Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
12 / 31
12 / 31

Igice ca 9 — Igihe co Kurindira

John Norton Loughborough

GSAM 148.1“Ico gihe ubwami bwo mw’ijuru buzogereranywa n’inkumi cumi, zajanye amatara yazo, zisohoka gusanganira umukwe. Batanu muri zo bari abanyabwenge, abandi batanu bari ibijuju. Izo nkumi z’ibijuju zajanye amatara yazo, ntizajanye amavuta; ariko iz’abanyabwenge zajanye amavuta mu macupa yazo hamwe n’amatara yazo. Umukwe atevye, zose zirahunyiza, zirisinzirira.”1

GSAM 148.2Kristo ni we mukwe avugwa muri uwo mugani.2 Gusohoka gusanganira umukwe rero bitegerezwa kugereranya intambwe abantu b’Umwami batera kugira basanganire Kristo mu kuza kwiwe, kuko ikivugwa mu nyigisho zo muri Matayo igice ca mirongo ibiri na kane n’ica mirongo ibiri na gatanu ari ukuza kw’Umwami. Ijambo ry’Umwami ni ryo tara.3 Za nkumi zose zajanye amatara yazo. Ubupfu bwa zimwe muri izo nkumi bwari ubwo kwemera inyigisho z’ukuri gusa, zitiyeguriye Umwami n’umutima wose, ukwo kumwiyegurira kukaba ari kwo kwotumye ingeso nziza za Mpwemu zikurira mu mutima w’uwizera. Ico gikorwa kigereranywa muri uwo mugani n’“amavuta mu macupa yazo.” Uguteba kw’umukwe gutegerezwa kugereranya ugucika intege kw’abasohotse biteze gusanganira Umwami wabo.

GSAM 148Igihe uwo mugani werekezako

GSAM 148.3Ijambo “ico gihe,” ritangura uwo mugani, riraduha ikimenyetso c’igihe werekezako. Ukurikira ivyo vyari bihejeje kuvugwa mu gice kiwutangurira; ntiwerekeza ku gihe co hanyuma y’ukugaruka kwa kabiri kw’Umwami, ahubwo werekeza ku gihe co hanyuma y’aho umugani w’umusukoni umenyesherejwe, ukavuga ko ukuza kwa Kristo kuri “ku miryango,” kandi ko ab’urunganwe rutazovaho Kristo ubwiwe atabanje kuboneka mu bicu vyo mw’ijuru bamaze gushika. Werekeza kandi ku gihe bamwe mu basavyi bari bamaze gutanga ubutumwa bavuga mu mitima yabo bati: “Databuja aratevye kuza; bagaca batangura gukubita abasavyi bagenzi babo, no kurya no kunywa hamwe n’imborerwa.”

GSAM 149Gukubita abasavyi bagenzi babo

GSAM 149.1Abo bari “abasavyi bagenzi babo,” bamamaza ubutumwa bumwe bunze ubumwe; ariko ubu bamwe muri bo baraheba ivyo bari barigishije, “bagakubita” abasavyi bagenzi babo batanga “ivyo kurya ku gihe kibereye”—bamenyesha ukwitegura gukenewe kugira basanganire Umwami agiye kuza vuba. “Bakubita” nk’uko abantu bari bagabiye gukubita Yeremiya. Abantu bavuze bati: “Ni muze tumukubite n’ururimi, ntitugire ijambo na rimwe ryiwe twumviriza.”4 Ni ko abo basavyi batangura kwigisha mu buryo bwo kubuza igikorwa c’abasavyi “b’abizigirwa” gutera imbere. Abo nyene babwirwa bati: “Nuko ibuka uko wahawe n’uko wumvise, ubigumye, wihane. Ni utaba maso rero, nzoza nk’igisuma, kandi ntuzomenya isaha nzozirako.”5

