Nshapita 28 — Mushiku Udi Muntu Nansha Umue Kayi Mua Kukanga
GSAM 462.1“Ndi muteke ku mpala kuebe mushiku munzuluke, ne kakuena muntu udi mua kuwukanga; bualu bua udi ne bukole bukese, wakalama diyi dianyi, ne kuakabenga dina dianyi to.”1
GSAM 462.2Aa ke meyi akambiibua aba bakadi mu ngikadilu wa Filadelefia wa Ekelezia wa lumu luimpe. Ekelezia eu wakadi mupatuke ku dimanyisha dia dilua dia Kilisto didi pabuipi, anyi aba bakananukila ku bualu buakabo bumvue pa bualu ebu; bualu bua udi wamba bua Ekelezia wa Sade (wakadi kumpala kua Filadelefia diakamue) ne: “Nunku vuluka mu mushindu wakakuangata ne wakakunvua, lama bikole, ne kudimuna mutshima. Biwikala kuyi utabalela, nendue kudi wewe bu muibi, ne kuakumanya diba dinendue kudi wewe to.”2
GSAM 462.3Nunku Ekelezia wa Sade wakunvua dilongesha dia dilua dia Mukelenge pabuipi. Aba bakananukila ku bualu buakabo bumvue bakaya kumpala mu bulelela, bu muakumushibua “tshitekelu tshia muinda,” bakalua Ekelezia wa Filadelefia, eu wakambileye ne: “Bualu bua wakalama diyi dia lutulu luanyi, meme panyi nenkulame ku diba dia diteta, didi dilua pa buloba buonso bua kuteta badi bashikame pa buloba. Tangila, ndi ndua lubilu: lama bikole tshidi natshi, bua muntu kayi kunyenga tshifulu tshiebe tshia butumbi.”3 Nunku udi wambila Ekelezia eu wa Filadelefia ne: “Ndi muteke ku mpala kuebe mushiku munzuluke, ne kakuena muntu udi mua kuwukanga.”
GSAM 462.4Aha, nunku, Mifundu Misanto idi ijadika bikole ne: bantu badi basaka kudi bulombodi bua Nzambi bua kudimusha ba pa buloba bua dilua dia Mukelenge, ne bua kubasengelela badilongolole bua kutuilangana ne Nzambi, badi ne ngasa wa Nzambi wa pa buawu mu mudimu wabo. Bantu badi mua kuteta kubapumbisha, kushipa midimu yabo, kukanga “mushiku wa kuamba diyi,” kadi diyi dia Nzambi ditshidi dunvuika ku mutu kua lubila luonso ne: “Ndi muteke ku mpala kuebe mushiku munzuluke.”
GSAM 463Diya kumpala dia bidimu makumi muanda mutekete ne binayi
GSAM 463.1Mu mabeji a mukanda eu adi kumpala, tudi bamone mu tshikoso bualu bua bidimu makumi muanda mutekete ne binayi, kumbukila ku 1831 too ne ku 1905, tulonda mbangilu ne diya kumpala dia malumu a dilua, nangananga Lumu lua Muanjelo wa Pa Isatu. Tudi baleshe mu mushindu wakaya Lumu elu kumpala, dipatuka mu dimanyika dikese ne bupele, ne bukole ne bukokeshi buakadi buya buvulangana tshidimu ku tshidimu, too ne kuikala ne midimu ya dimanyisha dia lumu inyunguluke buloba. Bushuwa, kaluakadi luya kumpala nunku bualu bua luakadi lunyisha mitshima ya mubidi to; bualu bua ludi lutangidija Sabatu wa Mukelenge kumpala, ne dilama diandi didi dileta mutshi mutshiamakane mujitu, dilomba muntu kulekela midimu ya mushinga ne ba pa buloba pa dituku dia mu lumingu didibo benza midimu ya pa buloba ya bungi kupita matuku makuabu. Kabidi kaluakaya kumpala bualu bua kakudi ditantamena to; bualu bua luakadi lutuilangana nadi kumbukila ku mbangilu, ditantamena dikole