Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
15 / 31
15 / 31

Kabitele 12 — Nteʼane ndi nlem — Kalate a ne ayô

John Norton Loughborough

GSAM 185.1Ane me nga nyoñe mone nkulane kalate e wo éngele, a di nye; anyu dam été a mbe zam ane wôé. Ve éyoñ me diya nye miñya miam mi nga boban ayô. Ane be nga jô me na: Wo yiane beta kulu mejô e be bôt, e be meyoñe me bôt, minkobô a e be bejô bôt abui. A éyoñ te be nga ve me nden é funaane méta mveʼe mesi, éngele a nga tebe, a jô na: Kôlôʼô si a veʼe nda Zambe, metaʼa metunaʼa a e ba ba kañ été.1

GSAM 185.2E nkobô ya Ntilan Zambe, “diʼane” kalate da liti nyoñe bebela na bi kate de e be bôt bevok, avale bi yeneya be Ezekiel, vôm nkulu mejô a nga liti nye “nkulane kalate”, a be nga jô nye na, Di nkulane kalate nyô, ke kobô e nda Israél. Mvus ya di nye, a jô na, Ane me nga di nye; anyu dam été a mbe zam ane wôé.2

GSAM 185.3Nkulu mejô Yeremia a belane fe été jia na: Mejô môé me yenéya ôsu viam, a me mineya me. Mejô môé me boya nkañesan a avaʼa ya nleme wom.3 E mejô mete bi yem na “zam” ya kalate eyoñ ba di nye da liti mevak a mvoʼé ya ba ba nyoñe mejô me Nti ane bidi.

GSAM 185Kalate a ne zam, mvus éte a bo ayô

GSAM 185.4Kalate a nga jôʼô e Nlitan 10, nyô ba jô na a mbe zam ane wôé be ba ba di nye, ve éyoñ be diya nye a nga bo “ayô” (nge avale bevoʼo ba ye kômbô ye jô, éyoñ me maneya vusan nye, e miñya miam a mbe “picra”4), a mbe kalate nyô éngele a nga kate ajô a jôé ya nyô a nga té yôp, si a mañ na: Nté éyoñe ô nji fe bo. Diʼane kalate nyô da liti nyoñe mevak foé ya éyoñe. Ayô ya atan ya jôm nyô be nga di nye da liti mbia viane éyoñ éyoñe ya kalate é nga suʼulane, a be nga ko nteʼane ndi nlem amu mame be mbe be yangeʼé.

GSAM 186Foé ya éyoñe a ne jôm a ne zam

GSAM 186.1Foé ya éyoñe e 1844 e mbe foʼo mevak be ba be buni, be mbe be yangeʼé, teke nsimesan na ba ye nyoñe mvoʼé ya nnôm éto a vaa be mam mese ma kon a ma ve mintaé e si nyô ya abé. Nsimesan na e sondô éfié, ba ye bo duma, ba ye bo te wu, a be ye too e tison ya mvot ya Zambe, a Njô bôt wop, e mbe jôm é nga ve ngule nlem. Môt éziñ a nga tilo ajô a nga yene na: “Ba ba nyeʼe Yésus a benya nlem be ne nguleya yeme avale nlem ya ba ba mbe be mombôʼô a abui nkômbane nsoan Nyô a nyii. Bi nga subu éyoñe te a mvoʼé a woñ a ne étyi. Bebuni be benya bôtô be nga tabe a nkañesan zam a Zambe, ndeme ya mvoʼé be mbe be ye nyoñe e mvuse. Ba ba nga bi ndi a mbunan ôte be nji ye vuane melu mete me mbe me ne jôm ése ya mvaé.”

