Rozdział 6 — Przesłanie i posłańcy

GSAM 108.1„Napisz widzenie, a napisz rzetelnie na tablicach, aby je prędko czytelnik przeczytał, Przeto, że jeszcze do pewnego czasu odłożone jest widzenie, które wypowie na skończeniu jego, a nie skłamie; a jeźliby na chwilę odwłaczał, oczekuj nań; boć zapewne przyjdzie, a nie omieszka.”¹

GSAM 108.2„I widziałem drugiego Anioła, lecącego przez pośrodek nieba, mającego Ewangieliję wieczną, aby ją zwiastował mieszkającym na ziemi i wszelkiemu narodowi, i pokoleniu, i językowi, i ludowi, Mówiącego głosem wielkim: Bójcie się Boga i chwałę mu dajcie, gdyż przyszła godzina sądu jego, a kłaniajcie się temu, który uczynił niebo i ziemię, i morze, i źródła wód.”²

GSAM 108.3Ci, którzy głosili zapowiedź przyjścia, twierdzili, że ta „wizja” z jej „wyznaczonym” czasem, o której wspomniał prorok Habakuk, obejmowała wizje z proroctw Daniela i autora Księgi Objawienia. Przedstawili to tak jasno w swoich opisach na mapach proroczych, że ten, kto przeczytał interpretację, mógł naprawdę „biec” i przekazać te informacje innym.

GSAM 108Jasne przesłanie

GSAM 108.4Głoszenie adwentystów nie było po prostu oświadczeniem Pawła przed Feliksem „o sprawiedliwości i o powściągliwości, i o przyszłym sądzie”; nie było też stwierdzeniem Marcina Lutra, który po ukończeniu tłumaczenia Biblii, krótko przed śmiercią, miał podobno powiedzieć: „Jestem przekonany, że sąd nie jest daleko; tak, że sam Pan nie będzie nieobecny dłużej niż trzysta lat”.Nie było to też stwierdzenie Jana Wesleya, który powiedział, że „sądzi, iż tysiąclecie może się rozpocząć za około sto lat”. Adwentyści twierdzili, że głoszą przesłanie symbolizowane w Objawieniu 14:6, 7: „przyszła godzina sądu jego”, oraz wołanie z Objawienia 10:6: „czasu już nie będzie”. Taka przepowiednia nie mogła się spełnić poprzez ogłoszenie wydarzenia, które miało „nadejść” „za trzysta lat” czy „za sto lat”, ale w konkretnym czasie – „nadeszła”. Właśnie takie przesłanie, z taką samą konkretnością, jakiej wymagały powyższe przepowiednie, głosili adwentyści całemu światu.

GSAM 109Sąd przy powrocie Chrystusa

GSAM 109.1W czasie, gdy to przesłanie zostało po raz pierwszy ogłoszone, wszystkie wyznania chrześcijańskie utrzymywały, że sąd nastąpi przy powtórnym przyjściu Chrystusa. Tak więc ludzie w tych okolicznościach, głosząc przesłanie o nadejściu godziny sądu jego, a jednocześnie wyznając ten pogląd, musieli koniecznie głosić powtórne przyjście Chrystusa. W rzeczywistości tym, co nadało siłę temu przesłaniu i najsilniej poruszyło ludzi, było ogłoszenie konkretnego czasu. Najpierw twierdzili, że koniec świata nadejdzie gdzieś w trakcie „roku żydowskiego” 1843 i że okres ten obejmuje czas od 21 marca 1843 r. do 21 marca 1844 r. Gdy ten czas minął, z Midnight Cry z 1844 roku dowiadujemy się, że ustalono konkretny dzień zakończenia czasów proroczych. Był to dziesiąty dzień siódmego miesiąca żydowskiego, czyli 22 października 1844 roku.

GSAM 109Obliczanie 2300 dni

GSAM 109.2Punktem odniesienia – rok 1843 – było 2300 dni z 8. rozdziału Księgi Daniela. Twierdzono, że skoro te „dni” wiązały się z proroctwami, w których bestie symbolizowały królestwa, to „dni” musiały być używane symbolicznie jako lata – zgodnie z interpretacją symbolicznego czasu przez Pana, podaną w Księdze Liczb 14:34 i Księdze Ezechiela 4:5, 6; że siedemdziesiąt tygodni – 490 dni – z 9 rozdziału Księgi Daniela miało stanowić pierwszą część tych 2300 dni, a oba okresy miały się rozpocząć jednocześnie. Wydarzeniem opisanym w Księdze Daniela 9, które oznaczało początek siedemdziesięciu tygodni, był moment „wyjścia słowa o przywróceniu i zbudowaniu Jeruzalemu”. Rozkaz ten wydano w siódmym roku panowania Artakserksesa Longimanusa, w 457 r. p.n.e., jak zapisano w Księdze Ezdrasza 7.