bikole dia badi pambelu, ne ntatu yakadi iletshibua kudi bantu bakadi kabayi badifile kudi Nzambi, bakabuela munkatshi muetu bua tshikondo. Bua ngikadilu wakapatuka ku meji ne diteta dia bena lukuna ba pambelu, tudi mua kuamba ne meyi a Davidi, muena misambu ne: “Bu Mukelenge kayi muikale ku luseke luetu, mpindieu Isalele ambe ne: bu Mukelenge kayi muikale ku luseke luetu, pakatubikila bantu bua kutuluisha, bakadi mua kutumina ne muoyo, pakatemesha tshiji tshiabo kutudi; mayi akadi mua kutubumba, musulu wakadi mua kupita pa mutu pa muoyo wetu; mayi atomboke akadi mua kupita pa mutu pa muoyo wetu. Mukelenge atumbishibue, yeye wakadi kayi mutufile mu menu abo bu bia kudia. Muoyo wetu udi mupanduke bu nyunyu mu buteyi bua bategi ba nyunyu; buteyi budi butshibuke, ne tudi bapanduke. Dikuatshisha dietu didi mu dina dia Mukelenge, wakafuka diulu ne buloba.”4
GSAM 464Dikuatshisha mu Mukelenge
GSAM 464.1Mukelenge udi wamba ne: wakateka ku mpala kua bantu bandi “mushiku munzuluke, ne kakuena muntu udi mua kuwukanga.” Nunku kadi bualu bua kukema ne Lumu ludi luya kumpala tshiendelele to. Ke Lumu lua Nzambi kudi bantu, ne ludi ne bua kutshimuna. Mu Buakabuluibua 7:2, mudimu wa kulongolola bantu bua kuimana padilua dituku dinene dia tshiji tshia Nzambi udi ufuanyikijibua kudi muanjelo “ubanda kumbukila ku esete,” anyi, bu mudibo bakuabu bakudimuna ne: “bu dibanda dia diba.” Tangila butoke bua mudinda: kumpala mishinga ya munya idi imueneka ku esete; idi isangana mu butoke buya buvulangana too ne kumona diba dinene ne dimueneke bimpe. Bu mudi “Mukelenge wa Dituku” ubanda ku mutu kua diulu, munya wandi, luya luandi ne bukole buandi bidi biya bivulangana.
GSAM 464.2Nunku ke muakadi bushuwa diya kumpala dia Lumu lua Muanjelo wa Pa Isatu kumbukila ku 1848, tshikondo tshiakatekeshibua malelela adi mu Lumu elu mu mushindu wa patoke, ne kumbukila ku tshikondo atshi tudi baleshe dikola didi dimueneka ne dia tshiendelele, didi dia kukema. Katuena mua kunvuija ebi pa bualu bukuabu, anu ne Mukelenge udi ukumbaja diyi diandi kudi aba badi, mu tshikondo etshi tshidi lupandu luandi pabuipi ne kulua, “balama Sabatu bua kabayi kumunyanga,”5 ne badi bakudimuna lukasa luabo bua kabayi kuenza bualu bua disanka diabo pa dituku disanto dia Nzambi; nunku, ku “Ditabuja dia Yesu,” bu mudibi biambibue mu Lumu lua Muanjelo wa Pa Isatu lua mu Buakabuluibua 14, badi balama yonso “Mikenji ya Nzambi.” Bua bantu aba Mukelenge wakamba ku mukana kua muprofete Yeshaya ne: “Pashishe butoke buebe nebupatuke bu mudinda, ne bukole buebe bua mubidi nebupatuke lubilu; ne buakane buebe [‘Mukelenge, buakane buetu.’ Yelemiya 23:6] nebukuye kumpala; ne butumbi bua Mukelenge nebukalame kunyima kuebe.”6 Ne milayi ya nunku, tuakadi mua kulindila tshintu tshikuabu mushindu kayi, anu mudimu utshimune? “Biikala Nzambi ku luseke luetu, nganyi udi mua kututantamena?”
GSAM 464Aba badi mua kuya kumpala mushindu kayi?