GSAM 149.2Umugani w’inkumi werekeza ku gihe “abasavyi bagenzi babo” baheba ubutumwa bw’ukuza kw’Umwami kwegereje, maze “bagatangura gukubita.” Batangura kandi gukora ikindi kintu—“kurya no kunywa hamwe n’imborerwa.” Bifatanya mu misi mikuru n’abashaka guhaza inda zabo. Salomo yavuze ku bameze gutyo ati: “Ntukabe mu banywi b’umuvinyu, canke mu birenza inyama; kuko imborerwa n’umukunzi w’inda bazokena.”6

GSAM 149Ugucika intege kwa mbere

GSAM 149.3Ubu hoca havuka ikibazo ngo: “Ni ibiki vyabaye ku biteze ukugaruka kwa Kristo bihuye n’aya majambo?” Hari ibintu vyabaye bihuye rwose n’ubwo buhanuzi. Abatanga ubutumwa gushika muri Ndamukiza 1844 bakorera mu mashengero, kandi abapasitori b’amashengero atandukanye barifatanya na bo mu gikorwa. Gutyo bari “abasavyi bagenzi babo.”

GSAM 150.1Abatanga ubutumwa bigisha ko imisi 2300 yo muri Daniyeli 8:14 yoheranye n’umwaka w’Abayuda wa 1843, ivyo bikaba vyobaye mu mwaka wacu wa 1844. Bamamaza ko isaha y’urubanza rw’Imana yotanguye igihe ico kiringo corangiye. Ico gihe idini ryose ryo muri ico gihugu ryemera ko umusi w’urubanza wotangujwe n’ukugaruka kwa kabiri kw’Umwami wacu. Gutyo biroroshe kubona ko Abadiventiste bibaza ko Umwami yoje ico kiringo c’ubuhanuzi kirangiye. Bavuga bati: “Iki kiringo gishobora guherana n’ukwezi, ku wa 21 Ntwarante 1844, umuhero w’umwaka w’Abayuda wa 1843 ugengwa n’ibihe vy’umwaka.” Ni co gituma bitega ko Umukiza yoshoboye kuza mu mpera za Ntwarante canke mu ntango za Ndamukiza 1844.

GSAM 150Abasavyi babi barigaragaza

GSAM 150.2Impera za Ntwarante zishitse kandi zirenganye, Umwami ntaze, abari barakoranye n’intumwa z’Umwami ariko batari bareguriye ubutumwa ubuzima bwabo bwose bivuye ku mutima, barabuhindutse, batangura kurwanya igikorwa no gukora ivyo bashoboye vyose kugira bazibire inzira y’abari bakibandanya kwigisha inyigisho y’ukuza kw’Umwami kwegereje n’ubutumwa bw’isaha y’urubanza. “Mu mitima yabo” bavuze bati: “Databuja aratevye kuza.” Ubu ho bigisha n’iminwa yabo ko isi yose itegerezwa kubanza guhindukirira Imana Umwami ataraza; ko Abayuda bose bategerezwa kubanza gusubira muri Palestina, bagasubizaho ibikorwa vyo mu rusengero rwabo i Yerusalemu, Mesiya ataraza. Bamwe mbere bigisha ko ukuza kwa Kristo ari “ukuza mu buryo bw’impwemu,” ko kuba igihe umuntu ahindukiriye Imana, kandi n’igihe abantu biwe bapfuye.

GSAM 151Gutanga “ivyo kurya ku gihe kibereye”

GSAM 151.1Mu gihe abo bariko barahinduka bakarwanya abasavyi bagenzi babo, abari bakigumije ukwizera bahamagara abizera kugira bakoranire mu nyubakwa no mu biti, bakabaha “ivyo kurya ku gihe kibereye”—bakabereka ko ibimenyetso vy’ibihe n’ubuhanuzi bwarangutse vyatangaza, nk’uko vyabigira imbere y’ugucika intege kwabo, ko ukuza kwa Kristo kuri “hafi, mbere ku miryango.”

GSAM 151Imisi mikuru yo kurya mu mashengero

GSAM 151.2Mu gihe bariko barakora ivyo, hatanguye ikintu kitari gisanzwe kizwi mu mashengero y’Abaporoti—guhamagara abantu ngo bakoranire mu rusengero kugira barya ku misi mikuru, bongere “binezereze mu mikino.” Abashaka kuza bose baratumirwa ngo basangire na bo ibiryo vyabo biryoshe.