GSAM 110.1O tym, że była to prawdziwa data początku siedemdziesięciu tygodni, świadczy fakt, że zaledwie sześćdziesiąt dziewięć tygodni – 483 lata – od 457 r. p.n.e., czyli w 27 r. n.e., Chrystus został ochrzczony przez Jana i rozpoczął swoją służbę, mówiąc: „Wypełnił się czas”³ itd. Rozpoczęcie służby Chrystusa w 27 r. n.e., Jego ukrzyżowanie trzy i pół roku od tej daty, „w połowie [środku] [siedemdziesiątego] tygodnia”, zakończenie szczególnego dzieła wśród Żydów w 34 r. n.e. oraz szybkie nawrócenie Saula, apostoła pogan, dowiodły, że siedemdziesiąt tygodni rzeczywiście zakończyło się w tym terminie, a zatem rozpoczęło się w 457 r. p.n.e. Obliczyli to w ten sposób: od 2300 odejmij 457, a pozostaje 1843. A skoro te 457 lat to okres przed Chrystusem, to koniec 2300 dni przypada na koniec roku 1843.

GSAM 110Przyznania przeciwników

GSAM 110.2Słusznie powiedziano, że „przyznania się do prawdy ze strony jej przeciwników stanowią najsilniejszy dowód”. Żaden z przeciwników przesłania o adwencie nigdy nie sugerował, że sąd śledczy nad ludem Pańskim to wydarzenie, które ma nastąpić przed powrotem Chrystusa; w tej kwestii rozumowali tak samo jak adwentyści. Jako dowód tej tezy zacytujemy dwóch znanych przeciwników.

GSAM 110.3Pan N. Colver, głosząc w 1842 roku w kaplicy przy Marlboro Street w Bostonie przeciwko adwentystom, powiedział:—

GSAM 111.1„Jeśli te dni to lata, świat skończy się w 1843 roku; każdy uczeń to widzi; bo jeśli 490 dni zakończyło się wraz ze śmiercią Chrystusa, to 2300 dni skończyłoby się w 1843 roku; a świat musi się skończyć, chyba że uda się wykazać, że ma nastąpić jakieś inne wydarzenie, a nie widzę, jak można by to zrobić”.

GSAM 111.2Profesor Stuart mniej więcej w tym samym czasie powiedział:

GSAM 111.2„To niezwykły fakt, że ogromna większość interpretatorów w świecie angielskim i amerykańskim od wielu lat ma zwyczaj rozumieć dni wymienione w Księdze Daniela i Księdze Objawienia jako przedstawienie lub symbole lat. Trudno mi było ustalić pochodzenie tego powszechnego, powiedziałbym nawet, że niemal uniwersalnego zwyczaju”.

GSAM 111Świadectwo profesora Busha

GSAM 111.3Profesor Bush powiedział: „Kto atakuje pana Millera w kwestii czasu, ten atakuje go w jego najmocniejszym punkcie. Jego przewidywania co do czasu są słuszne, ale myli się co do wydarzenia, które ma nastąpić”. Bush wierzył w nawrócenie całego świata przed powrotem Chrystusa. Jego teoria głosiła, że tysiąclecie rozpocznie się w 1844 roku.

GSAM 111.4Duchowni wyznania adwentystycznego nauczali w swoich publicznych przemówieniach, że historia świata pokazuje, iż różne narody znajdują się właśnie w stanie symbolizowanym przez posąg z 2 rozdziału Księgi Daniela, kiedy to kamień miał uderzyć posąg w stopy, a Bóg niebios miał ustanowić swoje królestwo; oraz w rozdziale 7, kiedy to „królestwo i władza, i dostojeństwo królewskie pod wszystkiem niebem dane będzie ludowi świętych najwyższych miejsc”. Zwracali też uwagę na to, że znaki – fizyczne, polityczne i moralne – były dokładnie takie, jak przepowiadały Pisma, że będą widoczne, gdy Pan wkrótce się pojawi.

GSAM 111Cuda na niebie

GSAM 111.5Pan przez proroka Joela mówi: „dam cuda na niebie i na ziemi, krew i ogień i słupy dymowe. Słońce obróci się w ciemność, a miesiąc w krew, pierwej niż dzień Pański wielki a straszny przyjdzie”.⁴ Adwentyści wierzyli i nauczali, że zorza polarna z ostatnich stuleci (potocznie nazywana północnymi światłami) to właśnie ten „ogień i słupy dymu”, o których mówił prorok; a według najlepszych informacji, jakie można znaleźć w historii (jako dowód powołujemy się na Edinburg Encyclopedia), przed tym okresem zjawisko to rzadko się pojawiało.

GSAM 112.1Tak więc, podczas gdy wieść o rychłym przyjściu Pana docierała do najodleglejszych zakątków ziemi, na niebie pojawiały się znaki, które dodawały mocy tej prawdzie i przykuwały uwagę ludzi.

GSAM 112.225 stycznia 1837 roku miało miejsce niezwykle wspaniałe zjawisko ognistej zorzy polarnej, które zdawało się kierować myśli wielu ludzi prosto ku przepowiedni proroka Joela dotyczącej tego, co miało poprzedzić wielki dzień Pański. Poniższy opis tej sceny pochodzi z gazety New York Commercial Advertiser z 22 października 1839 roku. Dokładnie zgadza się z tym, co autor widział na własne oczy w Victorze, w hrabstwie Ontario w stanie Nowy Jork.

