Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
11 / 31
11 / 31

Kabitele 8 — Beta ndiane ya éliʼiti Mone Ntômba

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Môt éziñ a nga bo beta ndiane mamengôʼé a bañete abui bôt; éyoñe ndian é kuiya, a nga lôm ôlo wé asu ya jô e be ba be mbe mbañetan, na: Zaʼan, amu éyoñe ji biôm bise bi ntoo nkômesan.”1

GSAM 134.2“Ébotan é ne e be ba be ne nlooban beta ndiane ya éliʼiti Mone Ntômba.”2

GSAM 134.3Ndiane mamengôʼé é ne ndian é suʼulane môs. Nkana wu ô bili minloon milale asu ndian. Bi nji yiane bôé nkana wu a minloon ya “ndiane zañemôs” be kobô e Metias 22:1-7. “Ndiane zañemôs” é ne bidi ba di zañemôs. E nkana ya minloon ya ndiane zañemôs, bia yéʼé na bôte be nga ke loon ba bevoʼo be nga “yiteban” a wôéban, a na be nga wôé toʼo mone njô bôt. Njô bôt a nga lôm nloon a nga “jiane bewôé bôte bete a diʼi tisone jap nduan.”

GSAM 134.4Nkana wu ya minloon asu “ndiane zañemôs,” ô liti asuʼulane ya ba be nga taté bene nloon ôte, ô nga kôme liti jam e nga kui e be ba be nga bene Mbamba Foé Krist a wôé nye a minlômane mié. Nti a nga lôme minkan mi bezimbi e be ayoñe te, mi nga “jiane bewôé bôte bete a diʼi tisone jap nduan”—Yérusalém.

GSAM 134Nloon asu ndiane mamengôʼé

GSAM 134.5Teke bisô, nloon asu ndian ô ne e nkana wu ô kobô ajô “beta ndiane ya éliʼiti Mone Ntômba.” Ba kate ébotan asu ba be ne nlooban “beta ndiane ya éliʼiti” éte. Beta ndiane ya éliʼiti é tôñe éliʼiti. Éliʼiti Mone Ntômba é boban te na a so; amu, aval ane bi maneya yen, éyoñe Krist a ye suʼulane so, a ye “bulan a so éliʼiti.”3

GSAM 135.1Ajô te, nloon wu asu beta ndiane ya éliʼiti ô yiane bo avale da a foé éngele ôsu ya Nlitan Mam 14 a nkañetane ya éyoñ ô ne e kabitele awômô, e wu bi maneya kobô. Avale Lukas a nga tili, nloon ôsu wu asu ndian ô ke “e be ba be mbe mbañetan.” Bôte be nga bañete be mbe za?—Ba be nga wôʼô a yebe Mbamba Foé Krist. Ba mem na ba nyeʼe Krist, a na ba nyeʼe nsoan wé éyoñe baa ane ntôéban ôse ya ndi nleme wop. Amu jé nloon ô nji yiane taté ke e be be? Aval Mbamba Foé a nga yiane taté kobôban e be Beyude, e ba be nga bili Mintilan a mem na ba yange nsoan Mesi,4 avale te fe foé nsoan Krist éyoñe baa ô nga taté kateban e be ba be nga mem na be ne betôñe bé a na ba nyeʼe ñyené wé.

GSAM 135Nloon e be ba be mbe mbañetan

GSAM 135.2Mbôlô nloon ôsu asu ndian ô mbe asu ba be mbe mbañetan, ô nga yiane ke e bekeké. A, e bebela, nkañetan na nsoan Krist ô ntoo bebé, ataté mbu 1833 a kui éyoñe bilé bia beta wômô ya mbu 1844, ô nga boban e bekeké, a beta ngab yʼété e nga bi mvolane bebo bisaé be bekeké bete. Nkulan ôsu ya mintilan mi William Miller ajô nsoan Krist ô ntoo bebé ô nga bo e kalate foé Bebatiste ya Brandon, Vt. Esaé émien a ba be nga bo ésaé a nye be nga bo a kui ngone nyin ya 1844 é nga dañe boban e menda me bekeké nge menda me bisulan bekeké ya éyoñe te be nga koone asu dap.

GSAM 135.3Mvendé Himes a kobô nalé ajô ésaé Mvendé Miller a kui éyoñe bilé bia beta wômô ya mbu 1844:

GSAM 135.3“A nga bo ésaé e be minsamba a bekeké bese, teke nyiine mam me ngômôtô jap nge mebendé map, a buniʼi na bôte ya minsamba mi mbunane mife be ne tabe e bitabaʼa biap, a éyoñe te ébien be kômesane asu nsoan Njô bôte wop.”

