Adventist Pioneer
Library
aplib.orgလံာ်ဖိးဒၢ
လံာ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖှိၣ်
17 / 31
17 / 31

အဆၢ 14 — ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်

John Norton Loughborough

GSAM 214.1“အဝဲသ့ၣ်လဲၤလၢကပှ့ၤတၢ်အခါ၊ တလးမူးပိာ်ခွါ ဟဲဝဲ၊ ဒီးပှၤလၢအအိၣ်ကတီၤအသးတဖၣ် နုာ်လီၤဝဲဒီးအီၤ ဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ၊ ဒီးပဲတြီကးပိတ်ဝဲလီၤ။”1

GSAM 214.2တလးမူးပိာ်ခွါအတၢ်ဟဲအဂ့ၢ် လၢတၢ်ဒိအံၤအပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်ခရံာ်ဟဲဆူဟီၣ်ခိၣ်ချၢဘၣ်၊ မ့ၢ်တၢ်ဟဲဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အဂီၢ်လီၤ. တၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤအသးတခါ လၢအကဲထီၣ်ဆိဝဲ တချုးကစၢ်ဟဲဒံးဘၣ်. လံာ်သးခုကစီၣ်လၢလူၤကၣ်ကွဲးဝဲ စံးဝဲဒ်အံၤ—“ကံၢ်တူာ်သုယီၢ်ဒ့ဒီး မၤကပီၤသုမ့ၣ်အူတဖၣ်တက့ၢ်. ဒီးသုဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒ်ပှၤလၢအအိၣ်ခိးအကစၢ် လၢအကဟဲက့ၤဝဲလၢတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ၊ ဒ်သိးဖဲအဟဲဒီးဒုးတဲာ်ပဲတြီန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကအိးထီၣ်န့ၢ်အီၤ တဘျီဃီအဂီၢ်လီၤ။”2

GSAM 214တၢ်ဒိးန့ၢ်ဘီမုၢ် လၢတၢ်ကိးအီၤလၢတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်

GSAM 214.3တလးမူးပိာ်ခွါဟဲဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အဂ့ၢ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤလၢ ဒၤနံးယ့လး 7:13, 14 အပူၤ၊ ဖဲခရံာ်ဟဲဆူပၢ်အအိၣ် ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘီမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢအပူၤကွံာ်အခါ စီၤပၤဟဲဆူအဝ့ၢ်ခိၣ် ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်အလီၢ်ပစိာ်ဒီးအဘီမုၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးအံၤ—တၢ်ဒိးန့ၢ်ဝ့ၢ်ခိၣ် ဒ်အမါသးန့ၣ်—ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤ ဒီးတၢ်လၤတၢ်ကပီၤ ဒ်တၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အမ့ၢ်အတီအသိးလီၤ. အဃိ ဖဲခရံာ်ဒိးန့ၢ်အဘီမုၢ်လၢမူခိၣ်ပၢ်အအိၣ်အခါ ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ အဖျီအသးဒီးအမါသး—ယရူၤၡလ့ၣ်အသီ (လီၣ်ဖျါ 21:9) ဒီးလၢတၢ်ဒိအပူၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ “တၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်” လီၤ.

GSAM 214.4မုၢ်နံၤ ၂၃၀၀ အကတၢၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ၊ လါအီးကထိဘၢၣ် 22, 1844 န့ၣ်၊ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ်လၢ အထိၣ်သတြီၤတၢ်မၤအသးလၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိ ဒီးတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်လၢမုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိးအတၢ်မၤအသးတဖၣ်န့ၣ် စံးဝဲဒၣ် “ခရံာ်နုာ်လီၤဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤလံ.” ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်တၢ်ကပီၤလၢအရှဲပၤထီၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်မၤအသးလၢ ကကဲထီၣ်ဖဲ မုၢ်နံၤ ၂၃၀၀ အကတၢၢ်အခါန့ၣ် အတၢ်နာ်ပိာ်ခရံာ်အခံ လၢတၢ်မၤလၢအဝဲနုာ်လီၤမၤဝဲအပူၤလီၤ. အဃိ လၢတၢ်နာ်အပူၤ အဝဲသ့ၣ် “နုာ်လီၤဒီးအီၤ ဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ” လီၤ.

GSAM 215“ယကဟဲက့ၤ”

GSAM 215.1လၢတၢ်ထံၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤဆူ မးစ်. ဟါမၣ် အအိၣ် ဖဲ 1845 န့ၣ်၊ ဘၣ်ဃးဒီးခရံာ်ဟးထီၣ်လၢ မူခိၣ်တၢ်စီဆှံအလီၢ် အဒဲပူၤအခီၣ်ထံး ဆူအဒဲပူၤခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် ပဖးဘၣ်တၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤလီၤ. “‘အိၣ်ခိးဖဲအံၤတက့ၢ်. ယလဲၤဆူယပၢ်အအိၣ် ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘီမုၢ်အဂီၢ်လီၤ. ပာ်သုကူသိးတဖၣ် လၢအကဆှံကဆှီတက့ၢ်၊ ဒီးလၢတယံာ်ဘၣ် ယကဟဲက့ၤလၢတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ ဒီးဒိးန့ၢ်သုဆူယအိၣ်လီၤ.’ ဝံၤဒီး လ့ၣ်ကဟၣ်လၢအတၢ်ဖျါဒ်မူခိၣ်တၢ်အၢၣ် ဒီးအဘီးဒ်မ့ၣ်အူလၢအကိၤအသိး၊ ဘၣ်တၢ်ဝံၤဃာ်အီၤဒီးမူခိၣ်ကလူးတဖၣ် ဟဲဝဲဆူယ့ၣ်ၡူးအအိၣ်လီၤ. အဝဲလဲၤနုာ်လီၤဆူလ့ၣ်ကဟၣ်အပူၤ ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်အီၤဆူ တၢ်စီဆှံအလီၢ်အကတၢၢ်၊ ဖဲပၢ်ဆ့ၣ်နီၤဝဲအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.”3

GSAM 215တၢ်သးကညီၤ ဖဲပဲတြီကးပိတ်ဝံၤအလီၢ်ခံ

GSAM 215.2တၢ်ဒိအံၤအပူၤ ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်န့ၣ် ဖျါမးလၢအဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤအသးတခါ လၢအကဲထီၣ်ဝဲ တချုးပှၤကညီဖိအဖိခွါဟဲလၢ မူခိၣ်တၢ်အၢၣ်အပူၤဒံးဘၣ်. အဂ့ၢ်ဒ်သိး ဖဲပဲတြီကးပိတ်ဝံၤန့ၣ် မုၣ်ကနီၤလၢအဂၤတဖၣ် ဟဲဒုးတဲာ်ပဲတြီ ဒီးဘၣ်တၢ်စံးအီၤလၢ “အိၣ်ခိး” မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တသ့ၣ်ညါ မုၢ်နံၤမ့ၢ်ဂီၤမ့ၢ်အနၣ်ရံၣ်လၢအဟဲဝဲဘၣ်. တဘျီကဒီး ပဲတြီအံၤကးပိတ်ဝဲ ဖဲမုၣ်ကနီၤလၢအကူၣ်တၢ်တဖၣ် နုာ်လီၤဒီးတလးမူးပိာ်ခွါ ဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

GSAM 215.3လၢတၢ်ကတိၤလၢဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢမုၣ်ကနီၤတဖၣ်အတၢ်ဒိအပူၤန့ၣ် ဖျါမးလၢ တၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ နုာ်လီၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဒိးန့ၢ်ဒံးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ မုၣ်ကနီၤလၢ “အမူး” တဖၣ်အဂီၢ် ဒ်သိးကမၤကတီၤအသးလၢအဘၣ် ဒ်သိးကထံၣ်လိာ်သးဒီးတလးမူးပိာ်ခွါအဂီၢ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်မၢအဝဲသ့ၣ် “အိၣ်ခိး.” တၢ်အိၣ်ခိးဒီးတၢ်ကွၢ်လၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်မၤကတီၤအသးအမ့ၢ်အတီ ဒ်သိးကထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်အဂီၢ်လီၤ. အဃိ ပဲတြီလၢတၢ်ဒိအံၤအပူၤ ကးပိတ်ဝဲသနာ်က့ တၢ်သးကညီၤတဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ကွံာ်အီၤဒံးဘၣ်လီၤ.

GSAM 215တမ့ၢ်လံာ်လူၤကၣ် 13:25-28 အပဲတြီဘၣ်

GSAM 215.4လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ် တၢ်ကမၣ်အိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ တၢ်ဒိအံၤအပဲတြီ ဒီးပဲတြီလၢဘၣ်တၢ်ကတိၤအီၤလၢ လူၤကၣ် 13:25-28 အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တခါဃီလီၤ. အဖျါစံးဝဲဒ်အံၤ—“ဖဲဟံၣ်ကစၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ် ဒီးကးပိတ်ပဲတြီဝံၤန့ၣ်၊ သုဆၢထၢၣ်အချၢ ဒီးဒုးတဲာ်ပဲတြီ စံးလၢ ‘ကစၢ်ဧၢ၊ ကစၢ်ဧၢ၊ အိးထီၣ်န့ၢ်ပှၤတက့ၢ်’ အခါ၊ အဝဲကစံးဆၢသု ‘ယတသ့ၣ်ညါသုလၢ သုဟဲဖဲလဲၣ်ဘၣ်.’ … ဟးထီၣ်လၢယအိၣ်တက့ၢ် သုဝဲသ့ၣ်လၢသုမၤတၢ်အၢတၢ်သီခဲလၢာ်တဖၣ်. ဖဲသုထံၣ်အၤဘြၤဟၣ်၊ အံးစဲးဒီးယၤကိၤဘး ဒီးဝံခဲလၢာ်အိၣ်လၢယွၤအဘီမုၢ်အပူၤ၊ ဒီးသုဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ကွံာ်သုအခါ တၢ်ဟီၣ်တၢ်ယၢၤဒီးတၢ်ခဲၣ်မဲကအိၣ်ဝဲလီၤ။” လၢတၢ်ကတိၤအံၤအဖီခိၣ် ဖျါဝဲလၢ ဖဲပဲတြီအံၤကးပိတ်ဝဲအခါ ပှၤလၢဘၣ်တၢ်ပာ်အချၢတဖၣ် အတၢ်အိၣ်သးဘၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်အီၤလံ. ယွၤအဘီမုၢ်ဟဲဝဲလံ မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကထံၣ်ပှၤလၢဘၣ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတဖၣ် အိၣ်လၢဘီမုၢ်အပူၤလီၤ. အဘၣ်ဆၣ် လၢမုၣ်ကနီၤတဖၣ်အတၢ်ဒိအပူၤ ကစၢ်တဟဲနုာ်လီၤဆူအဘီမုၢ်ဒံးဘၣ်၊ မ့ၢ်အလဲၤဆူပၢ်အအိၣ် ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘီမုၢ်အဂီၢ်လီၤ.