GSAM 186.2Ntabane a ne abim atek be ba, éyoñe e môse awôm a wua ya ngone zamgbwale be nga beta yené e si nyô ya dibi, vôm ya nkôme a meyeʼelan, vôm be mbe be yiane wôk meyoʼé, mbia mejô a nkobô ya ba be be nga yeʼele awolo mfaʼa ya kôme bebien asu Nti, da litiʼi avale Maria a nga “tebe atan e soñ a yôn”; éyoñe beéngele be nga sili nye na, “Minga, amu jé wo yôn?” a jô be na, “Amu be vaaya Nti wom, a me nji yem e vôm be keya nye.”5

GSAM 187Nteʼane ndi nlem, ve te jôkeban

GSAM 187.1Ba ba nga lôt e jame di ya nkôme be nga jô ajô dé na:

GSAM 187.1“Bi mbe biʼi a nleme mbili a nteʼane ndi nlem, ve bi nji liʼi mbunan wongan. Bi wôʼô na bi nga bo jame bi yiane bo; bi nga wulu avale mbunan wongan ô ne mvaé. Bi nga nteʼane ndi nlem, ve bi nji jôkeban. Bi mbe bi yiane jibi abui, amu bôt ba baʼane be mbe abui. Biyoñe abui be nga belane mejô ya biasé ajô nteʼane ndi nlem wongan ya ôsusua. “Mia nji beta bete yôp; mia yange beta bete éyoñ évé?” a mejô mete me mbe me kui be bia be bôt ya si, a jaʼa be Kristene béziñ be mbe be buni Kalate, ve be nji yeme bebela bi ne beta a bi ne mfi. Awu e ngenan a lôñ bia; bibuma ya biyoʼé bi mbe bi too bia nseñ. E mbe mfi te ya nyoñe beta mam ya ényiñ bi simesane na bi nga liʼi nnôm éto.”

GSAM 187Ba fombô be a beyeʼé be nga nteʼane ndi nlem

GSAM 187.2Nleme ya ba ba mbe be yôn a mevak awolo mefié ôsusua, eyoñ bi kômbô yene be a nteʼane ndi nlem wop, e mbe be ane ayô ya picra. Si e mbe e simesane na, avale bôt be nga simesane mvus ya awu Krist, bebuni ba ye liʼi mbunan wop a zu biane be ba ba yeʼele na be nga jôkeban foʼo zezé. Ve be nga yeme avôl na nyeʼelan ya nsoan Nti e nleme ya ba ba nga ve bebien e be Zambe e nji yeme vaaʼeban.

GSAM 187“Me nji tabe nsamba bôt ba ba bo mimvôʼô”

GSAM 187.3Zen ya ba ba mbe be benya nlem be nga tôñe, a nleme wop, nkulu mejô Yeremia a liti je a mejô ma:

GSAM 187.3Mejô môé me yenéya ôsu viam, a me mineya me. Mejô môé me boya nkañesan a avaʼa ya nleme wom; amu jôé dôé da looban e nlô wome yôp, a Nti, Zambe ya minsamba mewosan. Me nji tabe nsamba bôt ba ba bo mimvôʼô, a me nji vak; me nga tabe étam amu wo wôé, amu ô nga jalé ma a ayaa. Amu jé mintaé miam mia ke ôsu, a fôle jam ja kate saéban, a é nji kômbô yet? Ye e ne foʼo na ô ne mfaʼa wom ane anjeñ ôsame, ane mendime môt a se nguleya tabe me ndi?6

GSAM 188James White a jô ajô nteʼane ndi nlem

GSAM 188.1Mejô mefié me ne mekok me ba ba nga nteʼane ndi nlem, ve be mbe be bili ndi, ma ye ve bia nsimesan mvaé ya jame di. Jôme ôsu ô so be Mvendé James White, nyô a nga saé mvaé abui e 1843 a e 1844. A jô na:

GSAM 188.2“Nteʼane ndi nlem éyoñe éyoñe é nga kui e mbe ayô abui. Bebuni be benya bôtô be nga liʼi jôm ése asu Krist, a be nga nyoñe ntabane wé ane teke avale ôsusua. Be mbe be simesane na be nga ve si foé ya suʼulane, a be nga kôlô bebien ayap nge ke ngame bôt ba ba nji buni a ba ba bo mimvôʼô. A ngule ya Zambe é mbe be be, be nga wôʼô na be ne fefele Nyô be mbe be yangeʼé a beéngele be étyi a ye so éyoñe é nji ke ayap, a dañe wôʼô be ba be nga liʼi. Nyeʼelan Yésus a nga jalé nlem, a faé e asu ase, a a nlem a ne te kobôban be nga yeʼelan na: “So, Nti Yésus, so avôl,” ve a nji so.