GSAM 135.4Mvendé Himes, a kobôʼô ajô ésaé a nga bo nsamba a Mvendé Miller, a beta jô na: “Beta ngab ya bebo bisaé be Zambe a bekeké be nga yoé bia mimbé a bobenyañ bangan be mbe be kañeteʼe ñyeʼelane ya nsoan Krist, be nga bo ésaé a bia akekui mbu ô suʼulan”—mbu 1844.

GSAM 136Mimbé mi ne nyoan asu foé

GSAM 136.1Ajô ésaé jé a aval e mbe, Wm. Miller a nga jô na:

GSAM 136.1“Mimbé mi maneya yoéban asu dam na me kañete ñyeʼelan wu ya nsoan Krist éyoñe baa e be bebé minsamba mi mbunane mise, avale ya na me ntoo ngule ya yebe ve ôyôme ngab ya minloon.... E vôm ase me nga ke, bôte ya bekeké be dañe ko Zambe woñ, be ve émiene e be nye a bili mbunan ô ne vee, ba viane yebe miñyeʼelan mia kañeteban nalé; ve môt a mem na a ne mbuni ve a nyeʼe mam me si, Farizieñ, môt a bili nleme diiñ mfaʼa miñyeʼelane mié, môt a bete émiene yôp, a bili éñgbwañ a fombô ve mfaʼa wé, ba bo ñyeʼelane ya nsoan Krist éyoñe baa ébiasé a koko.”

GSAM 136.2Ajô avale foé nsoan Krist ô mbe, bi ne jô de avale D’Aubigné a nga jô ajô Nkômane Keké,—na ô “nga tôéban a jôé atiñ ya nsisim. Ô nga kate na ñyeʼele wé a ne Ajô Zambe; nyian ô so e mbunan; mengaa mé me ne Mfufube Nsisim: a a mezene mete mebien ô nga bene biôm bise ya si.”

GSAM 136Nwômane minlem ô mialan a beta ngu

GSAM 136.3L. D. Fleming, mbaʼale keké Bekristene ya njoñ Casco, e Portland, Maine, a kañete nalé avale nwômane minlem ô nga tôñe nkañetane foé nsoan Krist:—

GSAM 136.4“Nsimesan miñyeʼelane mié [mi Wm. Miller] mi fôʼô e be bôt ô ne njalan a mfasan a mvôʼé, a toʼo wu ô ne nwômane minlem ô dañe mise me nga yene, minlem mi bôte mi nji nnambe jam amu ayok é ndam. É yené na ô dañe nyoñe minlem mi befame ya nlam. Jôm ja bo nalé nje nyô: Mojañ Miller a nyoñe ve nkpwaté mekôn Nsisim, ô ne nkulan e fôé a too soo, a telé nkame wé e nlem ô ne soo yôp, a ô tyik! Jam e ne ve nalé. Asu nkame ya ngungule mengaa mé, nbene mbunane Zambe ô ku, a ñyeʼelan ô jô na bôte bese ba ye nyiñ ô ke diñ. Bitin bi ne meduʼan bia jañ, a bebo makite ya Babél ba kamek. Ma yene na wu ô ne bebé a nwômane minlem ya melu minlôman, a dañe mam mefe mese biyoñe biangan bi maneya yen.”

GSAM 137Jam e nga boban e Richmond, Maine

GSAM 137.1Asu ya liti ésaé nwômane minlem é nga wulu a nkañetane ñyeʼelane nsoan Krist, bia ye nyoñ mejô e nkañetane môt a nga bo ésaé abui e ndulu bôte te. A kobôʼô ajô ésulane ya ngone ése lale be nga bo e Richmond, Maine, e nga liti bekeké Bebatiste ya ntyiʼane nlem womien 30, a jô na:—