GSAM 216ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်ဝဲလၢ တၢ်မၤအဒိအတဲာ်အပူၤ

GSAM 216.1ပှၤလၢအပိာ်ခရံာ်အခံလၢတၢ်နာ်အပူၤ လၢအတၢ်မၤအပူၤ ဖဲမုၢ်နံၤ ၂၃၀၀ အကတၢၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ—လါအီးကထိဘၢၣ် 22, 1844—သ့ၣ်ညါဝဲလၢ ဖဲတၢ်မၤအဒိအတဲာ်အပူၤ တၢ်မၤဘျၢတၢ်အမုၢ်နံၤဟဲအခါ ယွၤအပှၤလုၢ်တၢ်အခိၣ် ကးပိတ်ဝဲ ဒဲပူၤအချၢအပဲတြီ ဒီးအိးထီၣ်ပဲတြီဆူ တၢ်စီဆှံအလီၢ်အကတၢၢ် ဒ်သိးကမၤဝဲအတၢ်မၤလၢ တၢ်မၤလီၤမၢ်ကွံာ် တၢ်ဒဲးဘးလၢဘၣ်တၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလၢ တၢ်စီဆှံအလီၢ်အပူၤအဂီၢ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ခရံာ်လၢအမ့ၢ်ပှၤလုၢ်တၢ်အခိၣ်န့ၣ် ကးပိတ်ဝဲ မူခိၣ်တၢ်လုၢ်ဟံၣ်အဒဲပူၤအချၢအပဲတြီ ဒီးအိးထီၣ်ဒဲပူၤဖဲ “အတၢ်အုၣ်အသးအတလါ” ဘၣ်တၢ်ထံၣ်အီၤအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.4

GSAM 216ပှၤမတၤတဖၣ်အိၣ်လၢတၢ်ကမၣ်အပူၤလဲၣ်

GSAM 216.2ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ်အကျါ အိၣ်ဒံးဝဲပှၤတနီၤလၢ တဒိးန့ၢ်တၢ်ကပီၤလၢအရှဲပၤဘၣ် ဘၣ်ဃးခရံာ်အတၢ်မၤလၢ တၢ်စီဆှံအလီၢ်အပူၤ၊ အဂ့ၢ်ဒ်သိး အဝဲသ့ၣ်အတၢ်သးစၢၢ်ဆၢ တဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ဆူ မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ်ဒံးဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်မၤကမၣ်တၢ်လၢ တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ ပဲတြီအချၢအံၤဒီး ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်လၢ လူၤကၣ် 13:25-28 အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တခါဃီလီၤ. မ့ၢ်နာ်သက့ အဝဲသ့ၣ်တမ့ၢ် ပှၤမုၢ်နွံသီ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်မတၤတဖၣ်လဲၣ်၊ ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤစးထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်၊ ဒီးတၢ်အိၣ်သးလၢအဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဆူ တၢ်ဆၢတဲာ်ဒ်န့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပကဂုာ်ကျဲးစၢးဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲလီၤ.

GSAM 217.1ပှၤလၢအကွာ်အသးလၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢအမံၤဖိတဖၣ် ဖဲတၢ်ရၤလီၤ ခရံာ်ဟဲက့ၤအတၢ်ကစီၣ်အဆၢကတီၢ်၊ ဒီးပှၤလၢအဝဲသ့ၣ်ကွာ်အသးလၢအအိၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကတိၤအဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်အုၣ်အသးဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်နွံဖျၢၣ်အကျါ ယဲၢ်ဖျၢၣ်တဖျၢၣ် ဒီးဃုဖျၢၣ်တဖျၢၣ်အဂီၢ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်စၢ်ဒံ လၢအမ့ၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်နွံဖျၢၣ်အကျါ ယဲၢ်ဖျၢၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ် စံးဝဲဒ်အံၤ—“အဃိ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤလၢ သုဒိးန့ၢ်ဒီးနၢ်ဟူတၢ်ဒ်လဲၣ်၊ ဒီးဟံးဃာ်အီၤတက့ၢ်၊ ဒီးပီၢ်ယၢ်လီၤသုသးတက့ၢ်. မ့မ့ၢ်သုတအိၣ်ခိးဘၣ်န့ၣ် ယကဟဲဆူသုအိၣ် ဒ်ပှၤဟုၣ်တၢ်အသိး၊ ဒီးသုတသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ မုၢ်ဆၣ်အနၣ်ရံၣ် ယကဟဲဆူသုအိၣ်န့ၣ်ဘၣ်. ”5 လၢတၢ်ကတိၤအံၤအဖီခိၣ် ဖျါဝဲလၢ ပှၤလၢဘၣ်တၢ်ကတိၤအဝဲသ့ၣ်တဖၣ် နၢ်ဟူဘၣ်ဝဲ ကစၢ်အတၢ်ဟဲဝဲအတၢ်ရၤလီၤလံ. အဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဝဲလၢတၢ်စံးဆူၣ်အပူၤ ဘၣ်ဆၣ် အခဲအံၤအိၣ်ကတီၤအသးလၢ ကပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အီၤလီၤ.

GSAM 217တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖံၤလဒ့လဖံယါ

GSAM 217.2တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖံၤလဒ့လဖံယါ လၢအမ့ၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢသးခုကစီၣ်အတၢ်အိၣ်သး ဃုဖျၢၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကတိၤအီၤ ပိာ်ထွဲအခံလီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ပှၤလၢဘၣ်တၢ်ဒုးဟးထီၣ်ဝဲလၢ မူခိၣ်ကလူးအခီၣ်ထံး အတၢ်ကစီၣ် ဒီးမူခိၣ်ကလူးခံဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ် လၢလီၣ်ဖျါ 14 အပူၤလီၤ. ကစၢ်စံးဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤဒ်အံၤ—“ကွၢ်ကွၢ်၊ ယကဟဲဝဲချ့ချ့လီၤ. ဟံးဃာ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးနၤန့ၣ်တက့ၢ်၊ ဒ်သိးပှၤတဂၤဂၤတဟံးန့ၢ်နသရဖူတဂ့ၤ. ”6 ဒီးတၢ်ကတိၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ် စံးဝဲဒ်အံၤ—“တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ပှၤလၢအစီဆှံတဂၤ၊ ပှၤလၢအမ့ၢ်အတီတဂၤ လၢအအိၣ်ဒီးစီၤဒၤဝံးအနီၣ်ဝံာ်၊ အဝဲအိးထီၣ်တၢ် ဒီးပှၤတဂၤမးတကးပိတ်ဘၣ်၊ ဒီးကးပိတ်တၢ် ဒီးပှၤတဂၤမးတအိးထီၣ်ဘၣ်. ယသ့ၣ်ညါနတၢ်မၤတဖၣ်လီၤ. ကွၢ်ကွၢ်၊ ယပာ်လီၤပဲတြီလၢအအိးထီၣ်ဝဲ လၢနမဲာ်ညါ၊ ဒီးပှၤတဂၤမးကးပိတ်အီၤတသ့ဘၣ်. အဂ့ၢ်ဒ်သိး နဂံၢ်န့ၣ်အိၣ်ထဲအနီၣ်တစဲး၊ ဒီးနပာ်ဃာ်ယတၢ်ကတိၤ၊ ဒီးနတပာ်တ့ၢ်ယမံၤဘၣ်. ”7

GSAM 217တၢ်ဒိအံၤအပူၤ ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်န့ၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်

GSAM 217.3လံာ်စီဆှံလၢပကတိၤအီၤအံၤအပူၤ ပဲတြီလၢအအိးထီၣ်ဒီးလၢတၢ်ကးပိတ်န့ၣ် ပကြၢးနၢ်ပၢၢ်အီၤဒ်လဲၣ်. ပဆိကမိၣ်လၢ တၢ်စံးဆၢလၢအဘၣ်န့ၣ် ပဒိးန့ၢ်အီၤသ့လၢ တၢ်ရှဲပၤလၢအပိာ်ထွဲအခံအံၤအပူၤလီၤ. ဖဲခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတနီၤ ဒိးန့ၢ်တၢ်ကပီၤလၢအလဲၤဆူညါ ဒီးသိၣ်လိဝဲလၢ ပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ဆီတလဲအတၢ်မၤလၢ မူခိၣ်တၢ်စီဆှံအလီၢ်အဒဲပူၤအခီၣ်ထံး ဆူအဒဲပူၤခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်၊ ဒီးဒုးနဲၣ်ဖျါ တၢ်အိးထီၣ်ဒီးတၢ်ကးပိတ်ပဲတြီအဂ့ၢ် လၢအဘၣ်ဆူပှၤလၢအကနၢ်ဟူတဖၣ်အအိၣ်အခါ၊ ပှၤအဂၤတတီၤထီဒါတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအံၤ ဒီးဂုာ်ကျဲးစၢးဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်နာ်လၢ တၢ်သိၣ်လိလၢ ပဲတြီလၢအအိးထီၣ်န့ၣ် ကးပိတ်ဝဲ၊ ဒီးပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်န့ၣ် ကအိးထီၣ်ဝဲလီၤ. လၢတၢ်မၤအံၤအပူၤ အဝဲသ့ၣ်ကးတံာ်ကျဲ မ့တမ့ၢ် တြီဆီးကစၢ်အခ့အခါတဖၣ် အတၢ်မၤဖဲဟီၣ်ခိၣ်ချၢလီၤ. မူခိၣ်တၢ်စီဆှံအလီၢ်အပဲတြီတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်ဒီးကးပိတ်အီၤလၢ ခရံာ်အစိအကမီၤ—“ပှၤလၢအအိးထီၣ်တၢ် ဒီးပှၤတဂၤမးတကးပိတ်ဘၣ်.” လၢတၢ်ကတိၤဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖံၤလဒ့လဖံယါအပူၤ ပှၤလၢအဟံးဃာ်တၢ်၊ ပာ်ဃာ်တၢ်ကတိၤ၊ ဒီးတပာ်တ့ၢ်အမံၤဘၣ်တဖၣ် ဒိးန့ၢ်တၢ်မၤနၢၤ လၢအအိးထီၣ်ပဲတြီလၢ ပှၤတဂၤမးကးပိတ်အီၤတသ့ဘၣ်. အဝဲအံၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးပဲတြီလၢ ပှၤအိးထီၣ်န့ၢ်လိၣ်ဝဲဆူ ပှၤဂီၢ်မုၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် (ဒ်ပကထံၣ်ဘၣ်) ဖျါလၢ ကးပိတ်အီၤလၢအစိအကမီၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဒ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်တီအဂီၢ် ကစၢ်ပာ်လီၤ “ပဲတြီလၢအအိးထီၣ်” လၢပှၤလၢအတီတဖၣ်အမဲာ်ညါ လၢပှၤတဂၤမးကးပိတ်အီၤတသ့ဘၣ်လီၤ.

