na gũtũma meciiria ma andũ magĩcookerere, nĩguo ũhũthũ mwega wa ũhoro wa ma ũingĩre othe mĩoyo.... Andũ arĩa rĩu megambaga atĩ nĩ ithaga rĩa mwanya rĩa Ngai mangĩathĩkagĩra maũndũ marĩa endaga, o ta ũrĩa maandĩkĩtwo kiugo-inĩ gĩake, gũtingĩaheanĩtwo ũira wa mwanya wa kũmeria mamenye wĩra wao, na wa kũmonia wĩhia wao na ũgwati wao mũnene rĩrĩa maragaya gwathĩkĩra kiugo kĩa Ngai.”7
GSAM 302Mũtugo wa Keerĩ — Arathi a Ma
GSAM 302.4Nĩtũrĩkĩĩ kũmenya atĩ arathi othe a ma nĩmakaariaga marĩanĩire na watho wa Ngai na ũira wa kiugo gĩake. Mũtũmwo Johana nĩaheanaga mũtugo ũngĩ ũrĩa ũtaũraga marutani ma arathi a ma. Augaga atĩ: “Endwa, mũtiketĩkie roho o wothe, no mũgerie maroho kana nĩ ma Ngai: nĩgũkorwo arathi a maheeni aingĩ nĩmookĩte thĩ. Na ũndũ ũyũ nĩguo mũmenyaga Roho wa Ngai: roho o wothe ũrĩa ũumbũraga atĩ Jesũ Kristo nĩookĩte arĩ na mwĩrĩ nĩ wa Ngai; na roho o wothe ũrĩa ũtarumbũraga atĩ Jesũ Kristo nĩookĩte arĩ na mwĩrĩ ti wa Ngai; na ũyũ nĩwe roho wa ũrĩa ũreganĩte na Kristo, ũrĩa mwaiguire atĩ nĩegũũka; na o na rĩu nĩarĩ thĩ.”8
GSAM 303.1Rũmbũiai na kĩyo Maandĩko macio. Matiugaga atĩ mũndũ o wothe ũngĩumbũra atĩ Jesũ Kristo “nĩookire arĩ na mwĩrĩ,” no “nĩookĩte arĩ na mwĩrĩ”; ũguo nĩ kuuga atĩ nĩookaga, na ũndũ wa Roho wake, agatũũra thĩinĩ witũ, akĩĩtĩkia wĩtĩkio witũ. Ũyũ, na ma, nĩguo ũhoro mũnene wa ma wa Ũhoro Ũrĩa Mwega, “Kristo thĩinĩ wanyu, mwĩhoko wa riiri.”9
GSAM 303.2Ũhoro ũrĩa ũrutagwo wa gũtũũra naguo maandĩko-inĩ mothe ma Mũtumia wa White nĩ atĩ nĩ kũbataro Kristo atuĩke Mũhonokia ũrĩa ũtũũraga thĩinĩ witũ, angĩkorwo nĩtũkwenda gũthiĩ na mbere njĩra-inĩ ya igũrũ. Maandĩko make marutanaga atĩ Kristo nĩ wa bata mbere, thutha, na mahinda mothe. Nĩguo ũndũ ũyũ woneke, tũrũmbũie ibuku rĩake, Matambũra ma Gũkinya kũrĩ Kristo, rĩrĩa mabuku makĩria ma ngiri igana rĩmwe mendetio rĩrĩ Gĩthũngũ, o tiga ngiri nyingĩ cia mabuku rĩrĩ thiomi ikũmi na inana cia mabũrũri mangĩ, thiomi iria rĩgũcabwo nacio rĩu. Mũhunjia wa Kanitha wa Presibiteriani, aarĩkia gũthoma ibuku rĩu, nĩarĩtĩtie mabuku makĩria ma magana matatũ nĩ ũndũ wa andũ a kanitha wake na arata ake, na akĩuga atĩ, “Ibuku rĩrĩ nĩrĩandĩkĩtwo nĩ mũndũ ũrĩa ũũĩ Mwathani Jesũ Kristo wega mũno.”