GSAM 188.3“Ve Zambe a nji liʼi bôte bé. A a ne ngule a mvoʼé, mejô ma be Hébre ma nga so a ngule a mvolan e nleme ya ba ba mbe be yangeʼé: Te wua ndi nleme wôé; amu a bili beta maʼane. Mia yiane jibi, asu ya na, mvus ya bo minkômbane Zambe, mia nyoñ ngakaʼa. Amu nté éyoñe é nji ayap, nyô a ye so a ye so; a ye te yange. Môt a ne zôsôô a ye nyiñ a mbunan; ve nge môt a bulane mvus, nlem wome wo ye te vak nye. Ve bia sa ke ba ba bulane mvus a ke e nkpwaté; bia ne ba ba buni asu ya nyiane nlem.”7 Mam ma ne mfi e ngap Ntilan nyô ma le:

GSAM 188.4“1. Ba ba mejô ma jô be be mbe be nseñ ya wua ndi nleme wop e jame be nga bo mvaé.

GSAM 189.1“2. Be nga bo minkômbane Zambe, a be nga nyiine ntabane nkôme vôm jibi é mbe é yiane.

GSAM 189.2“3. Ba ba ne zôsôô e éyoñe te be mbe be yiane nyiñ a mbunan, sa a ayok ya sili nge be nga bo minkômbane Zambe, ve a mbunan e jame be nga bo minkômbane Zambe.

GSAM 189.3“4. Ba ba nji jibi nkôme ya mbunan, ve be wua ndi nleme wop e ésaé be nga bo a minkômbane Zambe, be bulane mvus; zen wop é ne zen ya nkpwaté.”8

GSAM 189Bejô be N. Southard, môt a mbe a tili ôyenga ya zañ alu

GSAM 189.4E ôyenga ya zañ alu ya 31 ya ngone 10, 1844, bebé melu awôm mvus ya suʼulane ya melu 2300, jame di nga tiliban e be môt a nga tili kalate ate:

GSAM 189.5“E vôm bi fombô mam mese ma nga tôñé ndulu bôt, mame ya mvaé é nga kui e minleme ya bone be Zambe, a abé a ayaa besiñe bé be nga liti, bi yiane yene de ane “ôyenga ya zañ alu” ya bebela. A jaʼa bi bili melu mefié asu ya yeʼele mbunan wongan, é ne foʼo a nkane minkana ya bengon awôm; amu éyoñe be bese be nga kôlô a kôme minkuta miap, é mbe fe éyoñe minkuta ya bengon be nji bili fek be mbe be ye dim. Jame te e nji ye boban nté môse awôm ya ngone zamgbwale ô lôt; amu nté môse ate minkuta miap mi ye nduan. Ajô te, môse ate ô yiane lôt asu ya na ba ba nji bili fek be liʼi mbunan wop, avale melu 1843 me nga yiane lôt asu éyoñe ya yange. Ajô te, nteʼane éyoñe é sa njom ya nteʼane ndi nlem, ve é liti foʼo avale Zambe a ne ntilan a mejô mé. Ajô te bi baʼale foʼo nkobô ya mbunan wongan teke te wuluʼan; amu nyô a nga ve ngakaʼa a ne mbelan.”

GSAM 189Bejô be Joseph Marsh, môt a mbe a tili Tyiñ ya Bebela

GSAM 189.6E Tyiñ ya Bebela ya 7 ya ngone 11, 1844, bi yeneya mejô ma:

GSAM 189.7“Bi jôʼô a mevak na bi nga tyamane e avale jame bi mbe bi yangeʼé na da ye boban môse awôm ya ngone zamgbwale; ve bi nji yeme beta jô na Beta Betuni wongan a nji bo môse ate mam mese éfômô é nga liti bia na a yiane bo. Bi buni ji a nga bo de.”

