Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
28 / 31
28 / 31

Kabitele 25 — Menda me ñyeʼelan

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Nyôñan fek, nyôñan ñyemane mam; te mi yemete je; te mi lôbane mejô me anyu dam. Te liʼi je, da ye kamane wo; nyeʼan je, da ye sobô wo. Fek é ne jôm ya atataʼa; nalé nyôñan fek; a mam mese mi nyôñ, nyôñan fe ñyemane mam.”1

GSAM 391Sikôlô ya Prof. G. H. Bell

GSAM 391.2Ésaé ya ñyeʼelan ya mbuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale é kuiʼa si a abui ngule éyoñe ji. Ane mimbône mi mfe ya ésaé bi nga kobô mfaʼa wua, a nga tate a môm. E mimbu 1868, Prof. G. H. Bell a nga lôñe sikôlô e nda nkulane bekalate ya môtat, e ndôñ ya akôé a mfaʼa jôp da tôô ya melu ma Kalamazoo a Washington, Battle Creek. A mvoʼé ya jôm ate, e éyoñe bilé bia beta faa ya 1871, mvuse ya Beta ésulane ya bekeké bese, ésulane ya melu 28 ya beyéʼé be Mvendé é nga bo, asu ya volô be ba ba bo ésaé ya nkulane a ésaé ya keké.

GSAM 391Nleme ya sikôlô ya mbuni

GSAM 391.3E Nfomban a Mbeʼe Foé ya April 16, 1872, é nga yené kalate a ne na, “Bi ye bi bi sikôlô ya mbuni?” E été, ba nga liti abui mame ma sili na sikôlô avale éte é bo. E Nfomban a Mbeʼe Foé ya July 16, ba nga yalan na sikôlô é nga tate a beyéʼé 12; mvuse ya melu 14, be nga bo 25, a ékôane ya nkobô ya zañ alu a beyéʼé 50 é nga tate. Éyoñe baa ya sikôlô é nga tate Sept. 16, 1872, a beyéʼé 40. E Dec. 16, sikôlô é nga bo abui, nde ba nga lômane je e nda ésulane, vôm ba nga tyeʼelan mebende me mbôlô a mvuse mebisô bi keké. Ékôane ya beyéʼé be nteʼe 63 fe é nga bo e anyiine ya keké.

GSAM 392Akum ba nga sulane asu lôñane sikôlô

GSAM 392.1Beta ésulane ya bekeké bese e ngone 3, 1873, é nga ve abui éyoñe asu ya simesane nge é ne mbamba na ba sulane akum asu lôñane menda me yian asu sikôlô ya mbuni, vôm bebo ésaé be ye yéʼeban asu ya ke mefas mese. Éyoñe mejô me nga yalan, ba nga tôʼan ékôane asu ya nyoñe akum éne yian. E éyoñe ete, mejô ma ngul a ma yian ma nga yené éyoñe ase e Nfomban a Mbeʼe Foé, be Mvendé Butler, White a befe ba nga tili; a ésaé ya be Mvendé Butler a Haskell e ésulane nkañane Zambe e nkan, akum avôl é nga sulan asu sikôlô ate.

GSAM 392.2Beta ésulane ya mfe é nga bo Nov. 16, 1873. E vôm ate ba nga yalan na $52,000 é nga mane teʼeban asu akum ya ñyeʼelan ya mbuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale, asu ya bi si a lôñe menda me yian éyoñe ya mvus. A meyemete, ékôane ya bôte zamgbwa é nga yeman asu ya lôñe ékôane ya ñyeʼelan a jeñe si asu menda.

GSAM 392.3E ésulane éte, Geo. I. Butler a nga yeman na Njô bôte ya Beta ésulane, a Sidney Brownsberger na nkulane mejô. Ékôane ya Beta ésulane é nga bo a Geo. I. Butler, S. N. Haskell a Harmon Lindsay. Ba nga bo na James White, Ira Abbey, J. N. Andrews a Uriah Smith be bo nsamba wop, asu ya bo Ékôane ya bôte zamgbwa, ékôane a nga bo ngômôtô ane “Nsamba ya ñyeʼelan ya mbuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale.” Tate éyoñe ate Prof. Brownsberger a nga latane a Battle Creek College, tiñe éyoñe ba nga loon nye na a wulu sikôlô anen éziñ ba nga yian lôñe e Healdsburg, Cal.