GSAM 303Mũtugo wa Gatatũ — Arathi a Maheeni
GSAM 303.3Johana nĩaheanaga mũtugo wa kũmenya arathi a maheeni: “Acio nĩ a thĩ: nĩ ũndũ ũcio maaragia maũndũ ma thĩ, nayo thĩ nĩĩmaiguaga.”10 Marutani ma arathi a maheeni nĩmakenagĩrĩria ngoro ĩrĩa ya mwĩrĩ, handũ ha gũtũũgĩria njĩra ya kwĩima na ya gũkuua mũtharaba. Arathi a maheeni nĩmakarutanaga “maũndũ ma gũkenia,” handũ ha gũtũũgĩria “Ũrĩa Mũtheru wa Isiraeli.”11 Mũndũ o wothe ũrĩa ũthomaga o matharata manini ma maandĩko ma Mũtumia wa White no one atĩ nĩmarutanaga ũhoro wa kwĩima na gũkuua mũtharaba, na matirĩ ma gũkenia ngoro ya mwĩrĩ ĩrĩa yenda maũndũ ma thĩ.
GSAM 304Mũtugo wa Kana — Kũnyamario na Ũkirĩrĩria
GSAM 304.1Tũgĩthiĩ na mbere kũtuĩrĩria ũhoro ũyũ, nĩtũkuoya ciugo cia mũtũmwo Jakubu ituĩke mũtugo wa kana: “Ariũ a Ithe witũ, oyai arathi arĩa maaririe rĩĩtwa-inĩ rĩa Mwathani, matuĩke kĩonereria kĩa kũnyamario na kĩa ũkirĩrĩria.”12 Rĩrĩa tũrathoma ũhoro wa maũndũ marĩa arathi acio a tene maagerire, tũrĩmenyaga atĩ ũmwe wa magerio mao marĩa manene makĩria nĩkuona Isiraeli ĩkĩrega, kana ĩkĩhĩtanĩria na, ũira ũrĩa ũiguĩkĩte maareheragwo. Gũthoma gũkũhĩ ũhoro wa mahinda macio nĩkũkuonania o narua mĩtũũrĩre ya arathi a ma na arathi a maheeni. “Ũũ nĩguo Mwathani wa mbũtũ augaga: Mũtigaiguithĩrie ciugo cia arathi arĩa mamũrathagĩra: nĩmamũtũmaga mũtuĩke a tũhũ; maaragia ũhoro wa kĩoneki kĩa ngoro ciao ene, na ti ũhoro uumĩte kanua ka Mwathani.”13
GSAM 304.2Gũtirĩ ũndũ maandĩko-inĩ ma Mũtumia wa White ũrĩa ũtũmaga mũthomi atuĩke wa tũhũ; no, o ta ũrĩa mũndũ ũngĩ aaugire, “Nĩnyonete ũteithio mũnene wa kĩroho maita matangĩtarĩka kuuma kũrĩ ũira. Na ma, gũtirĩ rĩmwe ndĩũthomaga itagĩigua ngĩkũũmwo nĩ ũndũ wa kwaga wĩtĩkio kũrĩ Ngai, kwaga kwĩamũra kũrĩ we, na kwaga kĩyo kĩa kũhonokia mĩoyo.” Nĩ ũndũ ũcio, maũndũ marĩa moimaga ũira-inĩ wa Mũtumia wa White nĩmatiganĩte mũno na marĩa moimaga marutani-inĩ ma arathi a maheeni, o ta ũrĩa mataũrĩtwo nĩ Jeremia.
GSAM 304.3Mũrathi nĩatwĩraga o na ũrĩa arathi a maheeni makarutana: “Matitigaga kwĩra arĩa mamenaga atĩ, Mwathani nĩaugĩte, Nĩmũgakorwo na thayũ; na arĩa othe mathiiaga kũringana na meciiria ma ngoro ciao ene nĩmameeraga atĩ, Gũtirĩ ũũru ũkamũkinyĩra.”14
GSAM 304.4Ũhoro-inĩ wa ũrĩa marutani ma Mũtumia wa White matariĩ thĩinĩ wa ũira wake, nĩngũcooka ciugo ici cia mũthomi ũrĩa ũthomaga na kĩyo:
GSAM 304.4“Nĩthomete ũira wake wothe kuuma kĩambĩrĩria nginya mũthia, mũingĩ waguo maita maingĩ, na ndĩhonete kuona o mũhari ũmwe wa ũthũku wothe-inĩ waguo, kana ũndũ o na ũmwe ũtarĩ mũtheru biũ na wa Ũkristiano; gũtirĩ ũndũ ũrĩa ũeheragia mũndũ Bibilia-inĩ kana kũrĩ Kristo. No kuo nyonaga marĩrĩrĩria marĩa marĩ na kĩyo mũno ma gwathĩkĩra Ngai, kwenda Jesũ, gwĩtĩkia Maandĩko, na kũmatuĩrĩria hĩndĩ ciothe. Kũhũthana na Ngai ũguo, kwĩamũra na kĩyo ũguo, marĩrĩrĩria marĩa marĩ na ũritũ ũcio ma gũtũũra mũtũũrĩre mũtheru, no Roho wa Ngai wiki ũngĩmaũmbũra.”