GSAM 137.2“Éyoñe me nga nyiin e nda nkañane Zambe, Mvendé Rollins, a mbe a too e fefele éto nkobane mejô me Zambe e suʼulane nda, a nga kôlô si a jô na: ‘Mojañ White, wo ye yene éto va e fefele jam.’ Mvus nkobane mejô me Zambe, be nga ve ngule na ba bevoʼo be kobô, a me nga kobô a nlem ô ne fili ajô ényiñe mbuni a mindañane bezôsôô éyoñe nsoan Krist éyoñe baa. Abui metyiñ me nga yôtane na: ‘Amen! amen!’ a beta ngab ya bôt be mbe e beta ésulane te be mbe be yônôk.... Bebé asuʼulane ésulane te, mvus ya na me yebeya, Mvendé Rollins a nga kôlô si a jô na: ‘Mojañ White, a too e mbo nnôme wom, a ye kobô mamengôʼé maya e nda ésulane Reed, ajô nsoan Nti wongan Yésus Krist éyoñe baa. Zaʼan, a bobenyañ, a wôʼôan miabebien. Bi bili mbamba vôme ya nyoñe mia bese. Zaʼan, a bobenyañ, nwôʼane ajô di ô nji ye bo toʼo môte wua ya be mia abé.... A nga kôme yeme na beta ngab ya bobenyañe bé ba ye kôlô e ésulane jap e jal été a wulu maéle 3 asu ya wôʼô ma, a na ésulane mam me ésaé be nga kômesan ja ye tyamelan. A nalé e nga boban. Ngab 3/4 ya bebo bisaé be Zambe a bebé minlômane mise ya bekeké mi nga kôlô valé, a nda ésulane Reed é nga jaé a bôt te na éyoñ é lôt. Me nga kobô ajô Metias 24. Nsisime Zambe ô nga ve ma beta fili ya kobô. Nwôʼane bôt ô nga bo jam e ne akam.

GSAM 137.3“Éyoñe me mbe me suʼulanaʼan, a veʼe Bekristene melep na be mane ve émien e be Zambe a tabe nkômesan, a veʼe bebo abé melep na be jeñe Krist a kômesane asu nsoan Mona Môt, ngule Zambe é nga so be ma avale ya na me nga yiane yeʼebe a mo mam mebaé e éto nkobane mejô me Zambe. É mbe éyoñ é ne étyi a adit. Éyoñe me nga yene ntabane bebo abé, be ne njañan teke Krist, me nga loone be a miliʼi mis, me beta jôʼô abui biyoñ na: ‘Zaʼa e be Krist, a mbo abé, a ô ye nyiñ éyoñ a ye yené étôtoʼo jé été. Zaʼa, a ngôngole mbo abé, te na éyoñe ya nyiian é lôt. Zaʼa, a mbo abé, a ngôngole mbo abé, zaʼa.’

GSAM 138.1“Évôvoé e mbe valé é nga ve bôte woñ. Bebo bisaé be Zambe a bôt be mbe be yônôk, bevoʼo a beta tyiñ. E asuʼulane nloon ôse e be mbo abé, beta ñyôn ô nga wôʼôban e ésulane ése. Me nga maneya tebe si a kate kabitele a ve melep a lôt mangene 2, a tyiñe jam é mbe é kôñaʼan. Me nga jôʼé nkobô a yôn a beta tyiñ amu nyeʼan asu bôte bete me mbe me nyeʼek, a njuʼane nlem ve nyô Zambe a nga loone nye na a kañete bebela wé e be bebo abé a ne yeme de. Éyoñ é mbe mangene 9 ya alu, a nge be nga ve ba bevoʼo fili ya kobô, ésulan é nga ye ke ôsu a kui zañ alu. É nga dañe yian na bi mane ésulan a adite jam bi mbe bi wôʼôk éyoñe te, ve saake te na bôte bese be bili éyoñe ya tôbe ngame Nti. Ane me nga loone bôte bese ya ésulan ba kômbô lat a ma e meyeʼelan, a ba be nga kômbô na be lebe be e éto mvame Zambe ôsu, asu ya na be bo nkômesane ya tôbane Nkoté a mevaʼa e nsoan wé éyoñe baa, na be kôlô si. Môt ase ya beta nda éte a nga kôlô si, avale bôte be mbe e mimfaʼa mife ya nda be nga kate ma mvus. Mvus bone meyeʼelan, ésulan é nga man.

GSAM 138.2“Mametyé ma nga tôñ, me nga bulan e jal, a me ne nsamba a te sili ngabe 7/8 ya ésulane Bebatiste ya ntyiʼane nlem womien ya ngone ése lale. Môt ase a mbe a kañeteʼek abim duma avé ésulan e nga bili, e ji a nga tabe mamengôʼé me nga lôt.