GSAM 393Si 12 ba nga yôl asu sikôlô anen

GSAM 393.1Dec. 31, 1873, ékôane éte é nga yôl si ya bikôk 12 e mfaʼa jôp da dim ya Battle Creek; bikôk 7 bi nga bo si ya Battle Creek College.

GSAM 393.2Sikôlô ya mbuni e Battle Creek é nga tate éyoñe ya mvuse ya mimbu e meyôl me nda nkulane ya lale, Dec. 15, 1873, a beyéʼé 110 ba nga teʼeban.

GSAM 393Sili ya sikôlô ya mbuni

GSAM 393.3Mfaʼa ya sili jia bi ne na mbuni bi bi menda me ñyeʼelan ma yian, Nganti White a nga ñwôlô e mimbu 1873 avale ji:—

GSAM 393.4“Ngule jese ya ñyemane môt é yian nyoñeban a lôñeban, asu ya na belem a binga be bi ñyemane mam a ne zôsôô. Si é ne njalan a belem a binga ba ne mfam wua, amu ngule jia jabe é nga lôñeban, vʼéziñ é nga bo ntôlô amu teke bo ésaé. Ñyeʼelan ya abui belem é ne te kui; be yeʼelan abui, vʼéyoñ ba liʼi mam ma yian e ényiñe ya bisaé....

GSAM 393Sili ya ñyeʼelan a ne zôsôô

GSAM 393.5“Nteʼelan ya ñyeʼelan, ane sikôlô bi ne wulu yôlô, wo bo na bongô be bo te yian asu ényiñe ya bisaé. Ñyemane môt é kômbô ésaé. Nge é nji bo ésaé a zene ya mbamba, é ye bo ésaé a zene ya abé. Asu ya kamane étyi ya ñyemane môt, bisaé a ñyeʼelan bi yian latan e sikôlô été.

GSAM 393.6“E mimbu ya mvus, ba nga yian bo ñyeʼelan a zene ya anen. A nsamba ya sikôlô, ba nga yian bi menda me afube a me lôñane bilok. Ba nga yian bi bebo ñyôl a nda, a éyoñe jia jese e môs é yian nyoñeban asu bisaé, asu na ngule ya nsôn a ya ñyemane be bo ésaé wua. Nge ba nga lôñe sikôlô a akalan ete, bôlô bôlô ñyemane bôt a te bo mbamba akalan bi nji ye bo.”2

GSAM 394Battle Creek College

GSAM 394.1E éyoñe ya ayôñ a éyoñe mekaé ma ku ya mimbu 1874, menda me Battle Creek College me nga lôñeban. Me mbe me ndab a biñwôl, me ne meyôl me lale a yôp ya ntôlô, 75 x 75 mebo, a mfam ya nkoman ya Greek. Ba nga mane me a baʼale me a ésaé ya mvaé Jan. 4, 1875. Sikôlô é nga tate e menda ete a beyéʼé ba vute 100, a bebo ñyeʼelan zamgbwa ba ne ngule asu ya mefas mese. Éyoñe sikôlô anen é nga tate e mimbu ya sikôlô 1877, ba nga yalan na beyéʼé 200 ba ne vôm. Nkulane ya Nsamba ya ñyeʼelan e Beta ésulane ya ngone 10, 1880, é nga liti na beyéʼé 1400 ba nga teʼeban e Battle Creek College asu mimbu 1873 tiñe Dec. 1880.

GSAM 394Sikôlô baa fe é nga tate

GSAM 394.2E Beta ésulane ya ngone 12, 1882, ba nga yalan na sikôlô bi baa bi mbuni bi nga tate a mfam ya ésulane e mimbu ate: Healdsburg College e Healdsburg, Cal., é nga tate April 11; a South Lancaster Academy e South Lancaster, Mass., é nga tate April 19.

GSAM 394Healdsburg College

GSAM 394.3E Nfomban a Mbeʼe Foé ya Jan. 15, 1884, mejô ma yian ma nga yené mfaʼa ya sikôlô ya mbuni e ndôñ ya Pacific:—

GSAM 394.4“E Sept. 1881, Ékôane ya California é nga tyiʼi na a tate sikôlô ya mbuni, a ékôane é nga teʼe asu ya bo ésaé ate. Tii April 1882, si avôl a menda me ne abui biôl 10 ba nga yôl, bebo ñyeʼelan baa ba nga nyoñeban, a sikôlô ya beyéʼé 33 é nga tate. E mimbu ya sikôlô anen (a tate July 29, 1882), sikôlô é nga teʼeban ane sikôlô anen, si mfe bikôk 5 ba nga yôl, nda anen [asu nda ya beyéʼé] é nga lôñeban, bebo ñyeʼelan 6 ba nga bi, a beyéʼé 152 ba nga teʼeban. E mvus ya tate jé, akum a kui bebé $27,000 é nga teʼeban asu ésaé ate, a abui ya je é nga ve bôte ya California.”