GSAM 190.1Bebuni ba ndulu bôt be nga yange na môse awôm ya ngone zamgbwale, e 1844, melu 2300 me ye suʼulane, a môse ate Krist a ye suʼulane ésaé ya betuni wé a so e si asu ya botane bôt bé. Mvus ya yeʼele mam mete avôl, é nga liti na ésaé ya mfubane vôm a ne étyi nnye a nga taté môse ate, sa suʼulane ésaé ya betuni wé.9 Ba nji mbe be yene mfubane vôm a ne étyi ane ngap ésaé ya betuni Krist; ba mbe be jôʼô na mfubane vôm a ne étyi a ne mfubane si a nduan éyoñe Krist a ye so. Jaʼa sa si ése, e ne mfaʼa Kanaan a ye mfuban e éyoñ te.

GSAM 190Vôm a ne étyi ba mbe be simesane na é ne si

GSAM 190.2Nsimesan ôte a yené e kalate Geo. Storrs a nga tili e ôyenga ya zañ alu ya 25 ya ngone 4, 1844. A sili na, “Vôm a ne étyi é ne jé a yiane mfuban? Nsimesan wom ya ôsusua mbe na é ne si ése. Na é ne ngap si, me ngenan a mbunan. Ve ngap jé? Nde me ye jeñe yalane.”

GSAM 190.3A nga belane ngakaʼa Zambe a nga ve Abraham, avale a nga telé je e be Isaac, a beta ve Jacob, nde a belane nkane minkana Mose, Miriam a nga bo nye mvus ya lôt évele mañ, vôm be nga kañe na: Wo ye nyiine be a bo be be a nkôle ya éliʼi jôé, e vôm, a Nti, ô nga kôme na ô too été, e vôm a ne étyi, a Nti, mo môé me nga telé.10

GSAM 190.4Nge môt a fombô a mvoʼé ntilan ôte a ajô ya mboone wé, a ye yen na a nji jô jaʼa si ya Palestine é ne vôm a ne étyi. David a jô, éyoñe a kobô ajô ya avale Nti a nga wulu bone Israél na: A nga kee be e nseñ ya vôm a ne étyi, akui e nkôle nyô mo mé me nga nyoñe.11 E nkane minkana ya évele mañ ba jô ajô si ya Kanaan na é ne vôm a nga kôme na a too été, e vôm a ne étyi. Ajô te, e mejô ma so be Besam, nkôle Moriah vôm be nga lôñe vôm a ne étyi, ba loon nye foʼo nseñ ya vôm a ne étyi. Ve e Besam ôte ébien ba jô na, A nga tobe ayoñ Yuda, nkôle Siôn a nga nyeʼe. A nga lôñe vôm a ne étyi wé ane beta menda yôp, ane si a nga telé nnôm éto.12

GSAM 191Be nga simesane na mfubane vôm a ne étyi ô ne mfubane si

GSAM 191.1E ntilane bi te kobô ajô dé nyô, éyoñe mvendé a maneya kobô e mam be nga nyoñe ane mendem na si, nge toʼo ve si ya Palestin, é mbe vôm a ne étyi, a nga ke ôsu a sili na: “Vôm a ne étyi a ye fubane aya?” A yalane a mejô nkulu mejô Miké na: “Amu, tama yen, Nti a kui vôme wé, a ye sise si, a tibi mevôm me ne yôp e si nyô. Minkôl mia ye nyemé mebo mé si, a mimbiʼili mia ye mane pwaé, ane sira ôsu nduan, a ane mendim ba sôé vôme wo sili abui.”13

GSAM 191.2Amu bôt abui be nga kañese ôsimesane na si é mbe vôm a ne étyi e éyoñe te, nlañe a ye yemelan zezé amu jé be nga buni teke ntien na, e memane melu 2300, Nti a ye zu fubu si avale Miké a nga kañete. E mewosane mese bôt be nga wosane bebuni ya nsoan Krist, toʼo nsiñe wua a nji jô na mfubane si a nduan ô nji bo jam da yiane boban ane mfubane vôm a ne étyi e memane melu 2300.