GSAM 464.3Tutangila ngikadilu wa mu 1846, pakabanga Mukulu Joseph Bates kufunda mukanda wende wa kumpala, mukanda wa kumpala wakapatudibua bua bualu bua Sabatu kudi Bena Adventiste ba dituku dia muanda mutekete, ne masantime dikumi ne abidi ne tshitupa bu bintu biandi bionso biakadiye nabi pa buloba, ne bakamulomba kuafila kumpala kua dituku diandi dia kumpala dia kufunda kujika; tutangila kabidi Mukulu James White upatula kakanda kandi ka kumpala, Bulelela bua Mpindiewu, ne makuta akadiye mupete ku kukosa bisosa mu budimi bua bisosa bia kuumisha, ne utuma mukanda eu tshianana kudi bonso bakadi basue kuwubala, ne wamba bua eu bu Lumu luakadi ne bua kuya too ne ku ndekelu ya buloba,—patudi tutangila mbangilu eyi mikese, muntu wakadi mua kukonka, mu meyi a bantu ba mu matuku a Amosa ne: “Yakobo neabike ku dikuatshisha dia nganyi? Bualu bua udi mukese.”7 Patudi tufuanikija ebi ne ngikadilu wa mu 1905, patudi tupatula malelela a Lumu mu Nzubu ya Kupatula Mikanda makumi abidi, idi mu miaba mishilangane ya buloba, misangu ya bungi idi yenzeja ne bukole buonso bua kukumbaja dilomba dia mikanda ya kubala, tudi mua kuamba bushuwa ne: Tangila, “mushiku munzuluke,” udi too ne mpindieu muntu kayi muwukange.
GSAM 465.1Bua bantu ba kale bakadi bela meji ne mudimu kawakadi mua kutshimuna nansha, tudi mua kuamba ne meyi akakokeshela muprofete Zekâya bantu bakadi basue kupumbisha mudimu wa Nzambi wa kuibakulula Yelushalema ne: “Nganyi wakakengulula dituku dia malu makese?”8 Bua malu akadi amueneka bu mikuna ya ntatu mu njila wabo, Mukelenge wakamba ku mukana kua muprofete ne:—
GSAM 465Mukuna udi mukudimuke buloba bupalakana
GSAM 465.2“Udi nganyi, wewe mukuna munene? Ku mpala kua Zelubabele neulue buloba bupalakana; ne yeye neapatule dibue dia ku mutu ne mbila, bamba ne: Ngasa, ngasa ikale kudiwu.”9 Nunku ke muakadi mu mudimu wa Lumu lua Muanjelo wa Pa Isatu, ne nunku ke muikalabi too ne pakafitshibua “dibue dia ku mutu,” anyi mu meyi makuabu, too ne pakajika mudimu.
GSAM 465.3Tangila bantu bakese ba mu 1846, bakadi ne bintu bikese, bapele mu malu onso anu ku ditabuja dia Nzambi ne ku bubanshi bua bulelela, ne mona mu mushindu udi mudimu wabo mukole. Elangana meji bua bintu bia kuenza mudimu bidiku mpindieu, mikanda yonso milongolodibue, mikudimune ne mipatudibue mu miakulu mishilangane ya buloba, ne Batambwishi ba Mikanda ba mu nkama badi batuala mikanda eyi mu nzubu ya bantu, ya mushinga wa $400,000 tshidimu tshionso. Ne dipambika dia Nzambi ditungunuka pa mudimu, tudi mua kulindila ditshimuna. Ne bintu ebi ne mishindu ya kuenza mudimu bidi biya bivulangana ngondo ku ngondo, ne dieyemena kudi Kilisto, katuena ne bua kulindila tshintu tshikuabu anu bu bualu buakayimbila Solomo bua Ekelezia wa Nzambi pakapatukaye mu ngikadilu wende wa mu tshipela, “udieyemena ku diboko dia Munangibue wende,” pakamuleshaye utangila pambelu, “muimpe bu ngondo, mutoke bu diba, ne utshinyisha bantu bu tshisumbu tshia basalayi tshidi ne mabendele.”10
GSAM 466Mukuatshishibue ku Tshipedi tshia Tshiprofete
GSAM 466.1Katuakamona anu ne bulombodi bua Mukelenge buakunzula njila bua kutangalaja bulelela, ne dipambika diandi dia pa buadi diakalonda kuteta kuakenjibua bua kuenda mu njila ya bulombodi buandi to; kadi, mu mbangilu ne diya kumpala dia Lumu lua Muanjelo wa Pa Isatu, wakayukila ne bantu bandi ku Tshipedi tshia Tshiprofete. Ebi kabiakadi bu dibulula dipiadipia bua kuangata muaba wa Bible, nansha mu mushindu wa kushintulula malongesha a Mifundu to, kadi bua kulesha muaba udi, mu tshikondo etshi, njiwu wa kulekela kupuanga kua lumu luimpe lua Kilisto, muaba udi bantu mu njiwu wa kulonda meji a tshikondo, banyishibue anu ne tshimuenenu tshia ditendekela dia Nzambi kayi ne bukole.