GSAM 112Ognista zorza polarna z 1837 roku

GSAM 112.3„Wieczorem 25 stycznia 1837 roku w różnych częściach kraju miało miejsce niezwykłe zjawisko [czyli zorza polarna], o czym nasi czytelnicy z pewnością pamiętają. Tam, gdzie ziemia była pokryta śniegiem, widok był imponujący i «przerażający» w sposób, jakiego jeszcze nigdy nie widziano. W jednym miejscu, położonym w pobliżu góry, ludzie, którzy byli świadkami tej sceny, powiedzieli nam, że wyglądało to jak «fale ognia staczające się z góry», a ogólnie, z tego co wiemy, śnieg pokrywający ziemię wyglądał jak ogień zmieszany z krwią, podczas gdy powyżej (jak mówi apostoł) «niebiosa płonęły» – przypominało to tak bardzo proroczy opis dnia ostatecznego, że wielu było zdumionych; dzieci, które to widziały, były przerażone i pytały, czy to już nadchodzi sąd; a nawet zwierzęta drżały z wyraźnego strachu”.

GSAM 113.1Ten znak proroka Joela pojawił się nie tylko w Ameryce, ale gdy nauka o przyjściu Pana zyskiwała na popularności w Wielkiej Brytanii, ten sam znak ukazał się na niebie również w tym kraju. Gazeta New York Commercial Advertiser z 22 października 1839 roku cytuje następujący fragment z londyńskich gazet dotyczący niezwykłego zjawiska, którego byli świadkami w tym kraju w nocy 3 września:—

GSAM 113Zorza polarna z 1839 roku

GSAM 113.2„LONDYN, 5 WRZEŚNIA [1839]. — Między godziną dziesiątą w czwartek wieczorem a trzecią wczoraj rano na niebie zaobserwowano jeden z najwspanialszych przykładów tych niezwykłych zjawisk – spadających gwiazd i zorzy polarnej – jakie widziano od wielu lat. Pierwsze oznaki tego niezwykłego zjawiska pojawiły się dziesięć minut przed dziesiątą, kiedy to jasnoczerwona poświata, przypominająca mgłę, uniosła się z północnej części nieba i stopniowo rozprzestrzeniła się aż do środka nieba, a około dziesiątej lub kwadrans po dziesiątej całe niebo, od wschodu po zachód, stało się jedną ogromną płaszczyzną światła. Wyglądało to naprawdę przerażająco i przypominało dokładnie to, co powstaje podczas potwornego pożaru. Światło znacznie się zmieniało; w jednej chwili wydawało się, że słabnie, a zaraz potem rozbłysło z ogromną jasnością. Widać było w nim kłęby dymu, które wiły się w kółko, i każdy obserwator wydawał się przekonany, że to «ogromny pożar».

GSAM 113.3„W stolicy zapanowała ogromna panika; tysiące ludzi biegło w kierunku rzekomej strasznej katastrofy. Wozy strażackie z remiz na Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, a także te z remiz na zachodzie Londynu – właściwie każdy wóz strażacki w Londynie – zostały zaprzęgnięte do koni i pędziły w kierunku rzekomego «miejsca zniszczenia» z niezwykłą energią, a za nimi podążały powozy, jeźdźcy i ogromne tłumy. Niektóre wozy dotarły aż do High Gate i Halloway [około czterech mil], zanim odkryto pomyłkę. To zjawisko trwało ponad dwie godziny, a nad ranem widok stał się naprawdę imponujący.

GSAM 114.1„O drugiej w nocy zjawisko to stworzyło niesamowicie piękny widok, który trudno opisać. Cały Londyn był oświetlony tak jasno jak w południe, a powietrze było wyjątkowo czyste. Południowa półkula o tej porze, choć bezchmurna, była bardzo ciemna; za to gwiazdy, których było niezliczone mnóstwo, pięknie świeciły. Druga strona nieba tworzyła niezwykły, ale wspaniały kontrast; było tam niezwykle czysto, a światło bardzo jasne; nieustannie pojawiały się meteory o różnym blasku – wydawało się, że powstają w centrum nieba i rozprzestrzeniają się, aż w końcu jakby eksplodowały. Efekt był jak elektryczny. Miriady małych gwiazd wystrzeliwały ponad horyzont i pędziły w kierunku Ziemi z taką prędkością, że oko ledwo nadążało za ich śladem; wydawało się, że one też wybuchają i rozlewają ciemnoczerwoną mgiełkę nad całą półkulą. Kolory były naprawdę niesamowite.

GSAM 114.2„O wpół do trzeciej spektakl zmienił się w ciemność, która po rozproszeniu ukazała świetlistą tęczę w zenicie nieba oraz wokół krawędzi ciemności wiszącej nad południową częścią kraju. Wkrótce potem zaczęły z niej promieniować kolumny srebrzystego światła. Rozrastały się niesamowicie, przeplatając się z szkarłatną mgłą, która tworzyła się w tym samym czasie, a kiedy osiągnęły pełną wysokość, widok przerosnął wszelkie wyobrażenia. Gwiazdy migały we wszystkich kierunkach i trwało to aż do czwartej, kiedy wszystko ucichło”.