GSAM 138Minloon asu foé e mevôme mefe

GSAM 138.3“E éyoñe awoʼon, minlômane ya bekeké a bebo bisaé be Zambe be nga loone ma na bia be bi kômesan éyoñ avé me ne yeʼele minsamba mi bekeké ya ésulane te ya ngone ése lale, e mmi mi nga bili menda me nkañane Zambe me ne anen. É mbe zañe ngone baa, a be nga tyiʼi na é nji beta liʼi a dañe besondô 6 asu mbamba awulu a bikabel bia tyiñelan e sut yôp, da ve bôt mbamba éyoñe ya zu bisulan. Be nga tôbe mevôm 12 ma dañe mfi asu ésaé jam e besondô 6. Me nga yiane ve miñyeʼelan 10, da sili na me kobô biyoñ 20 sondô ase. Jame te e nga liki ma ve ngab môse wua e sondô ase, e ji me nga dañe yene mfi asu ya wulu maéle 15 nge 20 a ke e vôme ésulan é nga ye beta boban.”5

GSAM 139Mintete mi bôt mia kôñelan

GSAM 139.1Nwômane minlem a nkôñelane mintete mi bôt bi nga tôñe nkañetane ñyeʼelane nsoan Krist e mevôm mese, a e nga dañe bo nalé éyoñ asuʼulane mbu Beyude ya 1843 ô mbe ô subaʼan bebé (21 ngone lale, 1844). É mbe e éyoñe avebe te e nje ntili kalate nyô a nga taté wôʼô ajô di e jal a nga bialé—Victor, N.Y.—a, toʼo a mbe ve mimbu 12, a nga yebe mbunane ya nsoan Krist éyoñe baa, abime da a nga wôʼô de. Môt ase a nga wôʼô njuʼane nlem é ne adit, saake ve e bisulan, ve e mevôm mese. E éyoñe te Victor é mbe ve jal é bili bebé bôt 200, ve minlam mi nga dili je mi nga bili abui bôt. Mvus bisulan bite be nga bo e mone jale te, be nga kañete na bôt 500 be nga kôñelan.

GSAM 139Nkañete Kalate mbu ya Bemetodiste

GSAM 139.2Ajô nwômane minlem ô nga mialan a beta ngu e mvus nkañetane nsoan Krist, bia koone e Kalate mbu ya Bemetodiste na “e mimbu 4, ataté 1840 a kui 1844, bôt 256,000 be nga kôñelan e Amerika.” Jam e nga boban e Amerika e nga bo fe avale da e mesi mefe vôme nloon ô nga boban. “Beta ngu é nga wulu a nkañetane mejô, a minleme mi bôt mi nga kôñelan e mevôm mese.” Mbôlô nloon ôsu asu beta ndiane ya éliʼiti ô nga ke e bekeké,—“ba be mbe mbañetan,”—ô nga lôt e be be asu ya kui e be bôte bese ba kômbô zu a nyoñe ngab e nyian ô nga yange bôte be Zambe. É too foé ô nga kañeteban, ô nga kobôban e meyeʼelan, nge ô nga yiaban e “bia bi nsoan Krist,” beta ngule Nsisime Zambe é nga tôñ ésaé.

GSAM 140Bongô ba kañete mejô e Suède

GSAM 140.1E ajô di bia ye fombô avale Nti a nga bo na nkañetan ô taté e mesi vôme atiñ e nga kame nkañetane jam ese da wosane “keké éjôé si e nga telé.” Suède é mbe si jia ya mesi mete. Valé Nti a nga belane bone bongô asu ya taté ésaé. Ntaté ñyené wu ô nga bo éyoñe ayôñ ya mbu 1843, e Eksjö, e nké ya Suède. Mone ngone minga, a mbe ve mimbu 5, a nji tame yéʼé nlañan nge ñyiane bia, môs ôziñ, a adit ése nlem, a nga kôme yia ayabe jia ya Belutérieñ, a éyoñe te, a beta ngu, a nga kañete na “éyoñe ya ntyiʼane mejô wé é maneya kui,” a ve nda bôte melep na be kômesan asu ya tôbane Nti; amu a mbe a ye so bebé. Ba be ngenan te kôñelane ya nda bôte te be nga sili Zambe éngôngo a nyoñe njaman ya abé. Ndulu bôte wu ô nga mialan, ataté tison éziñ a kui éfe, bongô befe be kañeteʼe foé. Avale ndulu bôte te e zañe bongô ô nga yené fe ôyôme nté e Norvège a Allemagne.