GSAM 466.2Patudi tutangila bualu ebu mu tshilejelu11 tshia baprofete ba kale, tshidi Mukelenge mutupe bu mukenji umue wa kuteta bimuenenu bia nunku, tudi tusangana malu amue adi enza bua bimuenenu ebi bikale ne mushinga mpindieu bu kale; malu aa ke njiwu wa mu tshikondo tshionso wa kukokibua pambelu pa njila wa bulelela kudi malongesha ne bienzedi bia pa buabi bidi bitamba kuenzekamu mu tshikondo atshi. Mutumibua Paulo, padiye wamba bua dimueneka dia bipedi biakateka Mukelenge mu Ekelezia, udi wamba ne bidi “bua kulongolola basanto bakumbane, bua mudimu wa dienzela, bua kuibaka mubidi wa Kilisto; too ne patufika tuetu bonso mu buobumue bua ditabuja ne bua dimanya dia Muana wa Nzambi, tulue muntu mukumbane, too ne ku tshidi tshikumbana tshia bunene bua diula dia Kilisto; bua kumbukila mpindieu katuyi tushaala bana, banzenzeshabo eku ne eku, ne batualabo ne lupepele luonso lua dilongesha, ku budimu bua bantu ne ku mayele a madia madiamba, adibo bateya nawu bua kupambuisha; kadi, tuamba bulelela mu dinanga, tukole mu malu onso munda muende, yeye udi mutu, Kilisto; kudiye mubidi mujima, musangishibue bimpe ne musuikibue pamue ku bualu budi bitupa bionso bifila, mu mushindu wa mudimu wa bukole budi mu tshitupa tshionso mu tshidi tshikumbana, udi uya ukola bua kudibaka mu dinanga.”12
GSAM 467.1Malu adi bantu bamba bua kutantamena bimuenenu bia Tshipedi tshia Tshiprofete mu tshikondo etshi akadi mua kuambibua ne bukole bumue mu bikondo bia kale; ke kuamba ne: tudi ne Mifundu, nunku katuena ne dijinga dia bipedi bia nunku to. Kadi Mifundu eyi mene idi ituambila ne Kilisto wakateka bipedi ebi mu Ekelezia bua bienze mudimu wabi too ne “tshidi tshikumbane [ngikadilu mukumbane] tshilua,” ne Ekelezia udi ne bua “kayi kupungila ku tshipedi nansha tshimue, ulindila dilua dia Mukelenge wetu Yesu Kilisto.”13
GSAM 467Tudi ne dijinga dia baprofete bua tshinyi?
GSAM 467.2Bantu ba kale bakadi mua kuela meji ne bakadi ne mukenji wa Nzambi wa malu makane, mufunde ne munu wende mene pa bipashi bia mabue; ne bakadi ne mikandu, bilumbuluishi ne malongesha biakambila Nzambi Mose ne mukana muandi, ne biakafundibua ne ntema; nunku, bakadi kabidi ne dijinga dia tshinyi? Kadi nansha bakadi ne malelela aa onso mimpe bikole, Nzambi wakasanka bua kuyukila nabu “mu bikondo bishilangane ne mu mishindu mishilangane ku mukana kua baprofete bandi basanto.”