GSAM 114Dziwne zjawiska na Słońcu

GSAM 114.3Podczas gdy żyjący kaznodzieje głosili prawdę o przyjściu Pana, w różnych częściach świata obserwowano liczne i różnorodne cuda na niebie. Ze względu na ograniczoną ilość miejsca opiszemy tylko to, co działo się ze słońcem w Norwich w Anglii w grudniu 1843 roku. Podobne zjawisko miało miejsce w New Haven w stanie Connecticut 9 września 1844 roku, przez dwie godziny przed południem i po południu, a widziały je tysiące ludzi.

GSAM 115Dziwne zjawisko związane ze Słońcem

GSAM 115.1Małe wewnętrzne koło przedstawia słońce. Miało jasnopomarańczowy odcień. Zewnętrzna część obu kół, znajdujących się w nierównych odległościach od słońca i otaczających je, wydawała się mieć ten sam odcień; jednak wewnętrzna część tych kół była ciemnożółta, a niebo wewnątrz nich miało kolor ciemnobrązowy, a trzy duże koła przechodzące przez słońce i poniżej niego wydawały się być wyraźnym, jasnym światłem.

GSAM 115.2O tym wydarzeniu w Anglii czytamy w liście od E. Lloyda z Londynu z 3 stycznia 1844 roku, który brzmi następująco:—

GSAM 115.3„Miał miejsce niezwykły «znak na słońcu», który widzieli najważniejsi mieszkańcy Norwich i okolic – coś, czego w Anglii jeszcze nigdy nie widziano. Zjawisko to miało miejsce w grudniu ubiegłego roku, około godziny 12 w południe, i trwało dwie godziny. Bardzo zaniepokoiło to mieszkańców. Wydarzyło się to tuż przed tym, jak bracia Winter, Burgess i Routon otworzyli swoją misję w tym mieście. Wydawało się, że zjawisko to przygotowywało drogę dla prawdy, dzięki czemu odnieśli tam spory sukces”.

GSAM 116.1Relacja z tego zjawiska, które miało miejsce w New Haven w stanie Connecticut, znajduje się w gazecie Midnight Cry z 10 października 1844 roku i pochodzi z gazety New Haven Palladium z 10 września 1844 roku. W relacji opublikowanej w Midnight Cry redaktor pisze: „Żaden filozof nie był w stanie podać wyjaśnienia przyczyny tego zjawiska, które by go samego zadowoliło”.

GSAM 116.2Relacja z tego zjawiska, które pojawiło się w związku ze słońcem w New Haven w stanie Connecticut 9 września 1844 r., została również opublikowana w gazecie Hartford Courant z 12 września 1844 r. i brzmi następująco:—

GSAM 116.3„Pierścienie wokół Słońca w poniedziałek, 9 września 1844 r., widoczne przez dwie godziny przed południem i po nim, były, jak się wydaje, ogólnie obserwowane przez naszych mieszkańców z dużym zainteresowaniem i wzbudziły inteligentną ciekawość, by dowiedzieć się więcej o tego typu zjawiskach i ich przyczynach.

GSAM 116.4„Obecna aureola wyróżniała się długością trwania i stwarzała świetne warunki do obserwacji. Około południa składała się głównie z dwóch pełnych pierścieni: jednego o szerokości około czterdziestu pięciu stopni, otaczającego Słońce w jego środku, oraz drugiego o szerokości około siedemdziesięciu dwóch stopni, którego środek znajdował się w zenicie, a obwód przechodził przez Słońce. Mniejszemu okręgowi towarzyszyła elipsa o dużej osi i niewielkiej ekscentryczności. Bezpośrednio naprzeciw Słońca, trzydzieści sześć stopni na północ od zenitu, duży okrąg przecinały dwa inne okręgi o niemal lub dokładnie tej samej średnicy, tworząc w punkcie przecięcia jasną plamę, jaką naturalnie dałoby połączone światło trzech świecących pierścieni. Pierścień otaczający Słońce mienił się kolorami tęczy, często z niezwykłą intensywnością i pięknem. Pozostałe pierścienie były białe i słabiej widoczne, bo znajdowały się dalej od Słońca. Jednak od czasu do czasu, zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie, pojawiały się małe fragmenty okręgów o pryzmatycznych [tęczowych] barwach... Taka jednolitość struktury musi wynikać z jakiegoś prawa regulującego powstawanie halo; ale natura tego prawa nie jest jeszcze w pełni poznana... Nie było większych trudności z wyjaśnieniem powstawania pierścienia otaczającego słońce, bo przyczyna jest trochę podobna do tej, która powoduje powstanie tęczy, ale wyjaśnienie pochodzenia pierścienia, którego obwód przebiega przez środek słońca, okazało się trudniejsze”.

GSAM 117Cuda spełniające proroctwa Pisma Świętego

GSAM 117.1O tym, jak wykorzystano te cuda na niebie zarówno w Anglii, jak i w Ameryce, możesz dowiedzieć się, czytając Wykład dwudziestego czwartego rozdziału Ewangelii według św. Mateusza autorstwa Sylvester Bliss, wydanego w Bostonie w 1843 roku. Po zacytowaniu niektórych z powyższych relacji autor pisze:—

GSAM 117.2„W ten sposób «wielkie znaki» i «przerażające widoki», które zostały przepowiedziane w Pismach Świętych, wydają się wszystkie spełnione, podobnie jak te, o których Zbawiciel oświadczył, że będą poprzedzać Jego przyjście.