GSAM 191Minlôman mi nga bi nteʼane ndi nlem, ve mi nga tôé Mintilan

GSAM 191.3Ji é nji bo éyoñe jia étam bôt be nga bo nkômbane Nti, a tôé Mintilan, ve be nga bi nteʼane ndi nlem e mam be nga yange, amu be nji yemelan avale jam da yiane boban. Avale te nde minlômane mi Krist mi nga bo. Éyoñ a nga tabe mone éjakase yôp a ke Yérusalém, be nga loñ ôyenga be simesaʼane mejô nkulu mejô:14 “Loñ ôyenga, a ngone Yérusalém: tama yen, Njô bôte wôé a zu be wo; a ne zôsôô a bili nyian; a ne nsilibane si, a bete éjakase yôp, a mone éjakase yôp, mone ngal éjakas.”15 Ôyenga ô nga yiane foʼo bo e éyoñe te, a na nge be nga tabe evô, mekok memiene me nga ye taté yôtan.16 Beyéʼé be nga simesane na Krist a nga ye bet e éyoñe te a e vôme te e éto njôane David ane njô bôte ya si nyô (“bi nga bili ndi na nye a nga yiane kôté Israél”17), nde be nga loñ ôyenga na: “Éjôé ya tate wongan David, de da zu a jôé Nti, é boʼo ébotan.”18 Ye be nga ye loñ ôyenga abim avé éyoñe te nge be nga yeme na, te na sondô é mane, Krist a ye bo nwuane e soñe Yôséf été, a bebaʼale ya Rôme be bômane je? Ye bebuni ya nsoan Krist be nga ye ve Zambe “étôtoʼo” a telé bebiene asu dé abim avé mbu 1844, nge be nga yeme na mfubane vôm a ne étyi e memane biyoñe bise minkulane mejô mi nga liti ô ye nyoñe mimbu, te na Nti a zu?

GSAM 192Nlañane melu 2300 ô nji bi ékop

GSAM 192.1Éyoñ ayoñe bôte di e nga beta tuʼa fase avale be nga lañ éyoñ éte, be nji koone ékop éziñ; ve Nti a nji zu, a si fe é nji fuban a nduan. Jame te e nga kômbô jô na jé? Be nga yeme bebela na Nti a nga tabe a be e beta ndulu bôt été; ve éyoñe ji be nga tabe te yeme jame ya bo. Ndi nlem be nga bili be Nti é nji fôʼôsan. Be nga yeme na a nji ye liʼi be. Éfufup é nga ye so vôme éziñ. Nsili ô nga ve be minjuk ô ne e mejô Yeremia bi te kobô ajô dap mana na: “Ye wo ye bo ma ane nkalane minkal, a ane mendim ma man a duʼu môt?” Mbunan ô nji telé ntien ôte e nlem, amu be nga simesane mejô Nti a nga kobô a anyu nkulu mejô Habakuk ajô ñyenan na: “E meman, wo ye kobô, a wo nji ye kal minkal.”19 Mejô bi te nyoñe be ntili ya Tyiñe Bebela ma tuʼa liti avale be nga tele: “Bi ngenane te ngule ya kañese na Ntuni Nnen wongan a nji tôé e môse te ôbien mam mese éveʼela é nga ve bia zene ya yange.”

GSAM 193Be nga koone éfufup ajô vôm a ne étyi

GSAM 193.1Hiram Edson, ya Port Gibson, N.Y., a nga kate ma na môs ô nga tôñe éyoñ é nga lôt mbu 1844, a mbe a yeʼelane Zambe e mvuse minkane fôn e afup été. Nsisime Zambe ô nga zu be nye a ngul abui, a na a nga to bebé ya ku si. Éyoñe te fe a nga bi ôsimesane wu na: “Vôm a ne étyi a yiane fuban a ne yôp.” A nga kate O. R. L. Crosier ôsimesane ôte, ane baa nye be nga tuʼa fase ajô te. E atataʼa mbu 1846, beta ntilan, ô nga tuʼa kate ajô vôm a ne étyi avale Kalate Zambe a liti, Tate Crosier a nga tili, ô nga kulane e Ôteté ya Môs, kalate a mbe a kulaʼane Cincinnati, Ohio e éyoñe te. E ayabe ntilane ôte, be nga liti na ésaé ya mfubane vôm a ne étyi é mbe ésaé memane Krist ane ntuni nnen wongan, é taté mbu 1844, a man mone éyoñ ôsu na a beta zu foʼo e minkute ya yôp été ane Njô bejô bôt a Nti be nti.