GSAM 151.3Ubwa mbere twumva ikintu nk’ico muri Amerika hari mu kwezi kwa Rusama 1844, inyuma gato y’ugucika intege. Vyagenze gutya: Mu gihe William Miller yariko arigisha yongera ahanura Abadiventiste amajana atari make mu nyubakwa yo muri Rochester, N.Y., ababwira ati: “Turi mu gihe co kurindira kivugwa muri Matayo igice ca mirongo ibiri na gatanu; mugumye ukwizera kwanyu; vuba tuzoronka uwundi muco kuri iki kibazo,” hari hateguwe “umusi mukuru” mu cumba co munsi y’imwe mu nyubakwa nini kuruta izindi zo gusengeramwo i Rochester. Abantu isinzi barakoranye, harimwo abanyeshengero n’abatizera; maze mu gihe umuyobozi w’ishure rikuru ry’ivya tewolojiya yatwenza abantu mu gutwenga William Miller, babagurisha ibikoko vyo mu mazi bifise ibishishwa biribwa, amata yakanyishijwe agafatana, ibiryo bisosa, be n’agatabu uwo mugabo yari yarateguye, ku masenti mirongo ibiri n’atanu. Ako gatabu kitwa Gushira ahabona inyigisho z’Abamileriti.

GSAM 151.4Imisi itarashika cumi n’ine inyuma y’aho, irindi dini ryo muri ico gisagara nyene ryateguye “umusi mukuru” mu nyubakwa ihuriramwo abantu bose, rigaca amasenti mirongo ibiri n’atanu yo kwinjira, rigatumira uwushaka wese kuza gusangira na bo ibikoko vyo mu mazi bifise ibishishwa biribwa, amata yakanyishijwe agafatana, umukate usosa n’ibindi biryo bisosa. Aho ni ho ico gihe hatanguriye iyi misi mikuru yo kurya mu mashengero yo muri iki gihe, yahavuye ivamwo “ibiteramo vy’ubusazi,” “amasaho umuntu akuramwo ingabire atazi,” “ibidengeri vyo kuroberamwo ingabire,” “ibiteramo vyo gusomana,” n’ibindi nk’ivyo. Iyo ngeso y’imisi mikuru yo kurya mu mashengero yarakwiragiye cane gushika aho ubu inyubakwa y’ishengero yo muri iki gihe itabonwa ko ikwiye iyo idafise igikoni, ububiko bw’ibifungurwa n’icumba co kuriramwo. Ivyo bintu ni vyo vyatanguye mu “gihe co kurindira,” nk’uko nyene vyavuzwe muri wa mugani.

GSAM 152.1Wm. Miller ubwiwe avuga ivyabereye i Rochester muri aya majambo:

GSAM 152.1“Umwe mu bafise impamyabushobozi ya D.D. i Rochester, Bwana _____, wo mw’ishengero rya _____, yanditse agatabu karwanya inyigisho z’Abamileriti, ahamagara abagabo n’abagore biwe bo mu banyacubahiro ngo baze mu nzu y’Umwami, ategura umusi mukuru ukomeye w’ibikoko vyo mu mazi bifise ibishishwa biribwa n’ibindi ‘biryo vyo gusangira,’ nka Belushazari, banywa ikawa yabo n’icayi cabo, barya ibiryo vyabo bizimvye biryoshe, bagurisha amata yabo yakanyishijwe agafatana n’ibiryo bisosa, be n’agatabu kiwe karwanya ukugaruka kwa kabiri kwa Kristo, Umukiza wacu dukunda.