GSAM 140“Éé! Ma nga yiane a kulan!”

GSAM 140.2A mbu 1896, éyoñe ma ne esulane nkañane Zambe e bevôm 17 be ne nkandan e Sweden, ma nga ke e vôm avôl vôm a bongô ba nga kulan a 1843, mpe ma nga yeme sôm a bôt be nga yene nkulan wo, a beka ba nga kulan éyoñe be ne bongô. Ma nga ye jô môt éyé: “Wa nga kulan foé nsoan Krist éyoñe wa ne mone?” A nga yalane: “Kulan! Éé, ma nga yiane a kulan. Me nji ka’a jôm éziñ e ajô éte. Ngul a nga yeman a nga be ma, ma nga jô kaka mejô ngul éyoñe wo nga tuma ma a jô.”

GSAM 140Boquist a Walbom a Örebro, Sweden

GSAM 140.3E Örebro Län (éfas), ésaé ji a nga yan a bôl, té bôt be tôbe be nga yeman a kulane foé. Ane bengovina ya nnam, beminisi ya “keké a ne ntyi” be nga tindi be, be nga bi bone befam bebaé, Walbom a bili mimbu awômô na mwam, a Ole Boquist a bili mimbu awômô na tân, be nga jô na be ye bo be éve’ela e mise me bôt bese. Be nga kôt bibeñ be na mimbôl, be nga tye be e nnamane Örebro, bibeñ bi be ne menya. Éyoñe bibeñ bi nga yeme, be nga yili be e nnamane, be nga sili be: “Ye mia ye jô’é nkulan foé ji?” Akusa bo be nga bôl be a mimbôl ngoi ya baa, be nga beta kui bibeñ biap, mejô ma be nga yeme bi ne ma: “Bia ye kulan foé Nti a liti bia.” Amu minga éziñ a mbe môt édima e ékôane keké ya Örebro a nga ye’elan asu dap, Njô bôt Oscar I. a nga jô bengovina na be kuli bone bete e nda mimbôk, a na be lik bôte bete mvoʼé. Ane nkemane asu bebela a nga yeman a Sweden.

GSAM 141Nkañete ya Boquist

GSAM 141.1E Review and Herald, ya 7 Oktoba 1890, a ne metaʼa a ne mvoʼé avôl a nkulan a bongô, O. Boquist a nga wôl wo mwenye. A jô:—

GSAM 141.2“A mbu 1843, ndulu bôt ya nkulan a nga bôl e ékôane Karlskoga, e Örebro Län. Be bôt ba yiane ndulu ji be ne bongô a minkôm, be nga yôl be “rapare.” Be nga kulan a ngul Zambe, be nga liti bôt a mveane mejô a nlem ôsu, be nga jô na éyoñe ya ntyiʼane mejô a Zambe a nga yeman.”

GSAM 141.3“E su’u ya mbu ôte, ma, O. Boquist, ma ne awômô na tân, a môt éfe, Erik Walbom, a ne awômô na mwam, bia nga yeman a ngul ji a ne teke yene, na bia nji be ngule ya soñ wo aval éziñ. Éyoñe ngul ya yôp a nga kôt bia, bia nga tôé a jô bôt, a jô a tyiñ yôp na éyoñe ya ntyiʼane mejô a nga yeman, bia nga tum be e Yoel 2:28-32 a Nkulane mejô 14:6, 7.”

GSAM 141Bongô e Ñyenan

GSAM 141.4Bôt be nga liti ma na be bôt ngul ya yôp a nga kôt be be nji beta wô’ôtane mam me mbe me bôma’ane be. Be ne étyi e ñyenan a Zambe, be nga jô a ngul a nga bôl bôt nlem. Be nga jô na bongô ba, éyoñe ngul ji a ne be, be nga jô a ngul a éjijin ya benya befam a benya binga. Ane be nga yene wo be nga yiane a kômbô na Nti a ne wulu be a nkulane mejô a jô mejô ma ne nsisim. Môt a nga wôl metaʼa a yeme jô:—

GSAM 142.1“Bôt be nga kôt e ngômôtô avôl a ye wôl bia, ésulane biap bi nga ke ôsu môs a alu, a éfufup ya mvoñ a nga yeman. Bongô a bemvendé, Nsisim Zambe ô nga nambe be, be nga ye’elan Nti na a ko be éngôngo, be nga yeme bisó biap a mise me Zambe a bôt.”