GSAM 193Bekeké ba jeñe bôte bap be nga kôlô

GSAM 193.2Môs awômô ya ngone zamgbwale ô nga lôteya, a bekeké be nga simesane na e nga ye bo be zezé ya beta bi bôte bap be nga kôlô, mbe be nga kandane be éyoñe “ôyenga ya zañ alu” a foé éngele baa bi nga maneñan. Ve be nga bi beta nteʼane ndi nlem e ajô te. Éyalane ja tôñe ji, be nga ve ba be mbe be yebeʼele be na be bulane e mingômôtô miap mi mvus, avale é nga kulane e Ôyenga ya Zañ Alu ya 26 ya ngone awôm a mibaé, 1844, ja ye liti de na:—

GSAM 193.3“Ve mam me ne bebela me ne mevé? Ba tuʼa yeme na e abui ya bekeké bete, beta mejô ba kobô me ne na, ‘nkôñelane minlem ya si nyô,’ ‘éjôé ya toyini mimbu,’ a ‘mbulane Beyude e Palestin,’ te na Nnyii a zu émien. Ba ba bulan asu ya beta tabe a vôʼôlô bia bia jime bôt ôyoʼô bi miñyeʼelan mi ne te so e Mintilan été, te fe bo a nnée, ba bo nalé a mise map me yoo; a avale zen be nyoñe te ô ne foʼo ‘mbulan e mvus.’

GSAM 194.1“Amu be maneya bo ‘filian’ avale Mintilan mia liti, ‘nkean ôsu’ ô ne dañe be mvaé a mbaʼalan a ‘mbulan e mvus’ nge ‘mvutuban,’ a dañe dañ e éyoñe ji, amu ékat ya étôtoʼo é ne bebé abui ya veban be bôt be ne mebun be Krist Yésus.”

GSAM 194.2Avale bekeké be mbe be lôme nsoane Nti ôyap, amu be mbe be kañeʼe miñyeʼelane mi nji so e Mintilan été bi te kobô ajô dap mi, ô nga bo na bebuni ya nsoan Krist be simesane mejô nkulu mejô Ezékiél mana: “Mona môt, tama yen, bôte ya nda Israél ba jô na: Ñyenan a yene ô ne asu abui melu ma zu, a a kulu mejô ya biyoñ bi ne ôyap.” E vôme te fe be nga koone éyalan bebuni ya nsoan Krist be nga belan na: “Ajô te, jôʼô be na: Avale di Nti Zambe a jô na: Teke ajô dam éziñ da ye beta bo nlôme ôyap; ve ajô me kobôya da ye tôéban, nalé Nti Zambe a jô.”20

GSAM 194“Wo yiane beta kulu mejô”

GSAM 194.3Ba be nga “di” kalate a maneñane foé ya “éyoñ,” be nga simesane na ésaé jap asu si nyô é nga maneya. Nde be nga kat be na ba yiane beta yeʼele meyoñ, minkobô a bejô bôt. Ngab ésaé éfe, é mbe é ngenane te yené, é nga yiane tôéban éyoñe ji: nliti bôt avale Nda Zambe ya yôp é ne foʼo, a ésaé ja boban e ataʼa metunaʼa été. Abendé ya vek Nda Zambe21 é ne mfi asu ya yeme avale jam da yiane boban e memane éyoñe minkulane mejô mi nga liti; avale te, ba ye bo ngule ya kate nsôñan mejô mana na: “Éyoñe te vôm a ne étyi a ye fuban.”

GSAM 194.4Tama yen na éngele ya foé ya éyoñe ji a nga so yôp; a ôsu na ésaé jé é mane, a ve abendé na be beta yeʼele bôt. Ajô te, foé a yiane kate ajô vôm a ne étyi, a ve ba be nga bi nteʼane ndi nlem ndi nlem, a ve fe be “nlok,” nge “ntum,” nge nvekan, mfaʼa ya na bôte Zambe be fase avale mimboone miap mi ne ôsu wé, a yiane bili mindem mi ne éngengeñ na a ne mbialane ya yôp, a nji so e be bôt.