GSAM 152.2“Mw’ijoro ry’imbere y’uko ngenda, uwundi muri abo bakuru b’idini bitwa abubahwa yaragize umusi mukuru wo gusangira mu nzu ihuriramwo abantu bose, canke mu nyubakwa y’amakoraniro, maze agurisha, nk’uko vyagenze aho hejuru, amatike yiwe, amata yakanyishijwe agafatana n’ibiryo bisosa. Narahimbawe no kwumva ko amwe mu mashengero yo mu madini atandukanye atashigikira iyo misi mikuru imeze nk’iy’i Babiloni; kandi ndizigiye rwose, bivuye mu mutima wanje, ko atari ayo mashengero y’amadini yose azosangwa ‘arya kandi anywa hamwe n’imborerwa’ Kristo ni yaza. Ndatangazwa n’uko abo bakuru b’idini bitwa abubahwa batibona mu cirore c’ijambo ry’Imana; kandi nobahanura gusoma Luka 14:12-14; Matayo 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petero 2:13; Yuda 10-21. Ni ivy’ukuri ko ibi ari ibihe vya nyuma.”

GSAM 152.3Iyo Umukuru Miller ashobora kubona ivyo amashengero yahavuye yinjiramwo kuva ico gihe, mu misi mikuru yayo yo gutororokanya imfashanyo, harimwo ‘udutsima umuntu afindamwo ahari impeta, ibiteramo vyo gusomana ku masenti cumi, imikino yo kwerekana indogoba, ibiteramo vy’ubusazi, ubupfindo bwitwa ubweranda,’ n’iyindi mikino y’amahirwe, n’ibindi, yari gusubira inyuma atewe n’ubwoba bwera.

GSAM 152Igihe co kurindira

GSAM 152.4Abadiventiste barahumurijwe n’ukuri kuri mu Vyanditswe yuko, igihe hotangajwe ko ukuza kw’Umwami kwegereje, hobayeho n’“igihe co kurindira.” Ivyo babibonye mu majambo y’Umukiza wacu muri Matayo 25:5, 6, no muri Habakuki 2:1-3.

GSAM 153.1Ku vyerekeye uko bari bameze mu gihe ibimera bisubira gutotahara co mu 1844, turasubiramwo ibiri mu kinyamakuru Ugutaka kwa mu gicugu co ku wa 9 Rusama 1844:—

GSAM 153.2“Tumaze kurengana igihe vyaboneka ko ibiringo vy’ubuhanuzi vyorangiye, turi mu mimerere Imana yari yarabonye imbere y’igihe ko abana bayo bobayemwo ku mpera y’iyerekwa; kandi yari yarateguye ico kubafasha, ibicishije ku muhanuzi Habakuki, aho avuga ati: ‘Nzohagarara aho ndererera, nishinge ku munara, nderere kugira ngo numve ico aza kumbwira, n’ico nzokwishura ni nahambarirwa,’ canke nk’uko handitse ku ruhande, ‘ni naharirizwa.’ ‘Maze Uhoraho aranyishura ati: Andika iyerekwa, uryandike neza ku bisate, kugira ngo uwurisoma ashobore kwiruka. Kuko iyerekwa rikiri iry’igihe cashinzwe, ariko kw’iherezo [ry’ibiringo vy’ubuhanuzi] rizovuga, ntirizobesha; naho ryoteba [rikarenga igihe vyaboneka ko ivyo biringo birangirirako], uririndire; kuko rizoza ata kabuza, [ibihe vy’ubuhanuzi bishitse kw’iherezo, iryo ritazorenga] ntirizoteba.’7

GSAM 153.3“Ko iyo mpanuro yerekeye iki gihe turimwo, biragaragara mu kuntu Pawulo ayisubiramwo mu Baheburayo 10:36-39: ‘Kuko mukeneye ukwihangana, kugira ngo ni mwamara gukora ivyo Imana igomba muzoronke ivyasezeranywe. Kuko hasigaye igihe gito cane, maze uwo azoza akaza, ntazoteba. Ariko umugororotsi azobeshwaho n’ukwizera; kandi ni yasubira inyuma, umutima wanje ntuzomuhimbarirwa. Ariko twebwe ntituri abo mu basubira inyuma bagahona, ahubwo turi abo mu bizera kugira ngo ubugingo bukizwe.’