GSAM 218တၢ်ကတိၤအပဲတြီတဘ့ၣ်

GSAM 218.1လၢလံာ်စီဆှံအပူၤ တၢ်ဒိအါမးအိၣ်ဝဲလၢ ပဲတြီဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢ တၢ်အခီပညီအံၤအပူၤလီၤ. စီၤပီလူးကွဲးဆူ ကရံၣ်သူးဖိတဖၣ်အအိၣ် စံးဝဲဒ်အံၤ—“ပဲတြီဖးဒိၣ် ဒီးအိၣ်ဒီးတၢ်မၤစၢၤတဘ့ၣ် အိးထီၣ်အသးဆူယအိၣ်၊ ဒီးပှၤထီဒါတၢ်အါဂၤအိၣ်ဝဲလီၤ။”8 တဘျီကဒီး လၢအလံာ်ခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်ဆူ ကရံၣ်သူးဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ် စံးဝဲဒ်အံၤ—“ဖဲယဟဲဆူ ထရိၣ်အါ ဒ်သိးကစံၣ်တဲၤတဲလီၤခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်အခါ၊ ကစၢ်အိးထီၣ်န့ၢ်ယၤ ပဲတြီတဘ့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယသးတအိၣ်ဘှံးဘၣ် မ့ၢ်လၢယတထံၣ်ဘၣ် တံးတူးလၢအမ့ၢ်ယဒီပုၢ်ဝဲၢ်ဘၣ်. ”9 ဒီးအဝဲဃ့ကညး ကလီးစဲဖိတဖၣ် ဒ်အံၤလီၤ—“အိၣ်ဆဲးလၢတၢ်ဃ့ဘါထုကဖၣ်အပူၤ ဒီးအိၣ်ခိးလၢအပူၤ ဒီးတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်အပူၤတက့ၢ်. ဃ့ဘါထုကဖၣ်စ့ၢ်ကီးလၢပဂီၢ် ဒ်သိးယွၤကအိးထီၣ်န့ၢ်ပှၤ ပဲတြီလၢတၢ်ကတိၤအဂီၢ်၊ ဒ်သိးပကကတိၤ ခရံာ်အတၢ်ခူသူၣ်အဂီၢ်လီၤ. ယဘၣ်တၢ်စၢဃာ်ယၤလၢအဂီၢ်လီၤ. ”10

GSAM 218.2လၢလံာ်စီဆှံအံၤတဖၣ်အပူၤ ဖျါဝဲလၢ တၢ်အိးထီၣ်ကျဲလၢတၢ်ရၤလီၤတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ ပဲတြီလၢအအိးထီၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်ကတိၤလၢဘၣ်တၢ်စံးဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖံၤလဒ့လဖံယါအအိၣ်န့ၣ် ဖျါမးလၢ ဖဲပှၤဂီၢ်မုၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ကိးထီၣ်အီၤအခါ ပှၤကညီတဖၣ် မၤဂုာ်ကျဲးစၢးဆူၣ်ဆူၣ် ဒ်သိးကကးပိတ် တၢ်ကတိၤအပဲတြီဆူအဝဲသ့ၣ်အအိၣ်အဂီၢ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖံၤလဒ့လဖံယါ လဲၤခီဖျိတၢ်မၤကွၢ်အံၤ ဒီးဟံးဃာ်အတၢ်ကတိၤဒီးအမံၤအခါ ကစၢ်အတၢ်ကတိၤဆူအဝဲသ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ အဝဲကပာ်လီၤ ပဲတြီလၢအအိးထီၣ်ဝဲလၢအမဲာ်ညါ လၢပှၤတဂၤမးကးပိတ်အီၤတသ့ဘၣ်လီၤ.

GSAM 219တၢ်အိၣ်သးဝံၤအလီၢ်ခံ လါအီးကထိဘၢၣ် 22, 1844

GSAM 219.1ဒ်ဝံအတၢ်ကတိၤတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲအသိး ပာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢပမဲာ်ညါဝံၤဒီး ပကကွၢ်က့ၤတၢ်အိၣ်သး ဖဲတၢ်မၤအသးတဖၣ် လဲၤထီၣ်လဲၤထီအခါလီၤ. ဒ်ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်လံအသိး၊ တုၤလၢလါအ့ဖြ့ၣ် 1844 န့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် အိးထီၣ်အသးဆူ ခရံာ်ဟဲက့ၤအတၢ်ကစီၣ်အအိၣ် ဒီးတၢ်ကိးလၢပှၤမၤတၢ်တဖၣ်အဂီၢ် အါန့ၢ်ဒံး ပှၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်လၢအအိၣ်တဖၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲသ့. တၢ်သးဟးဂီၤဝံၤအလီၢ်ခံ လၢတၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ် 1844 အပူၤ ပှၤလၢတဒိးန့ၢ်တၢ်သိၣ်လိလၢတၢ်သးတီအပူၤဘၣ်န့ၣ် ထီဒါက့ၤဝဲလီၤ. ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါ 1844 အခါ ဖဲမူခိၣ်ကလူးခံဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ် လၢလီၣ်ဖျါ 14 ဒီး “ကိးလၢနၤခီသးကဝီၤ” (မးသဲ 25) ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲအခါ တၢ်မၤအၢမၤနးလၢအနးကတၢၢ် ဒိၣ်ဝဲထီၣ်ထီၣ်သးထီဒါပှၤလၢ အအံးတၢ်နာ်လၢ ကစၢ်ကဟဲဝဲချ့ချ့တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤထီဒါတၢ်တဖၣ်အံၤ ဂုာ်ကျဲးစၢးလၢကျဲအါဘိ ဒ်သိးကမၤဘှါကွံာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဒီးတြီဆီးတၢ်မၤလၢ ပှၤလၢအရၤလီၤ “အဝဲအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အနၣ်ရံၣ်ဟဲဝဲလံ” တဖၣ်အဂီၢ်လၢကျဲခဲလၢာ်လီၤ. ဝီလျံ မီလၢ စံးဘၣ်ဃးတၢ်ထီဒါအံၤလၢ “အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအတသဘျ့ဘၣ် ဒီးတၢ်နၢ်ပၢၢ်တသ့ဘၣ်အါကတၢၢ်လီၤ.” ဖဲမုၢ်နံၤ ၂၃၀၀ အကတၢၢ်အခါ တၢ်ထီဒါအံၤဆူၣ်ဝဲတုၤဒၣ်လဲာ် စီၤ Geo. Storrs စံးဘၣ်ဃးအီၤလၢ “ပမၤဝံၤတၢ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢအမံၤဖိတဖၣ် ဒီးပှၤအၢပှၤသီခဲလၢာ်လံ၊ ထဲဒ်တၢ်ကိးအံၤကထိၣ်ဟူးအဝဲသ့ၣ်အသိးဒၣ်လီၤ.”

GSAM 219.2ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်အံၤဝံၤအလီၢ်ခံ၊ တၢ်ထီဒါဒီးတၢ်နံၤဘၣ်လၢပှၤအၢပှၤသီတဖၣ် မၤဆူၣ်ထီၣ်အသး ခံဘျီသၢဘျီအခါ ဝီလျံ မီလၢ စံးဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်သးအံၤလၢ “ပမၤဝံၤပတၢ်မၤလၢပကဟ့ၣ်ပလီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘး ဒီးဂုာ်ကျဲးစၢးဒုးပၢၢ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢအဖံးအမံၤလီၤ. ယွၤလၢအတၢ်ကွၢ်ထွဲအပူၤ ကးပိတ်ပဲတြီလံ.”11

GSAM 219ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် အတၢ်သးကိၤလၢအအိၣ်သကုၤဆးဒး

GSAM 219.3ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိလၢအနံၤဘၣ်တၢ်အကျိၤအကျဲအံၤ တမ့ၢ်ထဲအမၤကိၤထီၣ် ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အသး ထီဒါခရံာ်ဟဲက့ၤအတၢ်သိၣ်လိဘၣ်၊ ပှၤလၢအအိၣ်လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢအမံၤဖိတဖၣ်အတၢ်အုၣ်အသးစံးဝဲဒ်အံၤ—“ဖဲပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ဆီတလဲသးအမ့ၢ်အတီအဂ့ၢ်တဖၣ် ‘အိၣ်စှၤ ဒီးအိၣ်ယံၤ’ ဒီးပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် အတၢ်ကတိၤဆါ ဒီးအတၢ်သးကိၤ လၢအလီၤဂာ်တအိၣ်နီတခါဘၣ်အံၤအခါ ပကိးထီၣ်လၢ ပသးတအိၣ်ဘၣ်အသိး ‘ယွၤသးကညီၤတၢ်တသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်ဧါ၊ မ့တမ့ၢ်တၢ်သးကညီၤအပဲတြီကးပိတ်ဝဲလံဧါ’.”12

GSAM 220.1လၢပှၤမၤတၢ်အဂၤတဂၤအအိၣ် ပဖးဘၣ်ဒံးတၢ်အါထီၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်သးဝံၤအလီၢ်ခံ လၢဝံအဆၢကတီၢ်အကတၢၢ်န့ၣ်—“ဖဲန့ၣ် ဒ်သိးပကဒိးန့ၢ်ကျဲလၢ ပှၤလၢတနာ်တၢ်ဘၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ် ကီခဲဝဲ ဒိၣ်မးလီၤ. တၢ်သးဟးဂီၤလၢ 1844 အပူၤ မၤကမၣ်ပှၤအါဂၤအသး ဒိၣ်မးတုၤဒၣ်လဲာ် အဝဲသ့ၣ်တနာ်နၢ်ဟူ တၢ်ရှဲပၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤနီတမံၤဘၣ်.”13

GSAM 220ပဲတြီခဲလၢာ်လၢအဆှၢဆူ ပှၤလၢတနာ်တၢ်ဘၣ်တဖၣ်အအိၣ် ကးပိတ်ဝဲ

GSAM 220.2ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤ ဖျါလၢ အကးပိတ်ပဲတြီလၢကလဲၤဆူပှၤကညီအအိၣ်၊ ဒီးအိးထီၣ်ထဲလၢ ပှၤလၢအဟံးဃာ်ဒံး အတၢ်နာ်ဒီးအတၢ်ကွၢ်လၢ်လၢ ခရံာ်ကဟဲဝဲချ့ချ့တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. ဖဲတၢ်ကတိၤအပဲတြီ ဖျါလၢအကးပိတ်အသးလီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဒီးခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ် ထံၣ်ဝဲလၢတၢ်ဒိအပူၤ ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်န့ၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးအတၢ်လဲၤခီဖျိအဃိ၊ အဝဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဆူတၢ်ဆၢတဲာ်လၢ တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လၢၤဘၣ် ဒ်လဲၣ်န့ၣ် နၢ်ပၢၢ်ညီဝဲလီၤ. မ့တမ့ၢ်ဒ်ပှၤတနီၤစံးဝဲအသိး “တၢ်သးကညီၤအပဲတြီကးပိတ်ဝဲလံ” လီၤ. လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်လၢ တၢ်ဒိအပူၤ ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ် ဒီးပဲတြီလၢလူၤကၣ် 13 အပူၤ မ့ၢ်တခါဃီအခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် မ့ၢ်တနာ်နၢ်ဟူတၢ်နီတမံၤ ဒီးမၤကိၤထီၣ်အသးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကဆီတလဲအသးဒ်လဲၣ်.