GSAM 142.2“Éyoñe nnamkôlô a keké a nga yeme ji, be nga ve ngul avôl na bi jô’é nkobô, a na ndulu bôt ya keké éte é man; mam mamu mese ma nga bôl teke. Be nga sili môt a ntyi a kôt bia, a nté besondô 6 be nga jeñe bia e afan, vôm bia nga ke sobô, ve be nji yene bia.”

GSAM 142.3“A mvus ngoi, be nga sili bia a yeme wôl e mise me nnamkôlô a keké. Ngômôtô ya bôt a nga yane, na bendôman a bengon 40 be nga yeman e nda nkôlô, vôm be nga tyi bia mejô a ngoi avôl. Bese, teke ma a Walbom, be nga yili e nda yap; amu bia, be nga kôt bia, a môs ya mvus be nga tye bia e nnamane Örebro, vôm be nga lôman bia a bikôde e nkol 14, akusa bia ne teke bôl mejô ma ne mbia.”

GSAM 142Nkañete ya kal Boquist

GSAM 142.4A 22 Septemba 1896, kal Boquist, a bili mimbu 72, a nga ke e ésulane biap e Örebro, a nga liti bia metaʼa ya mojañ wé; amu mo a nga yene éyoñe be nga bôl mo, be nga tye mo e nnamane, mpe be nga yili mo. Mo a nga yia bia jia Boquist a Walbom be nga yia éyoñe be nga kui e nda mimbôk a wulu e ékanga é mbe é dañe ébé mendim é nga bôma’ane beta nda njô bôt éte ya ntete mimbu 16, nje be nga belane je ane nda mimbôk a 1843. Ngul ya ndule ya 1843 a nga ke a nkañete a jia. Éyoñe be nga sôl wo e mejô me Anglɛs, jia ji ne ji:—

GSAM 143Jia Boquist a Walbom be nga yia

GSAM 143.1“Teke môt a ne kui e awô’an ya nnôm éto, nge a nji ke ôsu a ngul ése; teke môt a ne kui e éken éte ja faé, nge a nji ke ôsu a nleme wé a nsisime wé ôse. A yiane ke ôsu a wosan akekui meman; ndi nleme jangan ôse ô yiane tabe ve e jam éte. Ba loone mbé na nsôl, a zen na ôyôm; ve mvam a ntoban bi ne fili asu bôt bese. Ve mam mese ma lat a ke ôsu, a ke ôsu; ve a zene éte nde môt a ne kui e vôm awô’an.
GSAM 143.2“Wosan, wosane a ngul, a nsisime wom! Soñ mam mese ma tele wo a éken éte zañ. Wosane jam ése da kame wo. Tebe ne bip! Tabe a ngul! Amu ékat é ntoo nkôman asu ba ba ke ôsu. Nge wo kômbô wô’ô meva’a ya yôp, kele ôsu a dañe mam mese ma kame wo. Ji’a! Like’e, like’e medu’an me émo ése, a te wo sili nlinga wôé ya mewosan si!”
GSAM 143.3“Éyoñe émo é loone wo na: ‘Za’a, kele’e a bia,’ te bo de; zen éte é ke e njuk. Mam émo é sili wo, bene me, to’o jé é zu boban; nge wo kañese, a nsisim édima, wo ye jañ. Amu édiñ Krist, ma ve wo nlebe wu: wosane a ngule Zambe; jam éte nde da sili asu na ô bi ékat. Soñ jam ése da kame wo a ngul; ékat é yiane mewosan, to’o nté ô ne ayap.”
GSAM 143.4“Yôp ya duma é yiane ényiñe jôé ése, a meye’elane môé mese, a minkômbane miôé mise, a mewosane môé mese. E nnam ôte, teke jam da ne kui wo a tyame wo nlem; ékat é yiane minkômbane miôé mise. Ajô te, vee ôyo, a tu’a fombô mefa’a mese; kômesane asu tyiñe toñe ntyi’ane mejô; amu môt ase a ye’elan a jeñe zen ya nyiine e mbamba tison éte a yiane bi ngômesan ya aluk, ô ne mfuban, ô ne éfumulu, a ô ne selem. Ajô te, vee ôyo, a kômesan.”
GSAM 144.1“Wo vo’o kôme late sitima jôé e nkôñe mañ ya yôp éte, nge nyiine e nnam ‘be nga kôm ôsusua,’ nge wo nji bi ényiñ ya mbunan be ve wo; amu Ntilan ô liti jam éte ne faan. Ve mbunan étam ô ne nyii mbo minsém, a kôté wo e mbia soñ.”
GSAM 144.2“Ane vô’ôlô, a nsisim édima, a kôlô e mbia nkuane wôé; mvame Zambe ô ne abui, ô ne fili asu bôt bese. Bunane, koñelane nlem, a wô’ô Mônyii a jô a mbamba mejô na: ‘Wu, wu ñwô ô ne zen.’ Ba loone émo ése, bôt bese be za’a, be nyoñe ékat a ngul e nda éte.”
GSAM 144.3“Nti a yi a kômbô a ve mveane wé wu asu bôt bese ba wulu zen wé. Te kamane womien mewosan, ve kele ôsu, a été été, été été, wo ye bi medañ. Wo Zambe wo jeñe nsisime wôé; a ye ve wo awô’an. Yésus a bôme mbé, a jeñe jôm é ne wo mvaé. Vee ôyo! Amu Nsisim Zambe ñwô a vee wo ôyo; ve ba ba tabe ntyel mbe ba ye nyiiban.”