GSAM 153.4“Twizera ko turi muri ca kiringo Umukiza yavuze, igihe umukwe ateba (Matayo 25:5)—ubwami bwo mw’ijuru bwogereranijwe na co,—igihe ‘wa musavyi mubi [igihe vyari vyaboneka ko kitashitse nk’uko cari citeze] azovuga mu mutima wiwe ati: Databuja aratevye kuza, maze agatangura gukubita abasavyi bagenzi biwe, no kurya no kunywa hamwe n’imborerwa,’ kandi Umwami ‘azoza ku musi uwo musavyi atamwiteze.’

GSAM 154.1“Twizera ko ubu turi muri ca kiringo Petero yavuze, igihe ‘urubanza rwabo rwateguwe kuva kera ntiruteba, kandi uguhona kwabo kudasinzira;’ aho ‘bokwinjije mu mpisho inyigisho z’ibinyoma zizana uguhona.’8 Petero avuga ko abo bobayeho, nk’uko hari abahanuzi b’ibinyoma igihe Ivyanditswe vyandikwa. Nuko, nk’uko abo mu nzu ya Isirayeli bavuze bati: ‘Imisi iratevye, n’iyerekwa ryose rirapfuye ubusa,’9 ni ko hategerezwa kuba igihe vyoboneka ko igihe cari citeze kirenganye, kugira ngo abacokoranyi bo muri 2 Petero 3:4 bashobore kubaza bati: ‘Isezerano ry’ukuza kwiwe riri hehe?’ maze biryohore bavuga bati: ‘Vyose biguma uko vyari biri kuva kw’itanguriro ry’irema.’

GSAM 154.2“Twizera ko intumwa Yakobo yiyumvira uguteba nk’ukwo kw’iyerekwa igihe yavuga ati: ‘Nuko, bene Data, mwihangane gushika ku kuza kw’Umwami;’ ‘namwe mwihangane, mukomeze imitima yanyu, kuko ukuza kw’Umwami kwegereje.’ Kandi ati: ‘Ehe, Umucamanza ahagaze ku muryango.’

GSAM 154.3“Kandi twizera ko Umukiza wacu yabona imbere y’igihe ko igihe cari citeze corenganye, igihe yatugabisha mu gice ca cumi na kabiri ca Luka ati: ‘Nimukenyeze mu mafyinga yanyu, n’amatara yanyu yake; namwe mumere nk’abantu barindiriye shebuja, aho agarukira ava mu bukwe, kugira ngo ni yaza akadodora bace bamwugururira.’10 Kurindira birimwo ko igihe kiba kirenganye, kuko imbere y’ico gihe tutaba turindiriye. Ni co gituma Umwami wacu yongerako ati: ‘Hahirwa abo basavyi shebuja azoza agasanga bari maso.’

GSAM 154.4“Tuzobandanya, Imana ni yabigomba, kwamamaza duti: ‘Ehe, umukwe araje; nimusohoke mumusanganire;’ kandi duti: ‘Isaha y’urubanza rwiwe irashitse.’ Kandi turizigiye ko tutazoreka kubandanya gutakambira isi n’ishengero n’ijwi rirenga, kugira bave mu ndirimbo zabo z’‘amahoro,’ bumvirize akamo k’imbabazi k’Imana. Tugabiye kubandanya kurindira no kuba maso ku kuza kw’Umwami, twizera ko kuri hafi cane.”

GSAM 155Ukuburanira igikorwa cabo

GSAM 155.1Umuntu ashobora gutahura neza uko Abadiventiste babona igikorwa cabo imbere yo ku wa 21 Ntwarante 1844, no hanyuma gato y’iyo tariki, mu gusoma aya majambo akurikira, yakuwe mu kiganiro gifise umutwe uvuga ngo “Ukuburanira,” mu kinyamakuru Intumwa y’Ukugaruka co ku wa 13 Munyonyo 1844, casohorwa na J. V. Himes, S. Bliss na A. Hale:—