GSAM 220ပှၤမတၤတဂၤဆိကတၢၢ် သိၣ်လိတၢ်ကမၣ်ဘၣ်ဃးပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်လဲၣ်

GSAM 220.3အခဲအံၤ တၢ်သံကွၢ်ဟဲထီၣ်ဝဲလၢ မတၤစးထီၣ်သိၣ်လိ “တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လၢၤဘၣ်” အတၢ်သိၣ်လိလဲၣ်. မတၤနာ်အီၤလဲၣ်. ဒီးမတၤပာ်တ့ၢ်အီၤလဲၣ်. ဒ်တၢ်စံးဆၢဆူ တၢ်သံကွၢ်အခီၣ်ထံးတခါအသိး ပကဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် တၢ်ကွဲးနီၣ်ဘၣ်ဃး ဂျိုရှုဝါ ဗီ. ဟိုင်းမ်စ် လဲၤအိၣ်သကိး မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ် 1845 အခါလီၤ. အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤ—

GSAM 220.4“ဒီပုၢ်ဝဲၢ် ယိၣ်စဖး တၣ်နၢၣ် ဒီးပှၤအဂၤတဖၣ် ဆၢတဲာ်ဝဲလၢ ပအိၣ်လၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤဖးဒိၣ်အပူၤ—နံၣ် ၆,၀၀၀ ကတၢၢ်ဝဲလံ—အဃိ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိ တဘၣ်မၤတၢ်မၤလၢအဖံးအမၤလၢၤဘၣ်. လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဆိကမိၣ်အပူၤ မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်မၤန့ၣ် ကဘၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤအဝဲသ့ၣ်လၢအကတၢၢ်လီၤ.

GSAM 220.5“ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးလၢ တၢ်အိၣ်ဘှံးလၢဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤအံၤအခါ၊ တၢ်ကပီၤအသီတခါ—ဒ်အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲအသိး—ဖျါထီၣ်လၢ ဒီပုၢ်ဝဲၢ် တၣ်နၢၣ်အတၢ်ဆိကမိၣ်ပူၤလီၤ. အဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ တလးမူးပိာ်ခွါ ဟဲဝဲလံ—အဝဲဟဲဝဲဖဲ ယုဒၤဖိအနွံလါအတီၢ်ပူၤ လါနွံလါအမုၢ်နံၤ ၁၀ လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်—တၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်မၤအသးဖဲန့ၣ်—မုၣ်ကနီၤခဲလၢာ်နုာ်လီၤဒီးအီၤဆူတၢ်ဖျီအီၣ်အီၣ်အပူၤ လၢတၢ်အခီပညီတခါအပူၤ—ဒီးပဲတြီကးပိတ်ဝဲလီၤ. ပှၤတဖၣ်အံၤအကျါ ပှၤတဂၤမးဟးဂီၤတသ့ဘၣ်၊ ဒီးပှၤလၢအအိၣ်အချၢန့ၣ် ပှၤတဂၤမးဘၣ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအီၤတသ့ဘၣ်. အဃိ ဟီၣ်ခိၣ်ဖးဒိၣ်အံၤ အနီၢ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ခဲလၢာ် ကတၢၢ်ဝဲလံ.”14

GSAM 221မတၤထီဒါတၢ်သိၣ်လိအကမၣ်အံၤလၢအဂံၢ်ဆူၣ်လဲၣ်

GSAM 221.1သရၣ် တၣ်နၢၣ် စးထီၣ်သိၣ်လိအတၢ်သိၣ်လိ “တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်” လၢ ပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် အပူၤ ဒီးလၢအဆၢကတီၢ်ဖုၣ်ကိာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးပှၤပိာ်အခံအါဂၤလၢ တၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ပဲတြီလၢအဆှၢဆူပှၤဂီၢ်မုၢ်အအိၣ် ကးပိတ်ဝဲလၢအလၢအပှဲၤ လၢခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ်အချၢ၊ မ့ၢ်ပှၤလၢအစံးလၢအနာ်ခရံာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ၊ မ့ၢ်ပှၤလၢတစံးလၢအနာ်ခရံာ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအဃိ ပှၤအါဂၤန့ၣ် လဲၤလီၤဘၣ်ဆူ တၣ်နၢၣ်အတၢ်ထံၣ်န့ၣ်လီၤ.

GSAM 221.2ဒ်သိးတၢ်ကတိၤ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံး တဘၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်တဂ့ၤအဂီၢ် ပကကိးပှၤဂီၢ်မုၢ်အံၤလၢ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးလၢမုၢ်အခီၣ်ထံးတဖၣ် လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢကဟဲအပူၤလီၤ. ဒီးပှၤအါဂၤလၢတၢ်ကရူၢ်အံၤအကျါ ဒိးန့ၢ်ဝဲ မၤသကိးတၢ်ဒီး စီၤ တၣ်နၢၣ်အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တထံၣ်ဘၣ် မ့တမ့ၢ်တနၢ်ဟူဘၣ် မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ ဒံးဘၣ်၊ ဒီးတနၢ်ဟူဘၣ် မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ် ဒံးဘၣ်. မးစ်. ဝှိုက် ကတိၤဘၣ်ဃးပှၤတဖၣ်အံၤ ဒ်အံၤလၢ အလံာ်ထုးထီၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ—

GSAM 221.3“တၢ်ကွၢ်လၢ်အဆၢကတီၢ်လၢ 1844 ဝံၤအလီၢ်ခံ၊ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ် အိၣ်ဒံးဝဲလၢ ကစၢ်ကဟဲဝဲဘူးထီၣ်လံအတၢ်နာ်အပူၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်တၢ်အကတီၢ်အရ့ဒိၣ်တခါလံ ဒီးခရံာ်အတၢ်မၤ ဒ်ပှၤဃ့ကညးတၢ်လၢပှၤကညီအဂီၢ် လၢယွၤအမဲာ်ညါန့ၣ် ကတၢၢ်ဝဲလံ. အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢ တၢ်စံၣ်ညီၣ်ဘူးထီၣ်လံဝံၤန့ၣ် ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ အတၢ်မၤလၢဟီၣ်ခိၣ်အဂီၢ်ဝံၤဝဲလံ၊ ဒီးအတၢ်သးကိၢ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် အတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဂီၢ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲလီၤ. ပှၤအၢပှၤသီတဖၣ် အတၢ်နံၤဘၣ် ဒီးတၢ်စံးကတိၤဆဲးဆဲးဆါဆါ ဘၣ်ဃးပှၤလၢအတပာ်ယွၤအတၢ်သးကညီၤဘၣ်တဖၣ်အံၤ ဖျါဝဲဒ်တၢ်အုၣ်သးလၢ ယွၤအသးစီဆှံထုးထီၣ်အသးလၢ ပှၤလၢအပာ်တ့ၢ်အတၢ်သးကညီၤတဖၣ်အအိၣ်လီၤ. တၢ်ခဲလၢာ်အံၤ မၤဂၢၢ်ထီၣ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်နာ်လၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢတၢ်သးကညီၤအဂီၢ်ကတၢၢ်ဝဲလံ မ့တမ့ၢ် ဒ်အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲအသိး ‘တၢ်သးကညီၤအပဲတြီ ကးပိတ်ဝဲလံ.’ ဒ်ဘၣ်တၢ်စံးလီၤအသိး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ် အိၣ်ဝဲတဆံးတက့ၢ်အဆၢကတီၢ်လၢ တၢ်နာ်လၢ တၢ်သးကညီၤအပဲတြီကးပိတ်ဝဲလံအပူၤလီၤ.”15

GSAM 222.1လၢတၢ်ကွဲးအံၤအပူၤ မးစ်. ဝှိုက် ပာ်ဖျါထီၣ် ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးလၢမုၢ်အခီၣ်ထံးတဖၣ် အတၢ်အိၣ်သးလီၤ. အဝဲတဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲနီတစဲးလၢ အဝဲနာ်တၢ်အံၤဘၣ်. ဒ်ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်လၢအဖီခိၣ်အသိး တၢ်သိၣ်လိအံၤ ဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအီၤဆိကတၢၢ်လၢ ယိၣ်စဖး တၣ်နၢၣ် လၢပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် အပူၤလီၤ. မးစ်. ဝှိုက် (ဖဲန့ၣ်မ့ၢ် မးစ် ဟါမၣ်) ထံၣ်လိာ်သးဒီး ယိၣ်စဖး တၣ်နၢၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢဘၣ်တၢ်ကိးအမံၤအံၤ လၢတၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ် 1845 အခီၣ်ထံးကတီၢ်န့ၣ် ဒီးနၢ်ဟူဘၣ် အဝဲပာ်ဖျါထီၣ်အတၢ်သိၣ်လိ “ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးဖိတဖၣ်တဘၣ်မၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢၤဘၣ် ဒီးတၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လၢၤဘၣ်” ဒီးစံးဘၣ်အီၤပျီပျီလၢ အဝဲ “သိၣ်လိတၢ်သိၣ်လိလၢအကမၣ်လီၤ. တၢ်သးကညီၤအိၣ်ဒံးဝဲလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ဒီးပှၤလၢတပာ်တ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢတၢ်သ့ၣ်ညါအပူၤဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.”