GSAM 305.1Mũndũ ũrĩa ũtuĩrĩirie ũira wake na kĩyo kuuma kĩambĩrĩria nĩandĩkaga atĩ:
GSAM 305.1“Ũhoro-inĩ wa gũtungata na ũtheri na wĩhokeku, hatarĩ guoya kana ũthoni, nĩngwenda kuuga ũira atĩ gũtirĩ ũndũ ũrĩa wagarĩte. Angĩkorwo mĩoroto mĩthũku na mĩũru nĩyo yatongoragia wĩra ũyũ, ciugo cia kũgooca andũ nĩcio cĩngĩaikarĩire handũ ha ũira ũrĩa ũtuĩrĩria ngoro na ha ikũũmo cia wĩhokeku. Gũtarĩria na ũtheri, gũkũũma maũndũ mooru na wĩhokeku, ciugo cia tha na cia kũũmĩrĩria andũ arĩa matetema na makamenya bata wao wa Mũhonokia, na arĩa mahĩtĩtie na magatũma kĩrĩrĩria na wĩnyihia nĩguo matige mahĩtia mao — macio nĩmo maũndũ marĩa moimĩte mũno wĩra-inĩ wake. Ũira wa Mũtumia wa White, ũrĩa ũkũũmaga mahĩtia ma andũ aingĩ arĩa onete kĩoneki-inĩ, nĩũheanĩtwo na wĩhokeku mũnene, na ũkĩrehe ũteithio mwega mũno.”15
GSAM 305Mũtugo wa Gatano — Ũrathi wa Ma Nĩũhingaga
GSAM 305.2Kũrĩ ciugo cia Musa igũrũ rĩa arathi a ma na a maheeni, iria ikoragwo mũrango-inĩ wa ikũmi na ĩnana wa Gũcookerithia Maathani. Augaga atĩ: “Tũngĩmenya atĩa kiugo kĩrĩa Mwathani atarĩtie? Rĩrĩa mũrathi aaria rĩĩtwa-inĩ rĩa Mwathani, angĩkorwo ũndũ ũcio ndũrũmĩrĩra kana ndũhinge, ũcio nĩ ũndũ ũrĩa Mwathani atarĩtie, no mũrathi nĩũrarĩtie na mwĩtĩĩo; ndũkamwĩtigĩre.”16
GSAM 305.3Ũndũ o ũcio nĩũkoragwo o na Maandĩko-inĩ maya: “Nũũ ũrĩa ũugaga ũndũ ũkahinga, rĩrĩa Mwathani ataũathanĩte?”17 Mũrathi Samũeli nĩaarĩirwo atĩ, “Maũndũ mothe marĩa augaga nĩmahingaga na ma.”18 “Rĩrĩa kiugo kĩa mũrathi kĩahinga, hĩndĩ ĩyo nĩakamenyeka atĩ Mwathani nĩwe wa ma ũmũtũmĩte.”19
GSAM 306.1Rĩu nĩ makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩtano na ĩtatũ kuuma rĩrĩa mwandĩki onire Mũtumia wa E. G. White rĩa mbere arĩ kĩoneki-inĩ kĩa ũrathi. Thĩinĩ wa mĩaka ĩno nĩarĩtie ciugo nyingĩ cia ũrathi igũrũ rĩa maũndũ marĩa meekĩkĩte thutha. Ũrathi ũmwe ũgĩĩ maũndũ marĩa marĩkĩĩ gũhinga, na ũngĩ nĩũrathiiaga na mbere gũhinga, o hĩndĩ ĩrĩa ũngĩ ũgĩĩ maũndũ marĩa makĩũkĩte. Ũrĩa ũgĩĩ maũndũ marĩa mathirĩte kana marĩa marĩ rĩu, ndirĩ o ũmwe njũĩ ũrĩa wagĩte gũhinga. Ũrathi wake ũmwe nĩũrĩkĩĩ kũgwetwo. Ũngĩ nĩũkoneka mĩrango-inĩ ĩrĩa ĩrũmĩrĩire, tũgĩthiĩ na mbere na gũtaana ũhoro witũ.