GSAM 155.2“Ntitwihutiye kwemera ivyiyumviro vyacu. Twizera ko twari abantu barondera ukuri ata buryarya kandi bivuye ku mutima. Twarumviye ibwirizwa ry’Umukiza wacu ryo gusesangura Ivyanditswe. Ntitwishimikije ubwenge bwacu bwite; ahubwo twarahanze amaso Imana ngo ituyobore itwereke inzira, twongera tugerageza kwishikana ku gicaniro cayo, twizigiye ko yotuyoboye intambwe zacu neza. Twarasuzumye ivyiyumviro vyose vyashikirijwe mu kuturwanya, twipfuza bivuye ku mutima kumenya ukuri no kurindwa ikosa; ariko dutegerezwa kwatura ko ivyiyumviro bitandukanye kandi vy’uburyo bwinshi vy’abaturwanya vyatumye turushiriza gukomera ku vyacu gusa. Twarabonye ko, twaba turi mu kuri canke mw’ikosa, abaturwanya batashobora kuba bari mu kuri; kandi ko na bo ubwabo batari bahuje. Ivyiyumviro vya buri wese vyo kuturwanya vyari bifise intege nke cane kandi bimeze nk’ivy’abana, gushika aho babwirizwa kwama basambura ivyo ubwabo bari bakoze; kandi ivyiyumviro vyabo vyarwanya ibindi kandi bikavuguruzanya vyarerekanye ko, uko boba babona ivyiyumviro vyacu kwose, batizigira ivyiyumviro vya bagenzi babo. Ikigeretse kuri ivyo, nta ngingo nkuru n’imwe mu nyigisho zacu zose itari ishigikiwe n’umwe canke benshi mu bakora kugira bahakane ko ukuza kw’Umwami kwegereje cane. Mu gihe ugusoma Ivyanditswe nk’uko amajambo yavyo ari kwadushigikira, abaturwanya bagerageza ubusa kwerekana ko Ivyanditswe bidakwiye gutahurwa nk’uko amajambo yavyo ari, naho ubuhanuzi bwose bumaze kuranguka bwarangutse nk’uko bwavuzwe, no mu tuntu twabwo dutoduto cane.

GSAM 156Ugucika intege gusigurwa

GSAM 156.1“Ariko igihe—umwaka wa 1843, umwaka w’Abayuda—cararenganye, maze turacika intege kuko tutabonye Umwami mu bwiza bwiwe. Kandi abaturwanya bose babikuye ku mutima biyumvira ko ikintu cose gitandukanya ukwizera kwacu n’ukw’abandi cari camaze kwerekanwa ko ari ikinyoma; kandi ko twebwe, nk’abantu b’inziraburyarya, twari dukwiye guheba inyigisho zacu zose. Ni co gituma batangajwe no kubona tukigumije ivyizigiro vyacu, kandi tukirindiriye Umwami wacu.

GSAM 156.2“Ariko twebwe, naho twagize ugucika intege, ntitwabonye imvo yo kwihebura. Twarabonye ko Ivyanditswe vyerekana ko hategerezwa kubaho igihe co kurindira, kandi ko mu gihe iyerekwa ryoba ritevye twotegerejwe kuririndira. Twarabonye kandi ko ico kiringo kitashobora kurangira cose umwaka urangiye, naho twokwiyumvira ko uguharura ibihe kwacu kwari kugororotse; kandi ko ivyo biringo vyoshoboye gushika kw’iherezo gusa mu gihe kanaka co muri uyu mwaka; yamara twaramenyesheje isi yose ata guhisha kandi ata kugabanya ko twari twihenze ku gihe nyezina twari twiteze twizigiye cane. Ariko naho twihenze gutyo, turashobora kubona ukuboko kw’Imana muri ivyo bintu. Turashobora kubona ko yakoresheje iryo tangazo nk’imburi ku b’isi, n’ikigeragezo kw’ishengero. Ryatumye abantu bayo baba biteze ukuza kwayo. Ryahamagaye abasohoka muri abandi, bemeye kubabazwa ku bw’izina ryayo. Ryarerekanye abo akamo k’ukuza kw’Umwami kabereye inkuru y’umunezero mwinshi, n’abo kabereye ijwi amatwi yabo atashaka kwumva. Ryeretse ivyaremwe vyose abokwakiriye neza ukugaruka kw’Umwami, n’abomwanse mu kuza kwiwe kwa kabiri, nk’uko Abayuda babigize mu kuza kwiwe kwa mbere. Kandi turibona nk’intambwe mu gushitsa umugambi w’Imana, muri uyu ‘musi wo kwitegura kwayo,’ kugira ngo iyobore abantu borondera gusa ivyo Umwami agomba, maze bitegurire ukuza kwiwe.”