GSAM 222ထီဒါ “တၢ်သးကညီၤတအိၣ်ဘၣ်” အတၢ်ထံၣ်

GSAM 222.2ဂျေ. အန်. အန်ဒရူးစ် လၢအအိၣ်ဆိးလၢ ပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဖဲ 1844 ဒီး 1845 န့ၣ်၊ လၢအသ့ၣ်ညါတၢ်လၢပှၤဂီၢ်မုၢ်ဖဲန့ၣ်အကျါ ဒီးယိၣ်စဖး တၣ်နၢၣ် လၢအသိၣ်လိဝဲလၢ တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်အံၤ စံးဘၣ်ဃး မးစ် ဟါမၣ် အတၢ်အိၣ်သး ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ်လၢ “တမ့ၢ်တၢ်ထံၣ်လၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်နာ်အံၤဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်လၢအနာ်တၢ်အံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဘျါက့ၤအဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ထံၣ်တဖၣ်အံၤလီၤ.”16

GSAM 222.3မးစ် ဟါမၣ် လဲၤအိၣ်သကိး ပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် တဘျီခံ ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါ 1845 အပူၤလီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်လဲၤအံၤ ယကကွဲးန့ၢ်တၢ်ကတိၤလၢ မးစ်. ထရူးစဒဲလ် အအိၣ်၊ လၢအအိၣ်ဆိးလၢ ပဲရံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤ—

GSAM 222.4“ဖဲမးစ် ဟါမၣ် လဲၤအိၣ်သကိး ပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါ 1845 အပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအလီၤသးအိၣ်လၢ ယတံၤသကိးမုၣ်တဂၤအဂ့ၢ်၊ အပၢ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢ ကဟဲထီၣ်ပအိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်၊ အဃိ အဝဲတပာ်တ့ၢ်တၢ်ကပီၤဘၣ်. အဝဲနံၤကဆှီ ဒီးစံးဆၢဝဲ ‘ယွၤတဒုးနဲၣ်ယၤနီတဘျီဘၣ်လၢ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ တအိၣ်လၢပှၤဒ်န့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်ထဲပှၤလၢ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအတၢ်ကပီၤ ဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤ ဒီးအဝဲသ့ၣ်ပာ်တ့ၢ်အီၤလၢတၢ်သ့ၣ်ညါအပူၤတဖၣ်လီၤ.’”17

GSAM 222.5အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃး မးစ် ဟါမၣ် လဲၤအိၣ်သကိး ပဲရံၣ် တဘျီသၢဖဲ 1846 အပူၤ ဒ်အံၤ—

GSAM 222တၢ်သိၣ်က့ၤအဂၤတခါလၢ တၢ်ထံၣ်အကမၣ်အံၤအဖီခိၣ်

GSAM 222.6“တၢ်အိၣ်သးအဂၤတခါလၢ အကြၢးဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ထံၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ ဖဲ 1846 လၢ ပဲရံၣ်၊ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် အပူၤလီၤ. ဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ် မးစ် ဟါမၣ် လၢ ဖဲမုၣ်ကီၤလံၢ်တြီဆီး ပှၤလၢအသးတီတဖၣ် လၢကမၤဝဲအတၢ်မၤလၢအလၢအပှဲၤ တသ့ဘၣ်အခါ အဝဲကသူအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် ဒ်သိးကဆှၢအဝဲသ့ၣ်လဲၤယံၤန့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်အဂီၢ်လီၤ. ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်လၢအဂ့ၤတဂၤ စံးဘၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်လၢ ယွၤပာ်တ့ၢ်အီၤလံ မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ပာ်တ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဆှၢလီၤလၢမူခိၣ် ဒ်သိးကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်အဃိလီၤ. ဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ် မးစ် ဟါမၣ် လၢ အတၢ်ကတိၤန့ၣ် တအိၣ်ဒီးတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီနီတမံၤဘၣ်. အဂ့ၢ်ဒ်သိး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ပှၤအါဂၤကဒိးန့ၢ်ဒံးတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလီၤ. မူခိၣ်ကလူးလၢအဂ့ၤတဖၣ် ကလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤသးသမူတဖၣ်အဂီၢ် လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အပူၤ ဒီးဖဲအဝဲသ့ၣ်မၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် [မူခိၣ်ကလူးတဖၣ်] ကပာ်တ့ၢ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်အံၤ ဒီးအတၢ်ကစီၣ် [အခီပညီ မ့ၢ်အတၢ်ကစီၣ် ‘တၢ်သးကညီၤတအိၣ်ဘၣ်’] လၢပဲတြီအချၢလီၤ.”18

GSAM 223တၢ်ကတိၤလၢအထီဒါလိာ်အသးတအိၣ်ဘၣ်

GSAM 223.1မ့ၢ်လၢပှၤတနီၤ ဂုာ်ကျဲးစၢးဆူၣ်ဆူၣ် ဒ်သိးကအုၣ်အသးလၢ မးစ်. ဝှိုက် သိၣ်လိတၢ်လၢ “တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လၢၤဘၣ်” လၢအပူၤကွံာ်၊ ဘၣ်ဆၣ်အခဲအံၤ သိၣ်လိတၢ်လၢအထီဒါဝဲအဃိ ယကပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အုၣ်အသးလၢ ပှၤလၢအသ့ၣ်ညါအတၢ်မၤ စးထီၣ်လၢ 1845 န့ၣ် ဘၣ်ဃးအတၢ်မၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် အတၢ်ဆီတလဲသးအဂီၢ်လီၤ. တၢ်ကွဲးအံၤ မ့ၢ်ဝဲ လၢ အဲရၣ် အဘံၣ် လၢ ဘရူးဖံးလ်၊ မဲးဒံဆၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်၊ နယူးယီးကီၢ်စဲၣ်အပူၤအအိၣ်—

GSAM 223.2“လၢ 1846 ဒီး 1850 အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ဝှိုက် ဒီးဒီပုၢ်ဝဲၢ်ဝှိုက် ဟဲဆူပဟံၣ် ဒီးအဝဲသ့ၣ်သးအိၣ်တၢ်ဒိၣ်မးလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် ဒီးပှၤလၢတပာ်တ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဒံးဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်လၢ ပှၤသးသမူလၢတဆီတလဲအသးဒံးဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်၊ ဒီးယတသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်နီတဘျီလၢ ယနၢ်ဟူ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ဝှိုက် စံးဝဲလၢ တၢ်ကွၢ်လၢ်တအိၣ်လၢ ပှၤလၢအလဲၤကမၣ်ကျဲ ဒီးပှၤလၢတပာ်တ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဒံးဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်.”19

GSAM 223တနံၤအခီၣ်ထံး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံး အတၢ်အုၣ်အသး

GSAM 223.3နယူးအဲန်ကလဲန်ဒ် ပှၤတနံၤအခီၣ်ထံး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ် အတၢ်သ့ၣ်ညါ ဘၣ်ဃးဒီး ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ် အတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအအါတလၢကဲၣ်ဆိးန့ၣ် လံာ်ပရၢအံၤ မၤအုၣ်အသးလီၤ—

GSAM 223.4“လၢ August ၅ သီ တုၤ ၉ သီ, ၁၈၉၁ န့ၣ် ယမၤတၢ်ကတိၤပြၢဒီး သရၣ် Miles Grant လၢ Brookston, ဝ့ၢ်တဖျၢၣ်လၢ အပှၤအိၣ်ဝဲ ၃၀,၀၀၀ ဃၣ်ဃၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤပြၢအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ ဒဲဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ, ဒီး Mr. John Barbour လၢ အမၤတ့ၢ်ဝ့ၢ်ကီၣ်ကးအပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဂၤန့ၣ် ပၢဆှၢဝဲလီၤ. ဝ့ၢ်အံၤအိၣ်ယံၤဒီး Boston အမံးလာ် ၂၀ ဃၣ်ဃၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤပြၢအံၤ ဘၣ်ဃးဒီး မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအတၢ်ဂ့ၢ်, ဘၣ်ဆၣ် Mr. Grant ဂုာ်ကျဲးစၢး ထုးနုာ်ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White အတၢ်လဲၤခီဖျိလၢ တၢ်မၤအံၤအပူၤ ဆူတၢ်ကတိၤပြၢအကျါလီၤ. အဝဲပာ်တၢ်ကမၣ်လၢအလိၤ ဒီးစံးဝဲ, ‘လၢအပူၤကွံာ်ယံာ်လံ ဖဲ ၁၈၄၄ န့ၣ် အဝဲဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်အခွဲးလၢ ပှၤကပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးအဆၢကတီၢ် ပူၤကွံာ်လံ, ဒီး တၢ်သးကညီၤလၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်လီၤ.’”

GSAM 224.1“လၢတၢ်စံးဆၢအပူၤ ယတဲအီၤလၢ တချုးပလီၤဖးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တနံၤအခီၣ်ထံး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ် ဖီၣ်ဃာ်တၢ်ထံၣ်အံၤ လၢညါ, ဘူးကကိးဂၤဒဲးလီၤ. Mrs. White တဆီၣ်ထွဲတၢ်ထံၣ်အံၤနီတမံၤဘၣ်, ဒီး တၢ်အဆိတဖၣ်လၢ အဝဲဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤအကျါန့ၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ထံၣ်အံၤ ‘ကမၣ်ဝဲ’ ဒီး တၢ်သးကညီၤအိၣ်ဒံးလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. ယစံး, ‘တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ, ဒီး သရၣ် Grant သ့ၣ်ညါလၢ အမ့ၢ်ဝဲလီၤ.’ ဖဲယစံးတၢ်အံၤအခါ တနံၤအခီၣ်ထံး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးအပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ ယမဲာ်ညါအါဂၤ [ပှၤအကလုာ်အံၤ ပၣ်ဃုာ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ ပှၤလၢအပှဲၤဒဲဖးဒိၣ်အံၤအကျါ] ချံၣ်လီၤအခိၣ် ဒီးအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်တၢ်စံးအံၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ. စံးထဲအံၤလၢပှဲၤလံ, သရၣ် Grant တယၢၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢ တၢ်ကတိၤပြၢအပူၤလၢၤဘၣ်လီၤ.” ဆဲးလီၤမံၤ “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Dec. 6, 1895.”