GSAM 467.3Tudi tusangana ne bumanyishi buakafila baprofete bashilangane, bu Yeshaya, Yelemiya, Yehezekele, Danyele, Hoshea ne bakuabu, buakadi bulongesha mu musangu wonso mukenji umue munene wa ditumikila dia Nzambi; kadi muprofete yonso wakadi ne makokeshela ende a pa buawu bua bantu ba mu tshikondo tshiende, bualu bua tshibidilu tshiabo tshia kukokibua pambelu pa mikenji misanto ne milengele ya malu makane kudi bilele biakadi bitamba kuenzekamu mu tshikondo tshiakafilabo tshiprofete.
GSAM 468Dijinga dia bipedi
GSAM 468.1Nansha muntu udi mua kuamba ne katuena anu ne malongesha mimpe bikole a Mifundu ya Dihungila Dikulukulu, kadi ku mutu kua aa tudi ne meyi a Musungidi wetu mene ne a batumibua, nunku tudi ne dijinga dia butoke bukuabu bua tshinyi? Bualu butshidi ne batumibua aba mene basanto bakalesha kumpala bua matuku a ndekelu, padi “bikondo bia njiwu nebilue,” ne padi bantu “badi ne tshimuenenu tshia ditendekela dia Nzambi, kadi babenga bukole buadi,” batwambila kabidi ne “bakuabu nebapambuke ku ditabuja, bateleja nyuma ipambuisha ne malongesha a bademon.”
GSAM 468.2Bualu bua malu aa onso, bantu aba badi Paulo wamba mu mukanda wende kudi bena Tesalonike, badi kabayi mua kuikala mu midima bua dituku dia Kilisto dibakuate bu muibi, kadi nebikale bana ba butoke, badi basengelelabo bua “kuteta malu onso” a “tshiprofete,” ne bua “kulama bikole tshidi tshimpe.”14 Ebi bidi anu bu kubambila ne bantu badi balindila dilua dia Mukelenge Yesu Kilisto, ne badi ku ndekelu nebabasangane badilongolole bua dituku edi, nebikale ne bimuenenu “bimpe” ne bilelela bia Tshipedi tshia Tshiprofete munkatshi muabo.
GSAM 468Bimanyinu bia ndekelu
GSAM 468.3Tudi mu tshikondo tshidi bimanyinu bia bungi ku nseke yonso bilesha ne dituku dia Mukelenge didi pabuipi. Tudi mu tshikondo etshi mene tshiakadi bantu ne bua kubikamu, balama mikenji yonso, ne kabidi “badi ne Bumanyishi bua Yesu”15—“Nyuma wa Tshiprofete.”16 Tudi tusangana tshinyi? Ne mu bidimu makumi asambombo bia ndekelu bantu ba nunku badi babike, batuala Lumu lua nunku mene, ne munkatshi muabo Tshipedi tshia Tshiprofete tshidi tshimueneke. Patudi tuteta tshipedi tshimueneke ku mudimu wa Mrs. E. G. White ne mikenji ya Bible, tudi bamone ne tshidi tshipite diteta mu bualu buonso. Kumbukila ku mbangilu too ne ku ndekelu, mu mifundu yonso ya Mrs. White, kabakasanganamu mulongo nansha umue udi ufila mpitshila nansha mukese bua kuenza bubi, anyi witaba nansha kakese kupambuka ku diyi dia Nzambi to. Mifundu eyi kayena mitshiteke ku mutu kua Bible to, kadi idi isengelela tshiendelele bua kulonga diyi dia Nzambi ne ntema yonso, ibulesha bu tshilejelu tshinene tshia kuteta malu etu mu dilumbuluisha dia ndekelu. Mu mifundu yende, Kilisto udi utumbishibue ku mpala kuetu bu tshilejelu tshimue tshitu ne bua kulonda. Mu mushindu wa patoke bikole, badi bamulesha bu ditekemena dietu dimue dia kutshimuna aha, bu muaba wetu umue wa kunyemena tshiji tshidi tshilua, bu dina dimue ne njila umue bidi bitusungila.