GSAM 117.3„Tak samo jak pojawianie się liści na drzewach jest oznaką lata, tak samo pewne jest, że gdy spełnią się te znaki, chrześcijanie mają wiedzieć, że przyjście Chrystusa jest bliskie, wręcz tuż za progiem. Nie jest to tylko pozwolenie na to, by to wiedzieć, ale nasz Zbawiciel nakazuje im, by to wiedzieli”.⁵

GSAM 117POSŁAŃCY

GSAM 117.4Skoro zwróciliśmy już uwagę na niektóre z głównych cech przesłania o drugim przyjściu, tak jak zostało ono po raz pierwszy ogłoszone, warto przyjrzeć się kilku osobom, które odegrały znaczącą rolę w tym wielkim głoszeniu. Podaliśmy już nazwiska wielu z najbardziej utalentowanych ówczesnych duchownych z zagranicy, którzy głosili to przesłanie. Zwracając uwagę na niektórych z tych, którzy przewodzili temu ruchowi w Ameryce – na których Pan złożył ciężar tej pracy – jeszcze lepiej widać, że ręka Pana naprawdę była obecna w tym ruchu.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Najpierw przyjrzyjmy się postaci Williama Millera, który odegrał tak znaczącą rolę w ruchu adwentowym w Stanach Zjednoczonych, że dla wielu ruch ten znany jest po prostu jako „milleryzm”.

GSAM 118.2William Miller urodził się w Pittsfield w stanie Massachusetts w lutym 1782 roku. Już we wczesnym dzieciństwie dało się zauważyć u niego oznaki ponadprzeciętnej siły umysłu i aktywności intelektualnej. Z biegiem lat cechy te stawały się coraz bardziej widoczne dla wszystkich, którzy go otaczali. Miał mocną budowę ciała, aktywny i naturalnie dobrze rozwinięty umysł oraz nienaganny charakter. Chociaż uczęszczał do lokalnej szkoły tylko przez kilka lat, wkrótce powszechnie uznano, że jego wiedza przewyższała poziom nauczycieli, którzy tam zwykle pracowali.

GSAM 118.3Pan Miller ożenił się w 1802 roku i osiadł w Poultney w stanie Vermont. Ludzie, z którymi się zadawał od czasu przeprowadzki do Poultney i którym w znacznym stopniu zawdzięczał swoje doczesne korzyści, byli głęboko przesiąknięci zasadami sceptycyzmu i teoriami deistycznymi. Nie byli to ludzie niemoralni, a jako grupa stanowili dobrych obywateli, zazwyczaj o poważnym zachowaniu, humanitarnych i życzliwych. Odrzucali jednak Biblię jako miarę prawdy religijnej i starali się uzasadnić to odrzucenie, czerpiąc argumenty z pism Woltera, Hume’a, Volneya, Paine’a, Ethana Allena i innych. Pan Miller dokładnie studiował te dzieła i w końcu ogłosił się deistą. Sam stwierdził, że jego deistyczny okres trwał dwanaście lat, począwszy mniej więcej od 1804 roku.

GSAM 118.4W 1810 roku, po otrzymaniu stopnia kapitana, wstąpił do wojska. Po powrocie z wojska przeniósł się z rodziną do Low Hampton w stanie Nowy Jork, by w 1812 roku zająć się tam rolnictwem. Jako rolnik miał więcej czasu na czytanie. Zdał sobie sprawę, że jego poglądy deistyczne nie dają mu żadnej pewności szczęścia poza obecnym życiem. Po drugiej stronie grobu wszystko było ciemne i ponure. Cytując jego własne słowa:

GSAM 118.4„Myśl o wiecznym potępieniu przyprawiała mnie o dreszcze, a konieczność zdania rachunku z życia była pewną zgubą dla wszystkich. Niebo nad moją głową było jak spiż, a ziemia pod nogami jak żelazo. Czymże była wieczność? Dlaczego śmierć? Im więcej nad tym rozmyślałem, tym mniej rozumiałem. Im więcej dowodziłem, tym bardziej sprzeczne były moje wnioski. Chciałem odpędzić od siebie te myśli, ale nie mogłem ich opanować. Byłem naprawdę zrozpaczony, lecz nie mogłem znaleźć przyczyny tego stanu... Wkrótce potem postać Zbawiciela nagle wyryła się w mojej świadomości z niezwykłą wyrazistością. Wydawało mi się, że może istnieć istota tak dobra i współczująca, by sama dokonać pojednania za nasze grzechy, a tym samym ocalić nas przed poniesieniem kary za grzech. Od razu poczułem, jak cudowna musi być taka istota; i wyobraziłem sobie, że mógłbym rzucić się w jej ramiona i zaufać jej miłosierdziu”.