GSAM 306Mũtugo wa Gatandatũ — Ciama Ti Kĩgerio kĩa Mũrathi wa Ma
GSAM 306.2Aandĩki aingĩ a ũhoro wa Ngai nĩmakũũthĩtie, na mabuku marĩa mataũraga Maandĩko makĩuga atĩ, rũũri rwa mũrathi wa ma nĩ gwĩka ciama. Tũtirĩ tuona Maandĩko-inĩ mũtugo ũtarĩĩ ũcio.
GSAM 306.3Angĩkorwo gwĩka ciama nĩkuo kuonania mũrathi wa ma, “mũrathi wa maheeni” ũrĩa ũgwetwo thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 19:20 angĩaumbũrirwo atĩ nĩ mũrathi wa ma; nĩgũkorwo nĩkuugĩtwo atĩ, “Nyamũ nĩyanyiitirwo, hamwe na mũrathi wa maheeni ũrĩa wekaga ciama mbere yayo, iria aaheenetie nacio arĩa maamũkĩrĩte rũũri rwa nyamũ.” Ũhoti o ũcio nĩũgwetwo rĩngĩ thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 13:14, atĩ nĩũheenagia “arĩa matũũraga thĩ na ũndũ wa ciama iria aaheirwo ũhoti wa gwĩka nyamũ ĩkĩonaga.” Tũngĩhũthĩra mũtugo ũyũ o ũguo, no tũtũmwo kuuga atĩ o na Shaitani nĩ mũrathi wa ma. Maroho mamwe marĩa makaruta wĩra wa mwanya hĩndĩ ya mũthiro wa gatandatũ wa mĩthiro ĩrĩa mũgwanja ya mũthia metagwo “maroho ma ndaimono, marĩa mekaga ciama, na magathiĩ kũrĩ athamaki a thĩ na a thĩ yothe, nĩguo mamacookanĩrĩrie mbaara-inĩ ya mũthenya ũrĩa mũnene wa Ngai Mwene Hinya Wothe.”20
GSAM 306.4Angĩkorwo ũira wa mũrathi wa ma ũrĩ ciama-inĩ iria ekaga atarĩ kĩoneki-inĩ, tũngĩona arathi anini mũno a Bibilia arĩa mangĩhota kĩgerio kĩu, makĩria rĩrĩa itua rĩngĩrũmĩrĩra ũrĩa ũandĩkĩtwo igũrũ rĩa mawĩra mao. Nĩ ũhoro wa ma atĩ ciama cia arathi amwe nĩciandĩkĩtwo, ta iria cia Elija, Elisha, na Paũlũ. No nũũ wonete thĩinĩ wa Bibilia ũhoro wa ciama cia Isaia, Jeremia, Danieli, Hosea, Joeli, Amosi, na angĩ? No andũ acio maarĩ arathi a ma a Mwathani, na nĩmonanagio marĩ o ũguo na mĩtugo ĩrĩa Mwathani aheete ĩtuĩke kĩgerio kĩa mũrathi wa ma.