GSAM 224Mrs. White ဃုတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် ထီဘိ

GSAM 224.3စးထီၣ် ၁၈၄၄ တုၤခဲအံၤ Mrs. White မၤတၢ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ကပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤ မၤအုၣ်အသးအါထီၣ်လီၤ. အဝဲဒီး သရၣ် White မၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ Albert Belden အဟံၣ်လၢ Rocky Hill, Conn., စးထီၣ်ဖဲ April ၂၀ သီ, ၁၈၄၈ န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤအပူၤ အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်လၢ ပှၤတနီၤလၢအဟဲလၢ ဟီၣ်ခိၣ်အကျါအဂီၢ်လီၤ. သရၣ် White ဒီး အမါ ပာ်ဖျါတၢ်သးအိၣ်လီၤဆီလၢ ပှၤဒ်အံၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အံၤ ပကဟ့ၣ်ပှၤအုၣ်အသးလၢ ပှၤအကလုာ်အံၤအကျါတဂၤ, လၢအဒိးန့ၢ်တၢ်ဘျၢထံလၢ သရၣ် White အစုလီၤ. John Y. Wilcox ကွဲးလံာ်လၢ Kensington, Conn., ဖဲ February ၂၂ သီ, ၁၈၉၁ ဒီးစံးဝဲ—

GSAM 224.4“ယဘၣ်တၢ်ဆှၢနုာ်ယၤဆူ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအပူၤ ဖဲပှၤမၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ A. Belden အဟံၣ်ဒၢးလၢ ပှၤတမၤဝံၤဒံးဘၣ်, လၢ Rocky Hill, Conn. န့ၣ်လီၤ. ယဒိးန့ၢ် ခဲအံၤတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအတၢ်ကပီၤ လၢ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါဒီးဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White အတၢ်မၤအဖီလာ်, ဒီး တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ White ဘျၢထံယၤလီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဒီး ဂံၢ်ဘါလၢ ယဒိးန့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အအိၣ် မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါလၢ ယကဘူၣ်ဆိကမိၣ် မ့တမ့ၢ် တူၢ်ဘၣ်လၢ ကစၢ်တူၢ်လိာ်ယၤနီတဘျီဘၣ်ဧါန့ၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ် သးအိၣ်ယၤဒိၣ်မး ဒီး မၤတၢ်ဒ်သိး ကမၤစၢၤယၤလီၤ.”

GSAM 225.1သရၣ် White စံးဘၣ်ဃး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ လၢအလံာ်ပရၢဆူ Stockbridge Howland, Topsham, Maine အအိၣ်အပူၤ, “ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ Bates ပာ်ဖျါ ယွၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢ တၢ်ကပီၤလၢအဖျါရှဲဒိၣ်မး, ဒီး တၢ်အုၣ်အသးလၢအဂံၢ်ဆူၣ်ဒိၣ်မးတဖၣ် ဒုးသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အီၤလၢ အသးပူၤလၢ တၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤ အရ့ဒိၣ်ဝဲလီၤ. တၢ်ကလုၢ်ကထါအံၤ မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ ပှၤလၢအအိၣ်လံလၢ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအပူၤ ဒီး မၤပၢၢ်ထီၣ် ပှၤလၢအတဆၢတဲာ်လီၤအသးလၢလၢပှဲၤပှဲၤဒံးဘၣ်တဖၣ်လီၤ.”

GSAM 225တၢ်မၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် လၢ Oswego, N.Y.

GSAM 225.2လၢ ၁၈၄၉ န့ၣ် သရၣ် James White ဒီး အမါ မၤတၢ်လၢ Oswego, N.Y., ဒီး Hiram Patch ဒီး မုၣ် Benson လၢအအၢၣ်လီၤလိာ်အသးလၢ ကဆီဟံၣ်ဆီဃီတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤအီၤဆူ ယွၤ ဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢအဆၢကတီၢ်အံၤလီၤ.

GSAM 225.3လၢ March ၁၈၅၀ န့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်မၤကဒါက့ၤဝဲလၢ Oswego. လၢ Present Truth အလါ April တဘ့ၣ်အပူၤ သရၣ် White ကတိၤဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤ ဒီးစံးဝဲ—

GSAM 225.3“ခဲအံၤ တၢ်မၤလၢအလီၤသူၣ်လီၤသးဒိၣ်မး ကဲထီၣ်လၢ ဝ့ၢ်အံၤအပူၤ ပှၤလၢအအိၣ်လီၤတဲာ်တဖၣ်အဖိတဖၣ်အကျါလီၤ. လၢမုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအပူၤကွံာ်ခံနံၤအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အပူၤ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်, ဒီး ယွၤဆိၣ်ဂ့ၤပှၤ လီၤလးမးလီၤ. တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ မၤဘၣ်ဒိဂ့ၤပှၤ ဒီးပဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ. ဖဲမုၢ်နွံအနံၤအခီၣ်ထံးအပူၤကွံာ်တနံၤအဟါန့ၣ် ပမၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဘျုးလီၤဆီအဂီၢ်, ဒီး ကစၢ်အသး ဘၣ်တၢ်လူလီၤအီၤလၢ ပကျါလီၤ. ဖိသၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ် ချံးလီၤအခီၣ်လၢ ကစၢ်အမဲာ်ညါ ဒီး ဖျါလၢအတူၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်ပၢၤဃာ်တၢ်မၤလိာ်တဖၣ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ် အယဲၢ်မံၤတမံၤ, ဒီး တၢ်ဃုတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ လၢယ့ၣ်ၡူးခရံာ်အပူၤန့ၣ် အရ့ဒိၣ်ဝဲလီၤ. အံၤမ့ၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ အလီၤသူၣ်လီၤသးကတၢၢ်တဖၣ် လၢယထံၣ်တ့ၢ်အကျါတဘျီလီၤ.”

GSAM 225.4လၢ Present Truth အလါ November, ၁၈၄၉ တဘ့ၣ်အပူၤ သရၣ် White ကွဲးထုးထီၣ် ပှၤအါဂၤအတၢ်ဆှၢက့ၤ ဒီး တၢ်ဘျၢထံအဂ့ၢ်လီၤ. ဒီးလၢလံာ်ပရၢအံၤ အနံၣ် ၁၈၅၀ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤ တၢ်ကွဲးဖျါထီၣ်အိၣ်ဝဲ ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ Waitsfield, Vt., ဒီး Heman Churchill လၢအပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးလၢ ဟီၣ်ခိၣ်အကျါသီသီတဂၤ လဲၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂ့ၢ်လီၤ. လၢတၢ်ကွဲးအံၤအပူၤ အဝဲဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ “ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ”, မ့ၢ်တၢ်သးကညီၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်သ့ဒ်လဲၣ်?

GSAM 226ပှၤအုၣ်အသး ၂၁ ဂၤ အတၢ်အုၣ်အသး

GSAM 226.1ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အံၤ ပဟ့ၣ်တၢ်အုၣ်အသးလၢ ပှၤ ၂၁ ဂၤ ဆဲးလီၤမံၤလၢ ၁၈၈၈ န့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤစုာ်စုာ်အံၤ အိၣ်လၢ တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဘၣ်ဃးဒီးခရံာ်ဟဲက့ၤအပူၤ ဖဲ ၁၈၄၄, ဒီး သ့ၣ်ညါ မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ်အတၢ်စးထီၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ခဲလၢာ် အိၣ်လၢတၢ်ကစီၣ်အံၤအပူၤ တချုး ၁၈၅၁ ဘၣ်, ဒီး အဝဲသ့ၣ်အါတက့ၢ် ဘျးစဲအသးဒီး ပှၤမုၢ်နွံသီ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ် ဘူးကစးထီၣ်လၢ တၢ်ကစီၣ်အံၤ စးထီၣ်အခါလံန့ၣ်လီၤ—

GSAM 226.2“ပဝဲသ့ၣ်လၢ အဆဲးလီၤပမံၤလၢလာ်အံၤ သ့ၣ်ညါတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဘၣ်ဃးဒီးခရံာ်ဟဲက့ၤ လၢ ၁၈၄၄ ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ပူၤကွံာ်အခါ ဂ့ၤဂ့ၤလီၤ. ဒီး ပတူၢ်လိာ် မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ်အတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ စးထီၣ်လၢ ၁၈၅၀ လံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သူၣ်ခုသးခုအပူၤ ပဆဲးလီၤပမံၤလၢ တၢ်စံးပာ်လၢလာ်အံၤအဖီလာ် ဘၣ်ဃး ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ လၢပှၤနာ် မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤအတၢ်ကစီၣ် ဖီၣ်ဃာ်ဝဲ စးထီၣ်လၢ တၢ်ကစီၣ်အံၤဟဲအိၣ်ထီၣ် တုၤလၢနံၣ်လၢ ပယၢၤထီၣ်လၢခံကတၢၢ်အံၤ ဒီးဆူညါလီၤ.

GSAM 226.3“အဝဲသ့ၣ်နာ်လၢ ဒ် လီၣ်ဖျါ 3:7, 8 ဒီး လံာ်စီဆှံအဆၢအဂၤတဖၣ် ပာ်ဖျါအသိး, ဖဲ ဒၤနံးယ့လး 8:14 အမုၢ်နံၤ ၂၃၀၀ ကတၢၢ်န့ၣ် ခရံာ်ကးပိတ်အတၢ်မၤလၢ မူခိၣ်အတၢ်စီဆှံအလီၢ် အဒၢးအခီၣ်ထံး, ဒီး ဆီတလဲအတၢ်မၤဆူ အလီၢ်စီဆှံကတၢၢ် ဒီး စးထီၣ်မၤ တၢ်စံၣ်ညီၣ်အတၢ်မၤလီၤ. လၢတၢ်အံၤအပူၤ အဝဲဆီတလဲအတၢ်ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအံၤ ပဲတြီတဘ့ၣ် အိးထီၣ်အသး ဒီး ပဲတြီတဘ့ၣ် ကးပိတ်အသးလီၤ.

GSAM 226.4“အဝဲသ့ၣ်နာ်လၢ ပှၤလၢအဒိးန့ၢ် တၢ်ကပီၤဖျါရှဲဘၣ်ဃး မူခိၣ်ကလူးအခီၣ်ထံး အတၢ်ကစီၣ်, ဒီး ဃၣ်ကွံာ်အသးလၢအီၤ ဒီးထီဒါအီၤနးနးကျံၤကျံၤတဖၣ်န့ၣ် ယွၤညိကွံာ်အီၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်တနာ်လၢ ပှၤလၢအတဒိးန့ၢ်တၢ်ကပီၤဘၣ် မ့တမ့ၢ် ပှၤလၢအတတုၤဒံးလၢ သးနံၣ်လၢအကဘၣ်ဟံးမူဒါလၢ အနီၢ်ကစၢ်အတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ် တချုး ၁၈၄၄ ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အဃုယွၤလၢ အသးတီသးလိၤဒီး ယွၤကညိကွံာ်အီၤန့ၣ်ဘၣ်.