GSAM 195Mbia nsimesan ô nga dip zene ya kui be bôt

GSAM 195.1Mbia nsimesan bôt be mbe be bili asu ñyeʼelane ya nsoan Krist ô mbe ane nkama ba mbe bebé ya bo te ngule ya dañe nye asu ya kui be bôt. A veʼele beta yeʼele be teke éfufup é ne éngengeñ a toyi ajô étom nteʼane ndi nlem, é nga ye bo zezé. Bebuni ya nsoan Krist bebien be nga yiane beta bi e minsisime miap été ngul a abendé da so yôp, te na be ne yeʼele bôt avale da yian. Ye jame te e nga ye bobane aya? Ye feʼe bôt étam nje é mbe ngule ya bo nalé? Nge na, ye ba be nga yeme ésaé Nsisime Zambe é nga nyiine minlem été abui e ndulu bôt é ndôme lôte nyô, be nga ye kañese ve mesimesane bôt? Ve ésaé ja funan ésaé ya “foé éngele lale”22 nje é mbe ngule ya vaa be e mintieñ été. A ésaé te é nga taté foʼo, ôteʼetek ôteʼetek, avale be mbe ngule ya nyoñe je, é biliʼi mindem mia dañe dutu bôt na é nga so yôp.

GSAM 195Ane mintômba teke mbaʼale

GSAM 195.2Beta ékôane bôt ya nsoan Krist é mbe valé, e ngame éziñ, ane mintômba teke mbaʼale. Betoyini bôte yʼété be nga ndôme kandane bebiene a bekeké bese a miñyeʼelane miap e mone abime besondô mi nga lôt; a teke ngômôtô bôt é nga baʼale ényiñe minsisime miap. Be nji bili beleb bôt ya si nyô mbe be mbe ngule ya ve be ndi nlem; ve be Zambe étam nde be nga bili ndi.

GSAM 195.3Ve be nga bili ndi ajô jam da, nde e mbe be ane évemete éfumunga: foé ya éyoñ é mbe zôsôô.23 Ve ane ayoñe bôt, be nga to e vôm na, nge Zambe a nji liti be zen a baʼale be, be nga ye bo ngule ya kañese nkatane mam ô ne meduʼan, nge jiane “njibi,” a liʼi mbunan be nga bili e mam be nga yeme mvus été. Bôte bevok be nga bo nalé. Ve bevok, be telé mise me mbunane map e be nyô minsisime miap mi nga nyeʼé, be nga tuʼa sili na: “A mbaʼale, alu e ne aya? A mbaʼale, alu e ne aya? Mbaʼale a nga jô na: Mametyé ma zu, nalé fe alu: nge mia yi sili, silan; bulan, zakan.”24

GSAM 196J. N. Andrews a kobô ajô nteʼane ndi nlem

GSAM 196.1Mvendé J. N. Andrews, wua ya ba be nga yeme mam mete mbu 1844, a kobô ajô nteʼane ndi nlem avale di na:—

GSAM 196.2“Ba be nga yange Nti mbu 1843 a mbu 1844 be nga bi nteʼane ndi nlem. Asu bôt abui, jame di étam e ne étom é ne biyañe asu ya biasé minkañete mise ya ajô di. Bia kañese na nteʼane ndi nlem ô nga bo, ve bi nji ngule ya kañese na jame te da ve zôsôô étom asu ya bene wo Zambe e ésaé ji été. Keké ya Beyude é nga bi nteʼane ndi nlem éyoñ, e memane ésaé Yôanes Mbo Nduan, Yésus a nga liti émien ane Mésia be nga kak. A beyéʼé be nga bili ndi be nga bi beta nteʼane ndi nlem a abui ôlun éyoñe môt be nga yange na a kôté Israél a nga biya e mo me mbia be bôt, a be nga wôé nye. A mvuse ñwômane wé, éyoñe be mbe be yangeʼe nye na a beta telé éjôé be Israél, be nji bo ngule ya fame nteʼane ndi nlem éyoñe be nga yemelan na a nga ye ke be Ésaa wé, a na bebien be nga ye liʼi abui éyoñ e minjuk a mintaé été. Ve nteʼane ndi nlem ô nji liti na wo Zambe ô nji bo e nliti zen ya bôte bé été. Ô yiane wulu be na be kôm bikop biap, ve ô nji yiane wulu be na be wua ndi nlem be bili be Zambe. Amu bone bʼIsraél be nga bi nteʼane ndi nlem e nkôte si, nde be nga tuʼa bene nliti zen ya Zambe abui biyoñ. Be ne ntelane ôsu wongan ane mbame, na bi bo te ku e avale éveʼela te ya teke mbunan.”25