GSAM 307.1Ũhoro wa atĩ gwĩka ciama ti kĩgerio kĩa mũrathi wa ma nĩũonekaga wega rĩrĩa twathoma ũrĩa ũandĩkĩtwo Maandĩko-inĩ ũhoro wa Johana Mũbatithania. Atĩ aarĩ mũrathi nĩkuonanitio nĩ ũrathi wa ithe Zekaria, rĩrĩa aataanaga kĩoneki kĩrĩa Ngai aamũheete igũrũ rĩa mũrũ ũrĩa angĩaciarĩirwo: “Nawe, kaana, nĩũkeetwo mũrathi wa Ũrĩa Ũrĩ Igũrũ Mũno: nĩgũkorwo nĩũgathiĩ mbere ya ũthiũ wa Mwathani nĩguo ũhaarĩrie njĩra ciake.”21 Mũhonokia witũ we mwene nĩeetĩkĩirie Johana arĩ mũrathi ũcio warĩ wa gũhaarĩria njĩra mbere yake; nĩgũkorwo nĩaugire ũhoro wa Johana atĩ: “No nĩ kĩĩ mwathiire kuona? Nĩ mũrathi? Ĩĩ, ndamwĩra atĩ, na nĩ mũnene gũkĩra mũrathi. Ũyũ nĩwe wandĩkĩtwo ũhoro ũyũ atĩ, Rora, nĩngũtũma mũtũmwo wakwa mbere ya ũthiũ waku, ũrĩa ũkaagũhaarĩria njĩra mbere yaku. Nĩgũkorwo ndamwĩra atĩ, gatagatĩ ka arĩa maciarĩtwo nĩ atumia gũtirĩ mũrathi mũnene gũkĩra Johana Mũbatithania?”22
GSAM 307.2Nĩ ũndũ ũcio haha harĩ ciugo iria iiguĩkĩte cia Mũhonokia atĩ Johana aarĩ mũrathi. Nĩtũhũthĩre kĩgerio kĩa gwĩka ciama na tuone ũrĩa kĩũka kũonania. Thĩinĩ wa Ũhoro Ũrĩa Mwega ũrĩa wandĩkirwo nĩ Johana mũhunjia, tũrĩ na ciugo ici: “Na andũ aingĩ nĩmamũthiire [Kristo], makĩuga atĩ, Johana ndaigire kĩama; no maũndũ mothe marĩa Johana aaririe ũhoro wa mũndũ ũyũ maarĩ ma ma.”23 Ciugo ici iki nĩciiganĩte kũrega biũ ũhoro wa atĩ rũũri rwa mũrathi wa ma nĩ gwĩka ciama.
GSAM 307.3Mũtugo ũyũ ũheanĩtwo thĩinĩ wa Gũcookerithia Maathani 13:1-3, ũrĩa twĩtĩte mũtugo wa gatandatũ gũtara-inĩ gwitũ kwa rĩu, nĩ wa gũtũgitĩra tũtikahũũre thutha wa ũndũ o wothe wa magegania kana wa ciama, tũtarĩ twambĩrĩria kũtuĩrĩria na kĩyo kana ũgũtũhuthanĩria na Mwathani kana ũgũtũeheria kũrĩ we. Maandĩko maya nĩmatwĩraga tũhũthĩre mĩtugo yothe, makĩria tuone kana ũrĩanĩire na Ngai na watho wake.
GSAM 308.1Mũtugo ũyũ wa gatandatũ ũrutanaga atĩ kĩama kingĩĩkwo nĩ mũndũ ũrĩa wĩtũũrĩirie, rĩrĩa gĩatuĩrĩrio na kĩyo, nĩkũkoneka hamwe nakĩo gũtigwo kwa maũndũ ma ma marĩa maamũre ma kiugo kĩa Ngai, na gũcũrũkio kwa gĩthimi nĩguo kĩĩtĩkĩre ngoro ĩrĩa yenda gwĩthema njĩra ya kwĩima. Mwathani nĩetĩkagĩria mũndũ ta ũcio wĩtũũrĩirie oime, na njĩra yake ĩgatuĩka kĩgerio kũrĩ mwana wa ma wa Ngai, ĩkĩmũhe mweke wa gũtuĩrĩria na kĩyo harĩa mũndũ ũcio wĩkaga ciama arerekera kana kĩrĩa kĩmũtũmaga. Arĩa manyiitaga kiugo kĩa Ngai, handũ ha gũtahwo nĩ mũndũ ũcio wa maheeni wĩkaga ciama, nĩmoimaga marĩ na hinya thĩinĩ wa Ngai nĩ ũndũ wa maũndũ macio maagerĩte.