GSAM 226.5“ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ပူၤကွံာ်ဝံၤတဘျီဃီန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်နာ်တၢ်ဒီး William Miller ဒီး ပှၤအဲးဒ်ဝဲၣ်တံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ အတၢ်မၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်အဂီၢ် ကတၢၢ်ဝဲ ဒီး ကစၢ်ကဟဲချ့ချ့လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲတၢ်ကပီၤဘၣ်ဃးဒီး တၢ်စီဆှံအလီၢ် ဒီး မူခိၣ်ကလူးသၢဂၤတဂၤ အတၢ်ကစီၣ် ပၠးဖျါအဝဲသ့ၣ်အတၢ်သးဟးဂီၤအဂ့ၢ်ဝံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်နာ်လၢ တၢ်သးကညီၤပူၤကွံာ်လံ ထဲလၢ ပှၤလၢအညိကွံာ်တၢ်ကပီၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.”

GSAM 227.1ဆဲးလီၤမံၤ, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Mrs. Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Mrs. F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Mrs. Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Mrs. Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Mrs. Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Mrs. Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Mrs. Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Mrs. R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Mrs. Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227တၢ်ထံၣ်တမံၤ ဘၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်ဝဲ

GSAM 227.2ပှၤဂုာ်ကျဲးစၢး ပာ်ဖျါ Mrs. White အတၢ်ထံၣ် လၢ Topsham, Maine, March 24, 1849 ဒ်သိးကသိၣ်လိ တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအကမၣ်အံၤ—တၢ်သးကညီၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤဖဲ “Rochester အတၢ်ဒိတၢ်သီၣ်တဖၣ်” (တၢ်ဆဲးကျိးဒီးသးတဖၣ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ) စးထီၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်အခါလီၤ. Mrs. White ထံၣ်ဝဲလၢ တၢ်ပနီၣ်လီၤလိၢ်လီၤလးတဖၣ် ဒီး တၢ်လီၤလး ဒီး တၢ်မၤသီက့ၤလၢအကမၣ်တဖၣ် ကအါထီၣ် ဒီး ရၤလီၤအသးလီၤ. တၢ်မၤသီက့ၤတဖၣ်အံၤ တမ့ၢ်တၢ်ဆီတလဲလၢ တၢ်ကမၣ်ဆူတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ် (အဝဲတစံးလၢ တၢ်ဆီတလဲဒ်န့ၣ် တအိၣ်နီတဘျီဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ် တၢ်အကလုာ်လၢ အဝဲဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤ ဒီး ပှၤသူပှၤကညီအတၢ်စိတၢ်ကမီၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒ်အံၤလီၤ), မ့ၢ်လၢတၢ်အၢဆူတၢ်အၢန့ၢ်ဒံးအလီၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် ပှၤလၢအစံးလၢ အသးဆီတလဲလံတဖၣ်န့ၣ် ကူထီၣ်ထဲတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအဆ့ကၤ လၢအကးဘၢဃာ်အသးအၢအတၢ်အၢတၢ်သီလီၤ. ပှၤတနီၤဖျါလၢ အပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးနီၢ်ကီၢ်, ဒီး ခီဖျိတၢ်အံၤ အဝဲသ့ၣ်လီန့ၢ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်သ့လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤမ့ၢ်ထံၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်အသးသ့န့ၣ် ကဖျါလၢ အသူဒံးဒၣ် ဒ်လၢညါအသိးလီၤ.

GSAM 227.3လၢခံ အဝဲစံးဝဲ, “မူခိၣ်ကလူးလၢအလဲၤဃုာ်ဒီးယၤ မၢယကွၢ်ဃု တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် ဒ်အအိၣ်ညီနုၢ်လၢညါအသိးလီၤ. ယကွၢ်, ဘၣ်ဆၣ် ယတထံၣ်ဘၣ်, အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဆၢကတီၢ် ကတၢၢ်ဝဲလီၤ.”20

GSAM 228.1ပှၤစံးဝဲလၢ တၢ်ထံၣ်အံၤ သိၣ်လိလၢ တၢ်သးကညီၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပသံကွၢ်, မ့ၢ်ကမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်သ့ဒ်လဲၣ် ဖဲ Mrs. White ထီဒါတၢ်သိၣ်လိအံၤ စးထီၣ်လၢ Joseph Turner သိၣ်လိအီၤအဆိကတၢၢ် ဖဲ ၁၈၄၅ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအခါ, ဒီး စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် အဝဲမၤတၢ်သပှၢ်ပှၢ်ထီဘိလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ကပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး ဒီး ဒိးန့ၢ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လဲၣ်?

GSAM 228.2လၢ Supplement to Experience and Views လၢ အဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ၁၈၅၄ အပူၤ Mrs. White စံးဝဲ, “တၢ် ‘မၤသီက့ၤလၢအကမၣ်တဖၣ်’ လၢအဘၣ်တၢ်ယၢၤထီၣ်အီၤန့ၣ် ကဘၣ်တၢ်ထံၣ်အီၤ ပှဲၤထီၣ်ဒံးလီၤ. တၢ်ထံၣ်အံၤ ဘၣ်ထွဲလီၤဆီဒိၣ်န့ၢ်ဒံးဒီး ပှၤလၢအနၢ်ဟူ ဒီး ညိကွံာ် တၢ်သိၣ်လိဘၣ်ဃးခရံာ်ဟဲက့ၤ အတၢ်ကပီၤတဖၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်တၢ်ပျဲလီၤကွံာ်အီၤဆူ တၢ်လီန့ၢ်လၢအစိကမီၤဒိၣ်တဖၣ်အပူၤလီၤ. ပှၤဒ်အံၤတဖၣ် တအိၣ်ဒီး ‘တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်’ ဒ်လၢညါဘၣ်.”21

GSAM 228.3ပှၤထီဒါတၢ်တဖၣ် စံးလၢ အဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်လၢ Mrs. White ကွၢ်ဝဲလၢ တၢ်ထံၣ်အံၤအပူၤ အါန့ၢ်ဒံးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်အီၤလီၤ. မ်ပသမံသမိးအီၤတစိၢ်ဖိ ဒ်အဝဲသ့ၣ်ပၠးဖျါဝဲအသိးန့ၣ်တက့ၢ်; မ့ၢ်လၢ အဝဲကွၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အတၢ်အိၣ်သး, တမ့ၢ်ပှၤဆှၢတၢ်မၤသီက့ၤတဖၣ်ဘၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်န့ၣ် အဝဲကွၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ဒ်သိးကဃုထံၣ် “တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်ဆၣ် တထံၣ်ဘၣ်ဝဲဘၣ်.” မ့ၢ်မတၤထံၣ်တ့ၢ် တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် ခီဖျိထဲလၢ အကွၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်န့ၣ်လဲၣ်? ဘၣ်ဆၣ် ပသံကွၢ်, ပှၤတဖၣ်လၢ တၢ်အုၣ်အသးလၢထးအံၤ ယၢၤထီၣ်ဝဲ, လၢအသူထဲ ပှၤကညီအတၢ်စိတၢ်ကမီၤ ဒီး တၢ်ပၢပှၤဂၤအသးလၢ တၢ်ဒုးမံအီၤအကျိၤအကျဲ ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ပှၤပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး ဒီး ကိးအီၤလၢ ယွၤအသးအတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ် အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ်? ပှၤထီဒါတၢ်လၢ အဆၢဒုးနဲၣ်ဒိၣ်မးလၢ Mrs. White သိၣ်လိ “ပဲတြီလၢတၢ်ကးပိတ်” အတၢ်သိၣ်လိလၢ အအါတလၢကဲၣ်ဆိးတဖၣ်အံၤ ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ ကအၢၣ်လီၤဝဲလၢ ပှၤဆှၢတၢ်မၤသီက့ၤတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ပှၤစီဆှံ ဒီး ဒိးန့ၢ်ပှၤပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး နီၢ်ကီၢ်ဧါ?

GSAM 228.4ပှၤလၢအသးတီသးလိၤကိးဂၤဒဲး ထံၣ်ရှဲဝဲလၢ ပှၤအကလုာ်လၢ တၢ်ကတိၤဘၣ်အီၤဖဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢ အစံးလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ, ဘၣ်ဆၣ် ညိကွံာ်တၢ်ကပီၤ ဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ ဒီး သူတၢ်ပၢပှၤဂၤအသးလၢ တၢ်ဒုးမံအီၤအကျိၤအကျဲ ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ပှၤပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးတဖၣ်လီၤ. ပှၤဒ်အံၤတဖၣ် တအိၣ်ဒီး တၢ်သးအုးနီၢ်ကီၢ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်သ့ဘၣ် ဖဲအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ဘၣ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်လၢ တၢ်ဟးဂီၤအဂီၢ်အခါန့ၣ်လီၤ, အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် “အဝဲသ့ၣ် [အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ] အတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဆၢကတီၢ် ပူၤကွံာ်လံလီၤ.”

GSAM 229.1ပှၤတနီၤဂုာ်ကျဲးစၢး ထုးထီၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်လၢ Mrs. White အတၢ်ထံၣ်လၢ March 24, 1849 အပူၤ လၢအသိၣ်လိဝဲလၢ တၢ်သးကညီၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပဒုးနဲၣ်လံလၢ ဖဲ ၁၈၄၅ လၢ Paris, Maine န့ၣ် အဝဲသိၣ်လိဝဲလၢ တၢ်သးကညီၤအိၣ်ဝဲလၢ ပှၤခဲလၢာ်လၢ အတညိကွံာ်တၢ်ကပီၤ ဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါ ဒီး နၢ်ပၢၢ်အပူၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. လၢတၢ်ထံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤ ဖဲတၢ်လီၢ်တပူၤဃီ လၢ ၁၈၄၆ န့ၣ် အဝဲဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤလၢ ကစၢ်အိၣ်ဒီး “ပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အပူၤ လၢအတညိကွံာ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်တဖၣ်” လီၤ. ပှၤလၢအဆိကမိၣ်လီၤဆီဒီးတၢ်အံၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်သိၣ်ဃီၣ်အီၤလၢ ယွၤအမူခိၣ်ကလူးတဖၣ် ကမၤတၢ်လၢ ပှၤဒ်န့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒံး, ဒီး ဖဲအဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်အခါ ပှၤလၢအပာ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤဒ်န့ၣ်တဖၣ်အလိၤန့ၣ် ကအိၣ်တ့ၢ်လၢတၢ်ချၢလီၤ.