GSAM 157INKURU Y’UMUGWI INYUMA YA NTWARANTE 1844

GSAM 157.1Inkuru ngufi y’umugwi w’abiteze ukugaruka kwa Kristo inyuma yo ku wa 21 Ntwarante 1844 ishikirizwa muri aya majambo akurikira, yakuwe mu kinyamakuru Ibimenyetso vy’Ibihe co ku wa 31 Gitugutu 1844:—

GSAM 157.2“Inyuma y’uko umwaka wa 1843—umwaka w’Abayuda—urangiye, igice kinini c’Abadiventiste caratuje cemera ko kuva ico gihe tutari gushobora gushinga ibihe kanaka twemeza ko ari vyo ata gukekeranya. Bemera ko twari tugeze aho uguharura ibihe kwacu kwerekana, kw’iherezo ry’ibiringo vyose vy’ubuhanuzi, ukuza kwa Kristo kukaba kwitezwe ku mpera yavyo; kandi naho twari kurindira gusa akanya gatoyi uguharura ibihe kwacu kwoshobora kuba gutandukaniyeko n’igihe c’Imana, bemera ko ata kindi kimenyetso twari dushobora kuronka c’igihe nyezina. Bose bari bajanye amatara yabo, basohoka gusanganira Umukwe; ariko Umukwe yari yatevye ararenga igihe (1843) yari yitezwe. Muri ukwo guteba kw’iyerekwa, bose basa n’abari bafise ingingo yo kuririndira, bizera ko ritari gushobora guteba, kandi ko ryari ryitezwe umwanya uwo ari wo wose. Ariko bidatevye vyaragaragaye cane ko abantu isinzi bariko barategura imigambi ya kazoza batari gutegura iyo bizera ko Umwami yoje muri uwo mwaka; kandi ko bari basinziriye ku bijanye no gutahura neza ko Umwami yari hafi kuboneka. Mu yandi majambo, bibaza ko yoshoboye kuza umusi uwo ari wo wose, canke ko yoshoboye guteba akanya gatoyi, muri ako kanya bagashobora kuruhuka bakagarura intege. Emwe, ivyo vyari nk’uko Umukiza wacu yari yaravuze ko vyogenze, ati: ‘Umukwe atevye, zose zirahunyiza, zirisinzirira.’

GSAM 157Bamenyeshwa igihe c’ikoroka ry’amababi co mu 1844

GSAM 157.3“Kuva muri Rusama 1843, Mwene Data Miller yari yaradusavye kwitwararika ukwezi kw’indwi kw’umwaka mweranda w’Abayuda, nk’igihe co guhimbaza vya bikorwa vy’ikigereranyo vyerekana ukugaruka kwa kabiri kwa Kristo; kandi mu gihe c’ikoroka ry’amababi giheruka twari twiteze ico gihe tubishashaye cane. Kimaze kurengana, Mwene Data S. S. Snow yaremeye rwose iciyumviro c’uko, dukurikije ivyo bigereranyo, ukuza kw’Umwami, ni kwaba, gutegerezwa kuba ku musi ugira cumi w’ukwezi kw’indwi; ariko ntiyari azi neza umwaka kwoberamwo. Mu nyuma yarabonye ko mu vy’ukuri ibiringo vy’ubuhanuzi bitarangira gushika muri uyu mwaka wa 1844; ni ho yemeza ko nko ku wa 22 Gitugutu—umusi ugira cumi w’ukwezi kw’indwi kw’uyu mwaka—twobonye ukuza kw’Umwami w’ubwiza. Ivyo ni vyo yamamaje i New York, i Philadelphia n’ahandi mu gihe ibimera bisubira gutotahara no mu gihe c’ubushuhe biheruka; kandi naho benshi bemeye ivyiyumviro vyiwe, nta kintu kidasanzwe cerekana ico vyakoze cabonetse gushika nko muri Mukakaro.