GSAM 196Bebela a nyoñe nduane ya mbiasane be bôt

GSAM 196.3É yené ane nsôñane Nti ô ne ya telé beta mejô ya bebela e zen bôt abui ba biasé, vôm a ye bo élé mintaé26 ya kañese a bo me mewôk. Jame te e dañe bo bebela e melu ma ya meman. Pierre, a kobô ajô éyoñ éte memane biôm bise e ye bo “bebé,” a “ntyiʼane mejô” ô ye “taté e nda Zambe,” a jô na: “A benyeʼan, te nyoñane veʼele ya nduan da zu veʼele mia ane ajô da semé mia, ane nge ajô éziñ mia nji yeme da kui be mia. Ve vakaʼan, amu mia kabane minjuk mi Krist; nalé ate, éyoñe étôtoʼo jé ja ye yené, mia ye fe vak a beta mevak. Nge ba same mia amu éyôlé Krist, mi ne ébotan; amu nsisime ya étôtoʼo a ya Zambe ô too be mia. E ngame jap, ba tuʼulane nye; ve e ngame jenan, a nyoñe étôtoʼo.”27

GSAM 197.1Éyoñe bebela a maneya nyoñe nduane ya mbiasane be bôt, nkañesane wé wo sili dañe mvam a ve tôñe mbunane ya abui bôt. Bôte ba veñ mbamba mimboon ba nji yene beta évaʼa ya kañese bebela a sili ésaé, avale ane nvun éfumunga yôp ôsôé, “e ngame yat ya évunulu a mendim.” Avale te bebela a bo veʼele asu bôt be ne mebun, be ne zôsôô e nlem, be bili bebela a ba vôʼôlô nleme wop.

GSAM 197.2Bi maneya liti ôsu na nkulane mejô ya ndulu bôt ya nsoan Krist ô sili nteʼane ndi nlem. Ô nga zu; a avale te, e nkômesane Zambe, nkañesane foé ate ô nga bi élé mintaé jé.

Notes

  1. Nlitan 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Ezekiel 3:1-3. ↩
  3. Yeremia 15:16. ↩
  4. Picra — jôm é ne ayô abui a beʼe mbon, alô a mben. ↩
  5. Yoanes 20:13. ↩
  6. Yeremia 15:16-18. ↩
  7. Hébre 10:35-39. ↩
  8. Minkana ya ényiñ Ellen G. White, pp. 107-109. ↩
  9. Môt a nji mbe a yeme e éyoñe te na vôm a ne étyi e ne yôp. ↩
  10. Nkôlan 15:17. ↩
  11. Besam 78:54. ↩
  12. Besam 78:68, 69. ↩
  13. Miké 1:3, 4. ↩
  14. Yoanes 12:16. ↩
  15. Zakari 9:9. ↩
  16. Lukas 19:40. ↩
  17. Lukas 24:21. ↩
  18. Markus 11:10. ↩
  19. Habakuk 2:3. ↩
  20. Ezékiél 12:27, 28. ↩
  21. E mvekan be nji ve melañ ane éyalane dé, avale jôm é ne nde da faseban, sa abim anen é né. ↩
  22. Nlitan 14:9-12. ↩
  23. E mvus abim ése be nga tuʼa beta fase nlañane melu 2300, be nji koone ékop éziñ, a toʼo éyoñe ji be ngenane te ngule ya koone je. ↩
  24. Ezayi 21:11, 12. ↩
  25. Mefoé Melaa ya Nlitan 14:6-12, af. 33. ↩
  26. Metias 16:24. ↩
  27. 1 Pierre 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back