GSAM 395South Lancaster Academy

GSAM 395.1Bôte ya New England ba nga tate sikôlô jabe e nda ya ésulane e South Lancaster, Mass. A ésaé ya te yange ya Mvendé S. N. Haskell a mimvean ya bôte bise e New England, menda me sikôlô ma nga yeman asu baʼale me e mvuse ya 1884. Menda ma South Lancaster Academy Association ma mbe metan; me baa me mbe me mfefé. Menda ya sikôlô ma mbe 60 x 65 mebo, a menda mfefé ya beyéʼé, nda ya beyéʼé, ma mbe 36 x 88 mebo. Ba nga baʼale me Oct. 19, 1884.

GSAM 395.2Menda ate, mvuse ya mimbu 21 ya ésaé ya ngul, é le a mvoʼé, a é nga tindi bebo ésaé be ne nleme mfaʼa ya ésaé ya Mfese e mefas mese ya si. Njô sikôlô é ne Frederick Griggs, nyô a ne fe nkulane ya Ékôane ya Ñyeʼelan ya Beta ésulane.

GSAM 395Sikôlô ya ñyeʼelan ya London (England)

GSAM 395.3A ésaé e London, England, é nga ke ôsu a lôñe ngule, ba nga yene na é ne mbamba e éyoñe ya ayôñ ya 1887 na ba lôñe sikôlô ya ñyeʼelan asu bebo ésaé ya Kalate Zambe, a ésaé ya Kalate Zambe é yian latan a je. E sikôlô ate ba nga tindi bebo ésaé na be ke bo ésaé e mefôm mfe ya United Kingdom a me si ma ne a nnambe. E éyoñe ji, sikôlô a ne mvoʼé é wulu e Duncombe Hall, mfaʼa ya akôé ya London, Prof. H. R. Salisbury a ne wulu nye; nye a nga nyoñ ñyeʼelan ya asu e sikôlô anen e Battle Creek, Mich.

GSAM 396Battle Creek College é nga lôñeban

GSAM 396.1Sili ya vôm avôl e Battle Creek College é nga bo na e éyoñe ya ayôñ ya 1886 ba yian lôñe menda ate a abui mfefé, a mimbu a nga tôñe (1887), ba nga lôñe nda ya beyéʼé binga, a ba nga yeme je West Hall. West Hall é bili meyôl asu beyéʼé 150, a bôte 225 ba ye tabe e nda ya bidi; South Hall, a nga lôñeban e 1884 e mfaʼa ya nké ya si ya sikôlô, é mbe nda ya beyéʼé belem. E tate ya sikôlô anen asu éyoñe ya mvuse ya mimbu 1886-87, beyéʼé 568 ba mbe vôm.

GSAM 396.2E 1885 Prof. W. W. Prescott a nga teʼeban na a bo njô Battle Creek College, a mvuse ya éyoñe éziñ ba nga yeman nye na a bo Nkulan Ñyeʼelan asu mbuni. É nga yené na é ne tyiʼi ya fek. Se Battle Creek College é nga bi mfi, ve ésaé ya nkulane ate, a mvam ya Zambe, é nga bo na sikôlô jese ya mbuni je latan a bo ésaé a ngule.

GSAM 396Emmanuel Missionary College

GSAM 396.3Battle Creek College é nga bo ésaé ya mfi tiñe mimbu 1901, éyoñe si a menda ba nga bite asu American Medical Missionary College Association, a nsamba ya ñyeʼelan é nga mane. Ba nga tate lôñe ngômôtô ya sikôlô anen mfe, ba yeme je Emmanuel Missionary College. Ba nga bi afube e fefele Berrien Springs, e mfaʼa ya nké a mfaʼa jôp da dim ya Michigan, vôm beyéʼé ba nga lôñe menda, a sikôlô a ne mvoʼé é wulu. É ne éyalan ya sikôlô ate na é ve “ñyeʼelan ya mam mese,” a ndôñ ya mejô me nga kobô e atataʼa ya jômô. Asu ya yemete bebo ésaé na be yian bo ésaé e vôm ase Zambe a ye loon be, jôm jia jé é ne nleme a mbamba ya bebo ñyeʼelan ya Emmanuel Missionary College.