GSAM 119Nawrócenie Williama Millera

GSAM 119.1Powiedział też:

GSAM 119.1„Stwierdziłem, że Biblia przedstawia takiego właśnie Zbawiciela, jakiego potrzebuję. Zdziwiłem się, że taka zwykła książka może zawierać zasady doskonale odpowiadające potrzebom upadłego świata. Byłem zmuszony przyznać, że Pismo Święte jest objawieniem Boga. Wzbudziło we mnie zachwyt, a w Jezusie znalazłem przyjaciela... Od tej pory Pismo Święte stało się głównym przedmiotem moich studiów i badałem je naprawdę z wielką radością. Stwierdziłem, że nie powiedziano mi nawet połowy tego, co napisane jest w Biblii. Dziwiłem się, dlaczego wcześniej nie odkryłem jej piękna i wspaniałości i byłem zdumiony, że mogłem ją kiedyś odrzucić”.

GSAM 119.2Sposób studiowania Biblii przez Williama Millera opisuje on sam w ten sposób:

GSAM 119.2„Postanowiłem odłożyć na bok wszystkie moje uprzedzenia, dokładnie porównywać fragmenty Pisma Świętego między sobą i studiować je w regularny, metodyczny sposób... Gdy tylko natrafiałem na coś niejasnego, porównywałem to ze wszystkimi powiązanymi fragmentami; a z pomocą Crudena sprawdzałem wszystkie teksty Pisma Świętego, w których pojawiały się jakiekolwiek kluczowe słowa zawarte w niejasnych fragmentach... W ten sposób studiowałem Biblię podczas mojego pierwszego zapoznania się z nią przez około dwa lata i byłem w pełni przekonany, że to ona sama jest swoim własnym interpretatorem.

GSAM 120.1„Podczas tych studiów doszedłem do wniosku, że jeśli proroctwa, które spełniły się w przeszłości, stanowią jakiekolwiek kryterium pozwalające ocenić sposób spełnienia tych, które dopiero nadejdą, to popularne poglądy na temat duchowego panowania Chrystusa – czyli doczesnego tysiąclecia przed końcem świata i powrotu Żydów – nie znajdują potwierdzenia w Słowie Bożym... Odkryłem, że Pismo Święte jasno naucza, iż Jezus Chrystus ponownie zstąpi na tę ziemię, przybywając w obłokach nieba, w całej chwale swego Ojca.

GSAM 120.2„badając Pismo Święte, odczuwałem zadowolenie, jakiego nie spodziewałem się znaleźć w studiowaniu jego nauk. Zacząłem je studiować bez oczekiwania, że ustalę czas przyjścia Zbawiciela, i na początku ledwo mogłem uwierzyć w wynik, do którego doszedłem; ale dowody uderzyły mnie z taką siłą, że nie mogłem oprzeć się swoim przekonaniom. Moje wnioski stały się niemal pewne, więc zacząłem czekać, czuwać i modlić się o przyjście Zbawiciela”.

GSAM 120.3Ponownie mówi:

GSAM 120.3„Uwierzyłem i od razu poczułem w sercu obowiązek głoszenia tej nauki, aby świat mógł uwierzyć i przygotować się na spotkanie z Sędzią i Oblubieńcem, gdy nadejdzie. Nie muszę tu szczegółowo opisywać moich długich i bolesnych prób. Wystarczy powiedzieć, że po wielu latach Duch Boży, moc prawdy i miłość do dusz zmusiły mnie do wzięcia krzyża i głoszenia tych rzeczy umierającemu i ginącemu światu”.

GSAM 120.4Pan Miller, podobnie jak ci, których to przesłanie poruszyło w innych krajach, początkowo zamierzał wypełnić swoje powołanie, pisząc i publikując w gazetach oraz broszurach. Po raz pierwszy opublikował swoje poglądy w Vermont Telegraph, baptystycznej gazecie drukowanej w Brandon w stanie Vermont. Było to w 1831 roku. Po raz pierwszy publicznie przemówił na ten temat w 1832 roku. O tym spotkaniu powiedział: „Pan obdarzył zgromadzenie swoją łaską, a wielu uwierzyło, co przyniosło zbawienie ich dusz”.

GSAM 121.1W 1836 roku jego wykłady zostały wydrukowane w niektórych ówczesnych czasopismach. Zimą 1837–1838 roku ukazały się one w formie broszury. W 1838 roku wydrukowano drugą broszurę liczącą 204 strony, w której pan Miller stwierdził, że imperium osmańskie może upaść w 1839 lub 1840 roku. Jego pierwsze wykłady w dużych miastach odbyły się w 1836 roku. Następnie przemawiał w miastach Randolph, Lowell, Groton i Lynn w stanie Massachusetts.