GSAM 308.2Matukũ-inĩ maya mooru, rĩrĩa andũ aingĩ meyitaga “ahonania na wĩtĩkio,” “ahonania na ũhoti wa Ngai,” “ahonania a Christian Science,” na angĩ, no gũkorwo kwega kũhũthĩra mĩtugo ya Maandĩko na kĩyo; nĩgũkorwo nĩkũbataro mĩtugo ya Ngai, na ũtheri wa Roho Mũtheru, nĩguo tũhote kũmenya wega wendi na mĩbango ya amwe a “ahonania” aya, tondũ wĩra wao nĩ wa ũũgĩ wa maheeni mũno. Na nĩkũrĩ angĩ arĩa maregaga gwathĩkĩra watho wa Ngai na ũhoro wake wa ma wa ihinda rĩrĩ, hatarĩ kwĩhitha. Mahinda mamwe “ahonania” aya a kwĩtũũrĩria nĩmakarĩte ta andũ meiyũrĩtwo nĩ ũrimũ, o na nĩ ũndũ wa kũgweta watho wa Ngai wiki. O ta ũrĩa Mwathani arĩ na ndũmĩrĩri ĩrĩa ĩhunjagia watho wake mũtheru, o ũguo nĩguo andũ arĩa macambagia watho wake, na makarũga arĩa o na maũgweta moime mbere yao, matirĩ na gũtongorio nĩ Roho Mũtheru.
GSAM 308Mũtugo wa Mũgwanja — Maciaro Mao
GSAM 308.3“Mwĩmenyererei arathi a maheeni, arĩa mamũũkagĩra mehumbĩte nguo cia ngʼondu, no thĩinĩ nĩ njũĩ iria irĩ na ũkarĩ. Nĩmũrĩmamenyaga na maciaro mao. Andũ megũragaga thabibũ mĩigua-inĩ, kana ngũyũ mĩtĩ-inĩ ĩrĩa ya mĩigua? O ũguo mũtĩ wothe mwega ũciaraga maciaro mega, no mũtĩ mũthũku ũciaraga maciaro mooru. Mũtĩ mwega ndũngĩciara maciaro mooru, o na mũtĩ mũthũku ndũngĩciara maciaro mega. Mũtĩ o wothe ũtaraciaraga maciaro mega nĩũtemagwo, ũgaikio mwaki-inĩ. Nĩ ũndũ ũcio nĩmũrĩmamenyaga na maciaro mao.”24
GSAM 309.1Ciugo ici cia Mũhonokia witũ nĩcionanagia atĩ kĩheo kĩa ũrathi nĩkĩngĩakorirwo mahinda-inĩ ma Ũhoro Ũrĩa Mwega. Angĩkorwo gũtiarĩ gũkorwo arathi a ma hamwe na wĩra ũcio, na angĩkorwo o ũndũ wothe wa ũrathi ũngĩonanirio woimĩte handũ hooru, githĩ ndangĩaugire atĩ, “Mwĩmenyererei arathi”? Ũndũ ũcio wa gũtwĩra na ũtheri ũrĩa o mũthemba ũngĩmenyeka nĩguo ũira ũrĩa mwega makĩria atĩ thĩinĩ wa wĩra wa Mũhooreri, Roho Mũtheru, wa kuonania “maũndũ marĩa makooka” (Johana 16:13), nĩgũngĩakorirwo kĩheo kĩa ma kĩa ũrathi. Mũtugo ũyũ, ũrĩa twĩtĩte mũtugo wa mũgwanja gũtara-inĩ gwitũ, ndũngĩhĩtia. Kristo ndaaugire atĩ no mũhote kũmamenya na maciaro mao, no nĩaugire na ũma atĩ, “Nĩmũrĩmamenyaga na maciaro mao.”