GSAM 397Sikôlô ya Kalate Zambe ya été, Chicago, Ill.

GSAM 397.1E Nfomban a ngone 3, 1887, Mvendé Geo. I. Butler a nga ve mejô na ba lôñe nda ya ésaé minlôman e Chicago, Ill., asu ya bo sikôlô ya Kalate Zambe ya été asu ñyeʼelan ya bebo ésaé ya Kalate Zambe, a éyoñ jia nda ate é yian bo nda ya ésulane a nda ya ésaé minlôman asu bôte be bi vôm ate. E éyoñe mekaé ma ku a éyoñe ya avoé ya 1888-89, ba nga lôñe nda ate. Akum, a si, nda, bifôm a mam mfe, é mbe ane $28,000. Ba nga baʼale je ane nda ya ésaé April 4, 1889, a ésulane ya nkuane bekalate. E éyoñe ya baʼale je, ba nga jô na bôte bise be yeme bôte ba vute 1000 ba nga nyoñ bebela ya éyoñe ji e mefôm me si, a ésaé ya bebo ésaé ya Kalate Zambe.

GSAM 397.2Sikôlô ate Mvendé Geo. B. Starr a nga wulu je a mbamba tiñe éyoñe bilé bia beta faa ya 1891. E mvus, bebo ñyeʼelan ba nga teʼeban a Ékôane ya Beta ésulane ba nga ke a ésaé tiñe 1893, éyoñe ba nga yen na nda é nji yian asu sili ya ñyeʼelan ya Kalate Zambe a ne lôñe. Éyoñe ba nga tyiʼi na ba latane sikôlô ya Kalate Zambe a Battle Creek College, ba nga kuane nda ya Chicago asu Medical Missionary and Benevolent Association. Ba nga lôñe nda ate a ve je mam asu nda ya mvoʼé minsôn é ne nteʼe, a éyoñe ji ba yeme je Chicago Branch ya Battle Creek Sanitarium.

GSAM 397Union College, Nebraska

GSAM 397.3Beta ésulane ya 1889 é nga simesane mejô ya lôñane sikôlô anen e vôm é ne fefele asu Ékôane ya mefas 9: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado a Arkansas. Ajô te ékôane é nga teʼe bôte asu jeñe vôm a ne mbamba asu sikôlô. Éyoñe bôte ya Des Moines, Ia., Fremont a Lincoln, Neb., a mefôm mfe ba nga yem jôm bi ne bo, môt ase a nga yiane ve akum asu ésaé ate, amu môt ase a kômbô na menda me bo e tison jé. Amu Lincoln, Neb., é nga ve jôm a ne anen, a amu ba nga yene je vôm a ne mfi, sikôlô é nga teʼeban vôm ate.

GSAM 398.1Menda anen, Union College émiene, é ne 141 x 84 mebo. Ntôlô ya si tiñe éyôl ya dome é ne 100 mebo. A mvoʼé ya menda ate, nda ya beyéʼé baa é ne, môt ase 104 x 104 mebo, meyôl ma lale. Ba nga yeme na akum ya si ba nga ve é yian kui foʼo nsamba ya akum ya lôñane sikôlô anen ya été ya mbuni, vôm bebo ésaé ba yian yéʼeban e mefas mebien, a nkulane ya bebo ñyeʼelan a mejô me jabe, e English, Scandinavian a German.

GSAM 398.2Ba nga baʼale menda Sept. 24, 1891, a sikôlô é nga tate Sept. 30. Beyéʼé ya mimbu ôsu ba mbe 301. E 1892 sikôlô é nga tate a beyéʼé 222, a beyéʼé jese ya mimbu é nga kui 553. E été jabe, 71 ba mbe e mefaʼa ya German, a 85 e mefaʼa ya Scandinavian.

GSAM 398.3Afube é latan a sikôlô anen, a ve bisaé asu beyéʼé ba kômbô bo bisaé ya afube. Sikôlô anen é bili fe nda ya mbôlô, vôm ba lôñe bidi bi mvoʼé e mefaʼa éziñ. E mimbu 1903, nsamba é nga lôñeban asu ya nkulane bikalan a bekalate e mejô me German, Swedish a Danish-Norwegian. Nsamba ate é bili nda nkulane jé a ésaé ya nkulane bekalate jese ya mbuni e America asu bôte ate. Beyéʼé ba bo ésaé e été. Se ba yeʼelan ésaé ya nkulane bekalate, ve e vôm ate be yene ñyemane a ésaé ya minlôman a bo je bebien.