GSAM 121.2Aż do 1840 roku pan Miller był niemal jedynym mówcą publicznym poruszającym temat bliskiego powrotu Chrystusa. W tym roku nagle setki ludzi dołączyły do niego, głosząc to przesłanie. Co spowodowało tę wielką zmianę, dowiesz się w następnym rozdziale. Zimą 1839–1840 roku pan Miller wygłosił serię wykładów w Exeter w stanie New Hampshire. Tam po raz pierwszy spotkał pastora J. V. Himesa, który wówczas przyjął tę wiarę i od tego momentu stał ramię w ramię z pastorem Millerem jako wydawca i gorliwy kaznodzieja wielkiego przesłania o drugim przyjściu.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Jeśli chodzi o tego gorliwego działacza tego wielkiego ruchu, najlepiej będzie zacytować jego biografa, który pisze:—

GSAM 121.4„Joshua V. Himes urodził się w Wickford w stanie Rhode Island 19 maja 1805 roku. Jego ojciec był znany jako handlarz z Indiami Zachodnimi i wyróżniał się jako członek kościoła episkopalnego św. Pawła w Wickford. Jego matka miała łagodne usposobienie i miłość do Zbawiciela, którą przekazywała chętnie słuchającemu synowi.

GSAM 121.5„Ojciec zamierzał wykształcić swojego syna, Joshuę, na duchownego w kościele, do którego sam należał, ale okoliczności temu zapobiegły. Bóg miał dla tego syna inne zadanie do wykonania i tak układał sprawy, by doprowadzić do pożądanego rezultatu. W 1817 roku ojciec wysłał cenny ładunek pod dowództwem kapitana Cartera, a nadzorem nad nim zajął się Alexander Stewart. Ci ludzie okazali się niewierni – po dotarciu do portu na Karaibach sprzedali zarówno statek, jak i ładunek, a potem uciekli. To wydarzenie zmieniło wszystkie plany dotyczące przyszłości młodego Joshuy, który miał trafić na Uniwersytet Browna w Providence w stanie Rhode Island. Zamiast tego, w kwietniu 1821 roku zabrano go do New Bedford w stanie Massachusetts i oddano pod opiekę Williama Knightsa, by nauczył się zawodu stolarza.

GSAM 122.1„Po przybyciu do nowego miejsca zamieszkania z wielkim zaangażowaniem zabrał się za powierzoną mu pracę, zdeterminowany, by stać się mistrzem w swoim fachu. Wkrótce jednak przekonał się, że otoczenie religijne nie do końca mu odpowiadało. Mówi: «Mój mistrz był unitarianinem i zabrał mnie do swojego kościoła. Pastorem był wielebny Orville Dewey. Niedawno odszedł od ortodoksji. Moje kształcenie pod okiem biskupa Griswolda i wielebnego Williama Burge’a, proboszcza kościoła św. Pawła w Wickford, a także częste słuchanie elokwentnego dr. Crockera z kościoła św. Jana w Providence w stanie Rhode Island sprawiły, że zupełnie nie byłem gotowy, by zaakceptować elokwentne zaprzeczenia pana Deweya wobec nauk Chrystusa i jego apostołów».

GSAM 122.2„Ponieważ w tamtym czasie w New Bedford nie było kościoła episkopalnego, postanowił uczęszczać do Pierwszego Kościoła Chrześcijańskiego [nie Disciple] i wkrótce dołączył do tej wspólnoty. «Tutaj» – mówi – «znalazłem otwartą Biblię i wolność myśli i dobrze z nich skorzystałem». Kościół ten znajdował się pod opieką duszpasterską wielebnego Mosesa Howe’a. Wielebny Clough chrzcił Joshuę V. Himesa 2 lutego 1823 roku. Z sercem płonącym gorliwością dla swojego Mistrza, w wieku osiemnastu lat od razu zaczął opowiadać historię krzyża i wzywać ludzi do pokuty. O sobie samym mówi:—

GSAM 122.3„«Wkrótce stałem się kaznodzieją i otrzymałem pozwolenie na rozwijanie mojego daru... Z satysfakcją odbyłem okres nauki i otrzymałem pochwałę. Jednak przez pięć czy sześć lat miałem zwyczaj przepracowywać się, dzięki czemu zyskiwałem jeden lub dwa dni w tygodniu na naukę i pracę misyjną w ubogich dzielnicach, a owoce tej pracy oddawałem mojemu pastorowi».

GSAM 123.1„W 1825 roku został mianowany misjonarzem konferencji kościołów chrześcijańskich w południowej części Massachusetts. «Nie było żadnego planu ani środków na utrzymanie misjonarzy» – mówi pastor Himes – «więc postanowiłem zająć się biznesem, żeby się utrzymać, i głosić, jak tylko mogłem».

GSAM 123.2„W 1828 roku opuścił New Bedford – nie z obawami ani z braku energii, ale z determinacją, która musiała doprowadzić go do sukcesu – i udał się do Plymouth, gdzie głosił Słowo Boże w salach szkolnych, w prowizorycznych pomieszczeniach i wszędzie tam, gdzie tylko znalazł słuchaczy. W 1829 roku kontynuował tę samą działalność w Fall River aż do 1830 roku, kiedy to przeniósł się do Bostonu jako pastor Pierwszego i Drugiego Kościoła Chrześcijańskiego; i tu pozostał przez trzydzieści trzy lata. W 1839 roku nawrócił się na ruch adwentystyczny, głoszony przez słynnego pastora Williama Millera. Włączył się w tę nową sprawę z całym swoim entuzjazmem, a jego kazania były pełne ognia i mocy. W 1840 roku zaczął wydawać gazetę Signs of the Times, będąc orędownikiem sprawy, w którą włożył całe swoje serce. Całe swoje pieniądze, całą swoją pracę i całą swoją energię poświęcił tej sprawie, dzięki czemu pozyskał tysiące nowych wyznawców.”