GSAM 144Mone nkulan a Karlskoga

GSAM 144.4Môt éziñ e Örebro a nga liti ma metaʼa a nga bôl e Karlskoga, vôm a nga tabe a 1843. A nga jô:—

GSAM 144.5“Mone môt a bili mimbu 8, a ne teke yeme tili mekalate, a nga tôé a kulan foé, a tum minkômbane avôl. Bôt be nga jô: ‘Mone wo a ne nsisim Ntam.’ Mam ma nga bôl a mvus éyoñe Njô bôt Oscar a nga jô a ntyi asu bôt be nga bôl; ané nnamkôlô a vôm ji a nga yeme teke kôt mone wo e mise me ntyi asu tabe a ésaé ji. Ve a nga sili bôt be ye mone wo e mise mwe, a ye liti be teke yeme Ntam.”

GSAM 144.6“E mise me ngômôtô ya bôt, nnamkôlô a nga kui kalate ya bia, a nga sili mone wo a lañ mo. Mone a nga yalane: ‘Ma ne teke yeme lañ’; ve a nga kôbane a nnamkôlô, a nga yia jia ji jise a mvoʼé, a tôé ésu a mvus, éyoñe nnamkôlô a nga yene kalate a mam a ne nkômbô. Nnamkôlô a nga jô mone wo: ‘Wa ne a yeme mam mese.’ Mone a nga yalane: ‘Teke. Bia ne teke yeme liti mam mese bia yeme.’”

GSAM 145.1“Nnamkôlô a nga kui Kalate ya Nya a nga jô mone wo: ‘Lañ ma e ji.’ Mone a nga yalane: ‘Ma ne teke yeme lañ.’ Nnamkôlô a nga sili: ‘Wa yeme mam ma Ntam?’ A nga yalane: ‘Ma yeme vôm éfus éziñ ya Ntilan é ne, é bili éfia “a” biyoñ 14.’ Nnamkôlô a nga jô: ‘Teke! Teke aval éfus éte e Ntam.’ Mone a nga jô: ‘Sili, lañ ma Nkulane mejô 18:13.’ ‘Éé,’ nnamkôlô a nga yalane. Éyoñe a nga lañ, bôt be nga kat, a bebela, éfia “a” é nga yeman biyoñ 14, a été ya biyoñ 14, a nga ne ‘nkôbane minsisim mi bôt.’ Bôt be nga yenga: ‘Ene! Ene! Mone a yeme Ntam a lô nnamkôlô!’ Nnamkôlô a nga wôl nlem a mbia, a nga yili mejô ji, a nga lik bôt mvoʼé ataté éyoñ éte.”

GSAM 145.2Ane, e melo me bongô, Nti a nga tye foé wé, a a ntyiʼe ji a ne nkômbô a nga soo bebela wé e mise me bôt be ne a ntyi a teke yeme nkulan foé éfe, kaka foé ya “keké a ne ntyi.”

GSAM 145Mvean mi Nsisim a ne a foé

GSAM 145.3A ne teke Sweden kaka vôm Nti, a été ya ndulu bôt ya nsoan Krist, a nga jô a bôt wé a mvean mi Nsisim. E Scotland, England, a America, Nti a nga ye’ele bôt wé a zene ya minlitan mi ne nkandan.