GSAM 398.4Ésaé ya minsôn fe é ne e sikôlô anen ate. A mvamane vôm, ba nga yene na sikôlô é yian bo teke nda jia ya beyéʼé; nalé a akum nteʼe, nda ya mvoʼé minsôn é nga tate, a é wulu a mbamba ésaé.

GSAM 399Walla Walla College

GSAM 399.1Sikôlô ate é ne e fefele Walla Walla, e éfas Washington, a ba nga baʼale je Dec. 8, 1892. Sikôlô é nga tate môs ôsu a beyéʼé 101. Ntiñe mimbu, be nga bo 185. Afube nteʼe a bisaé bi mfe bi latan a sikôlô ate. É ne e mvoʼé, a é bo ésaé ya mbamba. Prof. J. L. Kay é ne njô ya bebo ñyeʼelan éyoñe ji.

GSAM 399Sikôlô ya Australia

GSAM 399.2August 24, 1892, sikôlô é nga tate e Melbourne, Australia, e nda ba nga nyôñe, a bebo ñyeʼelan 5. L. J. Rousseau, a nga so e College e Battle Creek, Mich., a mbe njô sikôlô ôsu. E mimbu 1894, beyéʼé 89 ba nga teʼeban e sikôlô ate.

GSAM 399Ba nga lômane sikôlô e Avondale

GSAM 399.3Bateʼe sikôlô, amu ba kômbô na bisaé bi latan a ñyeʼelan, ba nga yene na é ne yian bulane vôm; nalé ba nga lômane je e Melbourne, tison anen, ba ke Avondale, Cooranbong, New South Wales, vôm a ne afube. Vôm ate ba nga bi afube a lôñe menda ma yian. E éyoñe ji sikôlô é ne wulu a mbamba a akalan ya latane bisaé a ñyeʼelan.

GSAM 399Nkulane ajô Avondale é nga tôéban

GSAM 399.4E tate a wulu jé, é ne nleme ya ékôane na sikôlô é wulu a zene jia a mejô me nga ve asu sikôlô bi latan a bisaé. É yian bo “sikôlô ya mfam,” a ba nga yalan éyoñe avôl na nge ba wulu je a mbamba, é ye bo mfi, se ane sikôlô ve, si éémiene, a ba nga yeme na é nji bo jôm, é ye ve bibuma. Éyoñe, a mvam ya Nkôsi, é nga liti bebela ya nkulane ate. Ntiñe mfumbale anen a nga bo mimbu avôl, a nga ve abé e bisaé ya afube a bibuma bi nga wôé e mefôm mese, afube ya Avondale é mbe ndôl a é ve bibuma. Jôm ate é mbe jôm ya beta yen, tiñe na bebo mejô ya si ba nga zu sili zene ba wulu afube asu ya bi bibuma bi ne mfaʼa avôl.

GSAM 400.1Nkulane ya ésaé ya sikôlô e mimbu 1903 é liti na beyéʼé ba nga beta a foʼo nsamba 50%. Akum fe é mbe e mbamba ntabane—bila bi nga mane futi, a akum $1,500 é nga lôban e nda akum asu ya volô sikôlô. Prof. C. W. Irwin a nga bo njô bisaé a njô sikôlô ate a kui bebé mimbu 4.

GSAM 400Mt. Vernon Academy

GSAM 400.2Beta ésulane e 1893 é nga ve meyemete asu ya tate sikôlô e Mt. Vernon, Ohio. Sikôlô ate é bili bisaé bi latan a je, a ba yalan na é bo ésaé ya mfi. Beyéʼé ya 1894 ba mbe 140. Prof. J. W. Loughhead a nga bo njô sikôlô ate mimbu avôl, tiñe éyoñe ba nga loon nye na a ke Washington, D.C. Adres ya sikôlô é ne Academia, Ohio.

GSAM 400Sikôlô ya bisaé e Keene

GSAM 400.3Beta ésulane ya 1893 é nga yemete na ba tate sikôlô ya bisaé e Keene, Texas. Ba nga bi afube a vute bikôk 130, lôñe menda, a sikôlô é nga tate a Prof. C. B. Hughes a bebo ésaé be mfe. É wulu a akalan ya latane bisaé a ñyeʼelan. Beyéʼé ya 1894 ba mbe 160. Sikôlô ate fe é nga bo mbamba ésaé.