GSAM 123Wspólna działalność Millera i Himesa

GSAM 123.3Od 1840 roku do jesieni 1844 roku działania pastora Millera i pastora Himesa w dużej mierze przebiegały wspólnie – podróżowali od miasta do miasta, latem ze swoim ogromnym namiotem, a zimą w kościołach i salach publicznych. Ogromna siła fizyczna pastora Himesa pozwoliła mu dotrwać aż do dziewięćdziesiątego drugiego roku życia. Jego umysł pozostawał sprawny do samego końca. 28 września 1894 roku wygłosił niezwykle poruszające kazanie przed zgromadzeniem ponad trzech tysięcy Adwentystów Dnia Siódmego na terenie obozowym w Lansing w stanie Michigan. Wydawało się, że przemawia z taką samą żarliwością i energią jak za dawnych czasów. Było to naprawdę niesamowite dla człowieka, który trzy miesiące wcześniej wkroczył w dziewięćdziesiąty pierwszy rok życia i cierpiał na nieuleczalną chorobę, na którą zmarł w następnym roku.

GSAM 124.1Pastor Miller i pastor Himes stali niejako na „pierwszej linii frontu” ruchu drugiego przyjścia w Ameryce i byli tylko dwoma spośród dziesiątek osób, które wraz z nimi pracowały nad głoszeniem doktryny o przyjściu Chrystusa, a ich głównymi cechami były niezłomność w dążeniu do celu i prawdziwa uczciwość. Ci ludzie w dużej mierze należeli do tej grupy, którą świat nazywa „ludźmi, którzy sami doszli do wszystkiego” – to byli ludzie, którzy ukształtowali się w kontakcie z surową rzeczywistością życia, którzy nauczyli się oceniać wartość sprawy na podstawie zasad, a nie polityki. Mieli charakter tych, o których pastor Miller mówił, że zazwyczaj przyjmowali przesłanie z kościołów – „najbardziej pobożni, oddani i pełni życia członkowie”. Fakt ten potwierdzili duchowni z różnych kościołów, którzy po ostatecznym odłączeniu się adwentystów od nich stwierdzili: „Ona [ta doktryna] zabrała nam śmietankę naszej owczarni”.

GSAM 124Inni wybitni kaznodzieje adwentystyczni

GSAM 124.2Warto wymienić z imienia kilku mężczyzn, którzy odegrali znaczącą rolę u boku pastora Millera i pastora Himesa w ruchu z tamtych wczesnych czasów. Na czele listy stoi Charles Fitch z Cleveland w stanie Ohio, który w 1842 roku zaproponował pomysł stworzenia schematów ilustrujących wizje z Księgi Daniela i Księgi Objawienia. Pomysł ten wywodził się z Księgi Habakuka 2:2, 3. Charles Fitch zmarł 10 października 1844 roku.

GSAM 124.3Dr Josiah Litch z Filadelfii, który – jak zobaczymy w następnym rozdziale – został poruszony przez Pana, by głosić prawdę, której spełnienie spowodowało nagły i gwałtowny wzrost zainteresowania przesłaniem o powtórnym przyjściu.

GSAM 124.4Elon Galusha z Lockport w stanie Nowy Jork, znany duchowny baptystów, którego pisma i posługa na temat bliskiego przyjścia Pana wywołały wielkie poruszenie w tej denominacji.

GSAM 125.1E. R. Pinney z Seneca Falls w stanie Nowy Jork – kolejny oddany duchowny kościoła baptystów, którego posługa i pisma były siłą napędową tego dzieła. Z całą pewnością można go nazwać „solą ziemi”.

GSAM 125.2Geo. Storrs z Nowego Jorku, który przed nawróceniem się na doktrynę adwentystyczną był znanym kaznodzieją odrodzenia duchowego. Jego pisma wywarły potężny wpływ na skłonienie ludzi do większego poświęcenia siebie i swoich dóbr na rzecz dzieła; szczególnie widoczne było to w ostatnich tygodniach okresu dwóch tysięcy trzystu dni. To właśnie on, po rozczarowaniu, przedstawił adwentystom i całemu światu swoje sześć kazań o naturze człowieka, stanie umarłych i przyszłej karze.

GSAM 125.3Pastor Stockman z Portland w stanie Maine był kolejnym gorliwym działaczem podczas przebudzeń Williama Millera w tym mieście. Zmarł kilka tygodni przed końcem żydowskiego roku 1843, kiedy to adwentyści mieli nadzieję i oczekiwali, że Pan przyjdzie właśnie wtedy.⁶

GSAM 125.4Byli też inni wybitni ludzie, o których ze względu na brak miejsca tylko wspomnimy, na przykład N. N. Whiting, który przetłumaczył Nowy Testament na angielski – to właśnie Whiting’s Translation; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley i Edwin Burnham (trzej bracia) – wszyscy byli bardzo aktywni w szerzeniu tej wiadomości.