GSAM 469Meyi a dinemeka a muntu
GSAM 469.1Bua Mrs. White ne ngikadilu wa mudimu wende, meyi adi alonda aa akafundibua mu 1877 kudi muntu wakadi mumumanye ne mulonge mudimu wende bidimu bia bungi; ne kunyima kua diteta dia bidimu pabuipi ne 53, bidimu bia kutangila ne ntema, ndi ngitaba ne mutshima mujima diyi dionso didi diambibue munda muawu:—
GSAM 469.2“Bua ngikadilu wa buena Kilisto wa Muan'abo mukashi White, ndomba bua kuamba ne ndi ngela meji ne ndi mumanye bualu bukuabu buawu. Ndi mumumanye bidimu 18,—bitamba tshitupa tshia pankatshi tshia malu onso a kale a bantu betu. Nakadi mu diku diabo misangu ne misangu, misangu mikuabu mimingu imue. Bakadi mu nzubu wetu ne mu diku dietu misangu ya bungi. Nakaya nabu pabuipi ne mu miaba yonso; nakadi nabu mu nkukutu ne ku mpala kua bantu, mu nsangilu ne pambelu pa nsangilu, ne nakadi ne mishindu mimpe bikole ya kumanya bualu bukuabu bua muoyo, ngikadilu ne nyuma wa Muanetu ne Muan'abo mukashi White. Bu muena mudimu wa Nzambi, nakadi ne bua kuyukila ne bantu ba mishindu yonso, ne ngikadilu ya mishindu yonso, too ne ndi ngela meji ne ndi mua kumanya kakese tshidi muntu, nansha biikala anu kunyima kua bidimu bia kumumanya pa buipi.
GSAM 470.1“Ndi mumanye Muan'abo mukashi White bu mukashi kayi udibandisha, udi ne bundu buimpe, mutshima muimpe ne ngikadilu munene. Malu aa a mu ngikadilu wende kaena anu malu a kudilesha ne malu alongeye to, kadi adi apatuka bimpe ne kapi ne makenga mu ngikadilu wende wa kuledibua. Kena udimonena, udibala muakane anyi udimona muntu munene, bu mudi bantu ba tshisumi tshia ditendekela benza tshiendelele to. Ndi mutuilangane misangu ya bungi ne bantu ba tshisumi tshia nunku, ne misangu yonso nakabasangana bule ne kudilesha, bule ne kudisua, badilongolole bua kufila meji abo, baditumbisha bua busanto buabo, ne malu makuabu; kadi misangu yonso nakasangana Muan'abo mukashi White mushilangane menemene ne malu aa onso.
GSAM 470Mulunda wa bapele
GSAM 470.2“Muntu yonso, nansha udi mupele ne udi mudihuekeshe kutamba bonso, udi mua kuya kudiye ne budikadidi bua kuangata lungenyi ne busambi kayi ubengeshibua. Tshiendelele udi utabalela bantu badi ne dijinga, bapele ne badi bakenga, ubapesha bidi nabo dijinga, ne ubalombela dikuatshisha.
GSAM 470.3“Tshiena muanji kumanya muntu mukuabu udi ulama ditshina dia Nzambi ku mpala kuende tshiendelele nunku to. Kakuena bualu budi bubangibua kakuyi disambila dia mutshima mujima kudi Nzambi to. Udi ulonga diyi dia Nzambi ne ntema ne tshiendelele. Ndi mumvue Muan'abo mukashi White wakula misangu ya mu nkama; ndi mubale Bumanyishi buende buonso kumbukila ku mbangilu too ne ku ndekelu, bungi buabu misangu ya bungi, ne tshiena muanji kusanganamu diyi nansha dimue dia malu mabi, anyi tshintu tshidi katshiyi tshilengele menemene ne tshia buena Kilisto; kakuena tshidi tshiumusha muntu ku Bible ne kudi Kilisto to; kadi munda muabu ndi nsangana misengelelu ya mutshima mujima bikole bua kutumikila Nzambi, kunanga Yesu, kuitabuja Mifundu, ne kuyikonkona tshiendelele. Ndi mupete diambuluisha dinene dia mu nyuma, misangu ya bungi kayi ibadika, ku Bumanyishi ebu. Bushuwa, tshiena muanji kububala kakuyi kudimona mukokeshibue bua kupungila ku ditabuja dia Nzambi, kupungila ku kudifila kudiye, ne kupungila ku tshisumi tshia kusungila mioyo. Bikalaku ndi ne lungenyi, ndi ne dijingulula dia mu nyuma, ndi njadika ne Bumanyishi budi ne nyuma umue ne meji amue bu Mifundu.