GSAM 145Ñyenan ya William Foy

GSAM 145.4A mbu 1842, e Boston, Mass., môt a ne a yeme mam avôl, William Foy, a nga tabe, a ne môt a yeme jô mejô a mvoʼé. A ne Baptist, ve a nga yeman a ye nyiin e nda ésaé ya Episcopal. Nti a nga ve mo ñyenan baa a 1842, ôsu a 18 ya ngone ôsu, baa a 4 ya ngone baa. Ñyenan miap mi nga liti bebela na mi ne mvean ya Nsisim Zambe. Be nga yeme sili mo a ke e vôm avôl a jô e mimfôm me keké, teke bôt be Episcopal kaka, ve Baptist a minkômôtô mi éfe. Éyoñe a nga jô, éyoñ ése a nga jaé ngômesan ya mbo ésaé keké, avale bebo bisaé ya keké éte ba jaé éyoñe ba bo ésaé Zambe.

GSAM 146.1Ñyenan ya Mo Foy a nga lôman nsoan Krist a ne yeme yeman, ntyi ya bôt be Zambe a ke e ékôane ya yôp, mfefé si, a mfufup ya bôt be nga súl. Amu a ne a yeme jô mejô a ngul ya liti mam, a nga tuma bôt a yene mam mese vôm a nga ke. A nga ke ékôane na ékôane a sili bôt be nga kôt a wô’ô mo; a be nga bi beta menda bisulan asu na beta minsamba bôt mi koone vôm ya tabe, vôm a nga liti betoyini be bôt mam a nga yene e yôp, mbamba ya Yerusalem Nya, a minkômbô ya beéngele. Éyoñe a nga jô nkoman Krist a bôt be ne meyem a mejô, a nga liti bôt be ne teke yeme Yésus a jeñe Zambe, a bôt avôl be nga yalane a mejô me wé a ne mbamba.

GSAM 146Ñyenan ya minsôl lale

GSAM 146.2Ésaé wé a nga ke na a kui a 1844, éyoñe melu 2300 ma nga yeman a mvus. A nga yeman a mvean éfe ya Nsisim Étyi, ñyenan ya lale, a ne ñyenan a nga yeme teke yeme. E ñyenan ji, be nga liti mo zen ya bôt be Zambe a ke na e ékôane ya yôp. A nga yene mfômô a ne avôl, a vôm bôt avôl be nga kôt. Ngôi a ne éyoñe, môt a nga wôl e mfômô wo a yili e mise. Asu môt ane wo, be nga jô mo: “A nga sôl.” Ane a nga yene bôt be bet e minsôl mi baa, befe be nga wôl e minsôl miap a yili e mise. A mvus wo, minsôl mi lale mi nga yeman, mi nga ke na mbé ya ékôane étyi. Ngômôtô a nga kôt a bôt be nga bet e minsôl mi ji. Amu a nga kômbô na Nti Yésus a ye nsoan ngoi ntilan, a nga yeme teke yene na foé éngele lale a ye ke a foé éngele ôsu a foé éngele baa ya Nkulane mejô 14. Ane ñyenan wo a nga yeme teke yeme, a nga jô’é a jô e mise me bôt. A mvus ngoi ya nkulane, a 1845, a nga wôl môt éfe a jô ñyenan wo, a liti na “foé éngele ôsu a foé éngele baa mi nga ke, a foé éngele lale a ye ke a mvus.” A mvus ngoi éfié, Mo Foy a nga kon, a nga wu.

GSAM 147.1A mvean a ngul Zambe ane ji, a ne a foé ya nsoan wé “e mbé,” a a yenga ya betoyini be bôt be nga yili bibi a ye bôl ésaé Nti, a yange nsoan wé, bôt be nga yeme a baa na foé ji a ne bebela foé Nti a nga ve ési.

GSAM 147.2Ve 21 Mars 1844 a nga yeman, a nga ke a mvus, Nti a ne teke nsoan. Ve, ntyi ya bôt be ne a mvoʼé a bôt be ne a yeme mam a nga ne na be nga wulu a nsisim ya nlem Nti, a éyoñe ya yiane, mam mese ma ye liti be mvoʼé.

Notes

  1. Lukas 14:16, 17. ↩
  2. Nlitan Mam 19:9. ↩
  3. Lukas 12:36. ↩
  4. Mimboone Minlôman 13:45, ↩
  5. Minkañete ya ényiñe James a Ellen G. White, mebep 61-64. ↩

Note

Back