GSAM 309.2Tũrĩũria atĩ, Maciaro marĩa makoneka wĩra-inĩ wa ciheo cia ma cia Roho wa Ngai nĩ marĩkũ? Gĩcookio kĩrĩ thĩinĩ wa ciugo cia Paũlũ igũrũ rĩa ũrĩa Mwathani aendaga rĩrĩa aaheire kanitha ciheo: “Nĩ ũndũ ũcio augaga atĩ, Rĩrĩa aambatire igũrũ, nĩanyiitire anyiitwo akĩmatongoria, na akahe andũ ciheo.... Na nĩaheire amwe matuĩke atũmwo; na angĩ arathi; na angĩ ahunjia a Ũhoro Ũrĩa Mwega; na angĩ arĩithi na arutani; nĩguo andũ arĩa aamũre mathondekwo biũ, nĩ ũndũ wa wĩra wa ũtungata, na nĩ ũndũ wa gwaka mwĩrĩ wa Kristo; nginya ithuothe tũkinye ũmwe-inĩ [“tũingĩre ũmwe-inĩ,” maandĩko ma gĩthici-inĩ] wa wĩtĩkio na wa kũmenya Mũrũ wa Ngai, tũtuĩke mũndũ mũgima biũ, tũkinye gĩthimi-inĩ kĩa ũnene wa ũiyũru wa Kristo.”25
GSAM 309.3Hũthĩra mũtugo ũyũ kũgeria kĩheo kĩa ũrathi kĩrĩa gĩkoragwo hamwe na ndũmĩrĩri ya mũraika wa gatatũ kuuma kĩambĩrĩria kĩayo, na nĩ ũndũ ũrĩkũ ũgũoneka? — Tũrĩonaga atĩ marutani marĩa matũũraga maheanagwo na ũndũ wa Mũtumia wa White nĩmarerekera ũmwe na ũiguano, magĩtaara andũ “mataarane hamwe,” na “mahũthanie hamwe,” na makorwo marĩanĩire na Kristo, nĩguo ũcio ũtũme makorwo na ngwatanĩro ya ma na ũmwe na arĩa angĩ.
GSAM 310.1Amwe a arĩa marũaga na wĩra ũyũ nĩmaugĩte na kũnyũrũria atĩ, “Angĩkorwo gũtiarĩ ũndũ wa cĩoneki cia Mũtumia wa White iria mũrĩ nacio gatagatĩ kanyu, wĩra wanyu nĩũngĩatigatiganĩte tene mũno.” Gĩcookio nĩ atĩ, “Ũguo nĩ ũhoro wa ma; nĩgũkorwo kuuma kuo Mwathani nĩaheete ũtaaro, ũkaani, na ũtheri, na nĩ ũndũ ũcio ngũĩ ĩgĩeherio, na wĩra ũgĩgaacĩra.” Nĩ ũndũ ũcio ũrĩa meekĩrĩire kũhũũra kĩheo naguo, na ma nĩ ũira atĩ maciaro makĩo nĩ ma kĩheo kĩa ma kĩa ũrathi.
GSAM 310.2Nĩ mĩaka mĩrongo ĩtandatũ na makĩria maũndũ marĩa monanagio nĩ kĩheo kĩa ũrathi na ũndũ wa Mũtumia wa White magereetwo na mĩtugo ĩno mũgwanja, na thĩinĩ wa ũndũ o wothe nĩmaigananĩte na maũndũ marĩa mabatarĩtwo kũrĩ ũrathi wa ma.
Notes
- Aefeso 4:11-13. ↩
- Joeli 2:28, 29. ↩
- 1 Athesalonike 5:20, 21. ↩
- Kũguũrĩrio 16:14. ↩
- Isaia 8:16-20. ↩
- Mũhubĩrĩ 9:6, 5. ↩
- Ũira kũrĩ Kanitha, Ibuku rĩa 5, matharata 663-667. ↩
- 1 Johana 4:1-3. ↩
- Aefeso 3:17; Akolosai 1:27. ↩
- 1 Johana 4:5. ↩
- Isaia 30:10, 11. ↩
- Jakubu 5:10. ↩
- Jeremia 23:16. ↩
- Mũhari wa 17. ↩
- J. N. Andrews, thĩinĩ wa Gũtuĩria na Mũmenyithania wa mweri wa ikũmi na ĩĩrĩ, 1867. ↩
- Gũcookerithia Maathani 18:21, 22. ↩
- Macakaya ma Jeremia 3:37. ↩
- 1 Samũeli 9:6. ↩
- Jeremia 28:9. ↩
- Kũguũrĩrio 16:14. ↩
- Luka 1:76. ↩
- Luka 7:26-28. ↩
- Johana 10:41. ↩
- Mathayo 7:15-20. ↩
- Aefeso 4:8-13. ↩