GSAM 470.4“Mu bidimu makumi asatu [mpindieu tudi mua kuamba ne bidimu makumi asambombo] Bumanyishi ebu buakadi buitabujibua ne bubalibua munkatshi mua bantu betu. Buakabenze bualu kayi? Buakabaumusha ku mukenji wa Nzambi anyi? Buakabafikisha ku dibenga dia ditabuja dia Kilisto anyi? Buakabafikisha ku diela dia Bible pambelu anyi? Buakabafikisha kuikala bantu babole, bena malu mabi anyi? Ndi mumanye ne nebamueneke bimpe patubafuanikija ne tshisumbu tshikuabu tshionso tshia bena Kilisto.
GSAM 471.1“Bualu bumue bunakadi mumone mbu ne bantu badi batantamena bikole bikole Bikena kumona bia Muan'abo mukashi White badi bitaba ne yeye udi muena Kilisto. Tshiena mumanye mushindu udibo mua kuitaba ebi to. Badi bateta kunvuija bualu ebu, bamba ne udi mupambushibue. Kabena mua kulesha dibala nansha dimue mu muoyo wende mujima, nansha diyi dimue dia malu mabi mu mifundu yende yonso to. Badi ne bua kuitaba ne bungi bua mifundu yende budi buimpe bikole, ne muntu yonso wakadi mua kuenza malu onso adiye wamba wakadi mua kuikala muena Kilisto muimpe, mutekemene bua kubuela mu diulu. Bualu ebu budi bua kukema bikole, biikala yeye tshiamu tshia diabolo, musakibue kudi Satana, anyi biikala mifundu yende ya malu mabi anyi malu a lububu a meji ende mene.”
GSAM 471Bantu ba bende badi bamanyisha bua mifundu
GSAM 471.2Patudi tutuma bibejibeji bietu bidi ne mifundu ya Mrs. White, bidi bikebua kudi bantu badi badihuekeshe kutamba, batshina Nzambi ne badifile kudiye. Mu kuamba bua malu adibo babala, badi bamba ne: “Tudi tunanga nangananga mifundu ya Mrs. White. Idi ne mushinga mu muoyo wetu, miule ne malongesha adi mua kufikisha muntu pabuipi ne Mukelenge ne kumuenza mudihuekeshe, utshina Nzambi ne udifila kudiye kutamba. Mifundu eyi idi ilonda meji a Mifundu Misanto too ne patudi tuyibala bidi bimueneka ne Mrs. White udi ne bua kuikala musakibue kudi Nzambi bua kufunda mu mushindu udiye wenza.” Ebu ke bumanyishi bua bantu makumi a bungi badi bafundangana mikanda ne bena mudimu betu ba dimanyisha dia lumu, bantu badi kabayi ne lungenyi nansha lukese ne meji a Mrs. White adi apetedibua mu Tshikena kumona tshisanto.
GSAM 471Mushimi wa ditantamena
GSAM 471.3Patudi ne ku mpala kuetu bualu budi tshipedi etshi tshienza mu mitshima, lukonko ludi lupatuka ne: Ditantamena dia dimueneka dia tshipedi etshi diakapatuka penyi ne bua tshinyi? Ne ndekelu ya badi batantamena yakadi tshinyi? Kumbukila ku 1852, ndi mulonde bualu ebu ne ntema, ne ndi musangane ne mu bungi bua misangu ditantamena dia dimueneka edi diakapatuka kudi bantu bakakokeshibua bua bubi bua mu ngikadilu, bua bilele bibi, anyi bua njila mubi kampanda wa mu nsombelu wabo. Bantu ba bungi bakakokeshibua bakadi bamba bikole ne kabakadi babi too ne bu mudi Bumanyishi bubalesha to, ne bakadi basue kulesha ne bakadi mua kunanukila ku bulelela nansha babenga makokeshela akabapesha. Tshikondo tshidi tshileshe ne bungi buabo bikole budi bulekele ditabuja diabo ne bupatuke mu tshisumbu menemene. Bakuabu bakamona tshilema tshiabo, bakananukila ku bulelela kutamba. Lukonko ludi lubika ne: Biikala bantu badi batantamena tshipedi etshi balombodibue kudi Mukelenge, bua tshinyi badi bajimija bukole buabo bua mu nyuma, ne bapingana kunyima, pambelu pa Nzambi? Mukenji wa Musungidi wetu ngua ne mutshi udi ne bua kumanyikila ku bimuma biawu. Udi wamba ne bukole buonso ne “mutshi mubole kawena mua kukuama bimuma bimpe to.”