GSAM 158Imyaka yasigaye mu mirima

GSAM 158.1“Mu ntango z’ico gihe c’umwaka, bamwe muri bene Data bo mu buraruko bwa New Hampshire bari barakozwe ku mutima cane n’ukwizera ko Umwami yoje ikindi gihe c’imbeho kitarashika, gushika aho batarimye imirima yabo. Nko hagati muri Mukakaro—aho hakaba hari ku mugoroba wo mu gicugu c’umusi ugereranya umwaka w’Abayuda (umugoroba n’igitondo, uharuye kuva ku mboneko y’ukwezi kwa Ndamukiza, intango y’uyu mwaka w’Abayuda), abandi bari barabivye kandi barateye mu mirima yabo bakozwe ku mutima cane no kwumva ko Umwami yari hafi kuboneka, gushika aho batashobora kwimbura imyaka yabo batanyuranije n’ukwizera kwabo. Bamwe bagiye mu mirima yabo gutema ivyatsi, basanga badashoboye na gato kubandanya, maze bakurikiza ico bumva ko babwirizwa gukora, basiga imyaka yabo ihagaze mu murima, kugira ngo berekane ukwizera kwabo mu bikorwa vyabo, gutyo batsindishe isi. Ivyo vyakwiragiye ningoga mu buraruko bwa New England.

GSAM 158Urubanza ruzobanziriza ukuza kwa Kristo

GSAM 158.2“Muri ico gihe nyene bene Data bo muri Maine bari bemeye iciyumviro c’uko urubanza rutegerezwa kubanziriza ukuza kwa Kristo; ko ruba mu gihe kimwe n’iyimbura, kandi ko rutaba kw’iherezo ry’isi gusa, ahubwo ko rumara ikiringo gihereza imbere y’iherezo. Bakurikije ico ciyumviro, bibaza ko twari mu rubanza, ko umurongo wo gutandukanya wariko urashingwa, kandi ko abasavyi b’Imana bariko barashirwako ikimenyetso mu ruhanga rwabo, ivyo birangiye bikaba vyobaye ikimenyetso co kubwira ba bamarayika bane bafashe imiyaga ine y’isi (Ivyahishuriwe Yohana 7:1) ngo bayirekure.

GSAM 159Ugukanguka mu gicugu

GSAM 159.1“Nko hagati muri Mukakaro, umuhezagiro w’Imana mu kugarukana abari barasubiye inyuma watanguye kujana n’ukwamamaza igihe, kandi abemera kimwe muri vya vyiyumviro vyavuzwe baragaragaza ihinduka riboneka mu ngeso zabo, bagakanguka bukwi na bukwi bava mw’itiro, nk’uko vyari vyarahanuwe. ‘Mu gicugu humvikana akamo, ngo: Ehe, umukwe araje; nimusohoke mumusanganire. Maze za nkumi zose zirahaguruka, zitunganya amatara yazo.’ Kuva muri Mukakaro, iyo migwi yari mu mihingo itandukanye ya New England, kandi yari itandukanye; ariko yose yajanye n’umuhezagiro w’Imana mu kugarukana benshi bari bafise amatara yari hafi kuzima, no mu kwezwa kw’abera bayo. Mw’ikoraniro ry’amahema ry’i Exeter, ivyo vyose birahurira hamwe, bivamwo umugwi umwe ukomeye, bica bikwiragira ningoga mu migwi yose y’abiteze ukugaruka kwa Kristo yo muri ico gihugu.”

Notes

  1. Matayo 25:1-5. ↩
  2. Mariko 2:18-20. ↩
  3. Zaburi 119:105. ↩
  4. Yeremiya 18:18. ↩
  5. Ivyahishuriwe Yohana 3:3. ↩
  6. Imigani 23:20, 21. ↩
  7. Habakuki 2:1-3. ↩
  8. 2 Petero 2:1, 3. ↩
  9. Ezekiyeli 12:22, ↩
  10. Luka 12:35, 36. ↩

Note

Back