GSAM 400Claremont Union College

GSAM 400.4Sikôlô ate é ne e Kenilworth, e fefele Cape Town, South Africa. Bebo ñyeʼelan baje abui ba nga so e Battle Creek College. É nga tate e 1894, a beyéʼé 90. E mvuse ya mimbu ôsu ya sikôlô, beyéʼé ba nga beta nalé na ba yian lôñe menda asu ya bi vôm. E éyoñe ji Prof. C. H. Hayton a wulu sikôlô anen ate.

GSAM 401.1Bebuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale ba nga wulu fe sikôlô ya mbôlô ya bôte ya vôm e Claremont, a beyéʼé 70, a sikôlô ya keké e Beaconsfield, vôm e 1894 beyéʼé 30 ba nga teʼeban.

GSAM 401Nkulane ya ésaé ya ñyeʼelan, 1895

GSAM 401.2Nkulane a nga so e Nkulan Ñyeʼelan a Beta ésulane e ngone 2, 1895, é nga ve nkulane ate:—

GSAM 401.3“Menda ma ñyeʼelan ya mbuni ma ye teʼeban avale ji: College zômba bi ne e Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; a Kenilworth, South Africa. Academy ine, mbe sikôlô bi bo ñyeʼelan ya mefas me akoti e si ji, bi ne e South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; a Graysville, Tenn.... A mvoʼé ya bi ate, sikôlô ya Kalate Zambe ya Australia é ne; sikôlô e Mexico a latan a ésaé ya minsôn ya minlôman; sikôlô asu bongô ya si e Pitcairn Island; e Raiatea, e nsamba ya Society, e mvoʼé ya Pacific; e Bonacca e Bay Islands e Caribbean Sea; sikôlô ya keké ane 15 e si ji a e mefôm mfe; sikôlô ya Kalate Zambe baa ya Beta ésulane; a sikôlô avôl ya nkuane bekalate a ya ékôane ya vôm, bi nji bo ngômôtô a zene ya teʼeban.”

GSAM 401.4E nkulane ya beyéʼé e sikôlô anen a sikôlô bi ne ngômôtô, nkulane a jô na: “E ntelane a ne mbamba, beyéʼé ba vute 3,000, ya mimbu mese, ba ne teʼeban e sikôlô ya mbuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale e éyoñe ji.”

GSAM 402Nkulane ya menda me ñyeʼelan, 1903

GSAM 402.1Ésaé a menda me ñyeʼelan e be bebuni ya nsoan Krist ba baʼale môse zamgbwale bi nga lôñe a mfam wua a mefaʼa mfe ya foé. Ane ba liti e Kalate ya mimbu ya Beta ésulane ya 1904, e éyoñe ji sikôlô anen a sikôlô 9 bi ne America, a bi 5 e me si mfe. Bi ya me si mfe bi ne e Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, e fefele Cape Town, South Africa; Holloway, London, North, England; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, e fefele Magdeburg, Germany.

GSAM 402.2E America, sikôlô ya été 14; e me si mfe, bi 5. Bi ya mvus bi ne e Copenhagen, Denmark; Honolulu, Hawaiian Territory; Diamante, Entre Rios, Argentine Republic, South America; Curityba, Brazil, South America; Brusque, Brazil, South America.

GSAM 402.3A mvoʼé ya menda me ñyeʼelan ma nga kobô, sikôlô ya keké 357 ba wulu be bebuni. E été jabe 317 bi ne United States, a 40 e me si mfe. Nge bi mbe a nkulane a kui éyoñe ji, abui ya meye me nga ye beta. Sikôlô avôl ba nga tate mvuse ya mvoʼé ya 1902. Ane, Ékôane ya Nebraska é nga yalan na é bili sikôlô ya keké 10. E Feb. 1, 1904, nkulane jé é nga liti “sikôlô ya keké 24,” beta ya 14 e ékôane jia.

GSAM 402.4A bebela, ma ya wulu ya Nkôsi é nga wulu a mbamba a liti zen asu ésaé ya ñyeʼelan e be bôte bete. A ve fek be ba loon asu ya wulu mefaʼa ate ya ésaé jé, asu ya na sikôlô jese ji wulu a mejô me nga liti. E mvus, bôte avôl bebo ésaé be ne ngule a ba lôñeban mfaʼa ya Mfese, se belem a binga “jia ve” e ñyeʼelan a ntabane. “Nkôsi a nga ve mejô,” nkobô a Besam a jô, a “nsamba anen [nkane bita, e fefele afep] é nga ke liti je.”

Notes

  1. Minkana 4:5-7. ↩
  2. Minkañete asu keké, Vol. 3, nk. 152, 153. ↩

Note

Back