GSAM 472Dibutuka dia ditantamena
GSAM 472.1Tudi tuvuluka misangu yakabika ditantamena dilongolodibue bua kuluangana ne Bumanyishi bua Mrs. White, bamba ne mudimu wabo wakadi ne bua kutshimuna bikole anu pakabumushabo Bumanyishi. Kadi bakapanga menemene kupeta tshiakabo batekemene. Kunyima kua bidimu bia kuluangana, kabadi baleshe bumanyishi bua kutangalaja bulelela bua Sabatu ku mpala kua ba pa buloba kutamba bu bantu ba mushindu wabo bakadi benze bidimu makumi anayi ne tshitema kunyima to. Bu mudimu wabo muikale mudimu wa pa buawu wa Mukelenge, bua tshinyi Lumu luabo kaludi lupete diya kumpala ditambe to?
GSAM 472Ditshimuna didi penyi?
GSAM 472.2Kadi patudi tutangila Lumu ludi luenzesha bua Mikenji ya Nzambi ne Ditabuja dia Yesu bimanyishibue kudi ba pa buloba,—Lumu ludi lusuikibue ne dimueneka edi dia Tshipedi tshia Tshiprofete, ne ngenyi yatshi, malongesha atshi ne makokeshela atshi,—tudi tumona ne ludi luye kumpala ne bujadiki ne tshiendelele kumbukila ku mbangilu walu mene too ne mpindieu. Mu kutumikila ngenyi ya Mukelenge ku tshipedi etshi, mu kuya kumpala ne bukole bua Mukelenge, Lumu, bu mutudi baleshe, ludi lunyunguluke buloba, ne ludi luya ne lubilu kudi “tshisamba tshionso, ne muku, ne luakulu, ne bantu.”
GSAM 473.1Bua diya kumpala dialu dia kale tudi mua kuamba ne diyi dia Nzambi didi dikumbane pakambaye ne: “Kakuena tshiamu tshia mvita tshienzebue bua kukuluisha tshidi mua kutshimuna.” Bushuwa, tshianza tshia Nzambi tshidi tshimueneke mu ditshimuna dia mbangilu ne diya kumpala dia Mudimu eu Munene wa Dilua dia Pa Buadi too ne mpindieu, ne bua malu adi kumpala tudi tueyemena dikumbana dilelela dia diyi diandi ne: “Ndi muteke ku mpala kuebe mushiku munzuluke, ne kakuena muntu udi mua kuwukanga.” Mu ditekemena edi tudi mua kuimba ne bujadiki buonso ne:—
Notes
- Buakabuluibua 3:8. ↩
- Buakabuluibua 3:3. ↩
- Buakabuluibua 3:10, 11. ↩
- Misambu 124:1-8. ↩
- Yeshaya 56:1, 2. ↩
- Yeshaya 58:8, 13. ↩
- Amosa 7:2. ↩
- Zekâya 4:10. ↩
- Zekâya 4:7. ↩
- Musambu wa Solomo 6:10. ↩
- Yakobo 5:10. ↩
- Efeso 4:12-16. ↩
- 1 Kolinto 1:6, 7. ↩
- 1 Tesalonike 5:5, 20, 21. ↩
- Buakabuluibua 12:17. ↩
- Buakabuluibua 19:10. ↩