GSAM 229.2လၢ April 1848 သရၣ် White ဒီး အမါ မၤတၢ်လၢ Rocky Hill, Conn., လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ကဘၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤအီၤအဂီၢ်လီၤ. တၢ်ခဲလၢာ်အံၤ မၤအုၣ်အသးလၢ တၢ်ထံၣ်လၢ March 24, 1849 န့ၣ် လီၤပလိာ်အသးဒီး တၢ်ထံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤလၢ Paris, Maine, ဖဲ ၁၈၄၆ ဒီး ယွၤအခ့အပှၤတဖၣ်အံၤ အတၢ်မၤအကျဲလၢ April 1848 န့ၣ်လီၤ.

GSAM 229ပှၤမၤသီက့ၤတၢ်လၢအကမၣ် ဘၣ်တၢ်မၤနၢၤအီၤ

GSAM 229.3တၢ်ထံၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤ အဆိကတၢၢ်လၢ Connecticut လၢ ၁၈၄၉ န့ၣ်လီၤ. လၢ ၁၈၄၉ န့ၣ် သရၣ်တဂၤ ဂုာ်ကျဲးစၢး ဒိးန့ၢ် ပှၤဆှၢက့ၤတဖၣ် ဒီး စံးလၢ အအိၣ်ဒီး ကျိာ်အတၢ်ဟ့ၣ်. အဝဲဂုာ်ကျဲးစၢး ဒုးအိၣ်ထီၣ် အတၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢ ပှၤပၢၤမုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဖုဆံးဖိလၢ Rocky Hill အဖီခိၣ်လီၤ. ပှၤတဖၣ်အံၤအကျါတဂၤန့ၣ် အဝဲကိးအီၤလၢ “ကစၢ်အပှၤစီဆှံလၢ အလီၤအဲၣ်တဂၤ” လီၤ. လၢအမဲာ်ညါန့ၣ် Mrs. White ဒိးန့ၢ်တၢ်ထံၣ်လၢ အဒုးနဲၣ်အတၢ်မၤအတၢ်လီန့ၢ်တၢ်အက့ၢ်အဂီၤ ဒီး လၢအဝဲအ “ပှၤစီဆှံလၢအလီၤအဲၣ်” န့ၣ် မၤတၢ်လၢအတလီၤပလိာ်ဒီး တၢ်မၤလိာ်နွံမံၤတမံၤဘၣ်လီၤ. မုၣ် “ပှၤစီဆှံ” တဂၤအံၤ ဂ့ၢ်လိာ်တၢ်ပာ်တၢ်ကမၣ်အံၤ, ဒီး သရၣ်တဂၤအံၤ ဃ့ကညးတၢ်ဆူၣ်ဆူၣ် ဒ်သိးပှၤကသးကညီၤ ပှၤလၢအကိးအီၤလၢ “ကစၢ်အပှၤစီဆှံလၢအလီၤသးကညီၤ” အံၤလီၤ. လၢမုၢ်နၤလၢအပိာ်ထွဲန့ၣ် မုၣ်သးစၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဆါ cholera morbus, ဒီး ဆိကမိၣ်လၢ အကသံလီၤ. အဝဲမၢပှၤကိး Mrs. White, ဒီး အၢၣ်လီၤဝဲလၢ တၢ်လၢအဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤ ဘၣ်ဃးဒီးအဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ, ဒီး အဝဲမၤကမၣ်တၢ်ဒ် Mrs. White စံးဝဲအသိးလီၤ. ဒ်န့ၣ်ဒီး ပှၤမၤတၢ်လၢအကမၣ်အံၤ လီန့ၢ်ပှၤအဖုအံၤ တန့ၢ်ဘၣ်, ဒီး အတၢ်မၤအက့ၢ်အဂီၤ လီၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲ, ဒုးကတၢၢ်အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဖဲန့ၣ် သတူၢ်ကလာ်လီၤ.

GSAM 230ပှၤမၤသီက့ၤတၢ်လၢအကမၣ် လၢ Oswego, N.Y. အဂၤတဂၤ

GSAM 230.1ဒ်သိးကဒုးနဲၣ်အါထီၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢ တၢ်အုၣ်အသးလၢထးအံၤ ပာ်ဖျါဝဲ, ဒီး ဒ်သိးကဒုးနဲၣ်လၢ သရၣ် White ဒီး အမါ ဆဲးမၤတၢ်လၢ ၁၈၄၉-၅၀ လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ကပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးအဂီၢ်န့ၣ် ပဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢလာ်အံၤလီၤ. Elias Goodwin ဒီး ပှၤအိၣ်ဖှိၣ်ဖိလၢညါတဖၣ် လၢ Oswego, ကီၢ်စဲၣ် New York ကတိၤဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤဆူယၤလီၤ—

GSAM 230.2ဖဲန့ၣ် (၁၈၄၉) ပှၤသးစၢ်တဂၤအမံၤ Hiram Patch အိၣ်ဆိးဝဲလၢ တၢ်လီၢ်အံၤလီၤ. အဝဲအၢၣ်လီၤဃာ်အသးလၢ ကဆီဟံၣ်ဆီဃီဒီး မုၣ်သးစၢ်တဂၤ, ဒီး တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် အဝဲဆီဟံၣ်ဆီဃီဒီးအီၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ် တပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးဒံးဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ် လဲၤထီၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ သရၣ် White ဒီး အမါမၤဝဲ, ဒီး ဘူးကတူၢ်လိာ်တၢ်လၢ ကကဲထီၣ်ခရံာ်ဖိလံလီၤ. ဖဲအဆၢကတီၢ်အံၤ တၢ်မၤသီက့ၤတၢ် စးထီၣ်လၢ Oswego အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအပူၤ, တမ့ၢ်လၢသရၣ်တဖၣ်ဘၣ်, မ့ၢ်လၢပှၤအိၣ်ဖှိၣ်ဖိယိယိ လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါတဂၤ, လၢအမ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အကျိၣ်စ့အပှၤကွၢ်ထွဲလီၤ. ပှၤတဂၤအံၤ ဖျါလၢအသးဆူၣ်ဒိၣ်မး ဒီး စံးလၢ အဝံတၢ်ယိးဖးဒိၣ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. ဖဲအဘါထုကဖၣ်လၢ ပှၤလၢအတပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးဒံးဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် အဝဲဘံၣ်ထံအစုတဖၣ်, ဒီး ဖျါလၢ အသးဘၣ်ဒိနးနးကလဲာ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဟါမၢ်အတၢ်အိၣ်သးအဃိလီၤ.

GSAM 230.3Mr. Patch ဒီး အမုၣ်လၢအအၢၣ်လီၤဃာ်အသးဒီးအီၤ လဲၤထီၣ်တၢ်မၤသီက့ၤအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤ, ဒီး အသးဒ့ဒီလၢ ကဆၢတဲာ်ဒ်လဲၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဝဲတဘျီဖဲ Mrs. White ဒိးန့ၢ်တၢ်ထံၣ်, လၢအပူၤ အဝဲဘၣ်တၢ်နဲၣ်အီၤဆူ ဟိၤၡ့ 5:6-7 အတၢ်ကတိၤလၢလာ်အံၤ: “အဝဲသ့ၣ်ကလဲၤဒီး အသိတဖၣ် ဒီး အကျီၢ်တဖၣ် ဃုကစၢ်ယွၤ, ဘၣ်ဆၣ် တထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်; အဝဲထုးထီၣ်အသးလၢ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်သးတတီဒီး ကစၢ်ယွၤလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ဖိတခီဘီမုၢ်ဖိတဖၣ်လီၤ. ခဲအံၤ လါတလါကအီၣ်ကွံာ် အဝဲသ့ၣ်ဒီး အတၢ်န့ၢ်သါအစုတဖၣ်လီၤ.” အဝဲဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤလၢ ပှၤလၢအဆှၢတၢ်မၤသီက့ၤအံၤတဖၣ် တအိၣ်တီလၢ ယွၤအမဲာ်ညါဘၣ်, ဒီး အဝဲသ့ၣ် တအိၣ်ဒီး တၢ်ဝံတၢ်ယိးနီၢ်ကီၢ်လၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်လီၤ.

GSAM 231တၢ်စံးပာ်လၢ တၢ်မၤ တကကဲထီၣ်ဘၣ်

GSAM 231.1လၢခံ Mrs. White စံးဘၣ် Mr. Patch, “ယဘၣ်တၢ်မၢယၤလၢ ယကစံးဘၣ်နၤလၢ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအပူၤ လံာ်စီဆှံအတၢ်ကတိၤ ကလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ် လိၤလိၤဒ်အကွဲးဝဲအသိးလီၤ. အိၣ်ခိး လါတလါ, ဒီး နကသ့ၣ်ညါလၢ နနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်နဲ ပှၤလၢမၤတၢ်မၤသီက့ၤအံၤ ဒီး စံးလၢအဝံတၢ်ယိးဖးဒိၣ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်တဖၣ် အကလုာ်လီၤ.” Mr. Patch စံးဝဲ, “ယကအိၣ်ခိးလီၤ.”

GSAM 231.2လၢတၢ်ထံၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤဝံၤ ခံနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပှၤကွၢ်ထွဲကျိၣ်စ့အံၤ လၢအစံးလၢ အသးဘၣ်ဒိနးနးကလဲာ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, ဖဲအမၤပာ်ဖျါအသး ဒ်အတူၢ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အခါ အသွံၣ်ကျိၤတဘိလၢ အဟၢဖၢပူၤ ပိၢ်ဖးထီၣ်, ဒီး အသွံၣ်လီၤကွံာ်အဃိ အဝဲဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူလီၢ်မံလီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်အပၢၤကီၢ်ခိၣ် ဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ပှၤကွၢ်ထွဲကျိၣ်စ့အဝဲၤဒၢးအတၢ်မၤအဂီၢ်, ဒီး အဝဲဒီး ပၢၤကီၢ်တဂၤ ကွၢ်ကျိၣ်စ့လၢအကဘၣ်အိၣ်တ့ၢ် ဒ်ပှၤကွၢ်ထွဲကျိၣ်စ့အလံာ်စရီပာ်ဖျါဝဲအသိးလီၤ. လၢတၢ်ကတဲာ်ကတီၤဟံးထီၣ်တၢ်မၤအံၤအပူၤ အဝဲသ့ၣ်ဂံၢ်ကျိၣ်စ့, ဒီးကွၢ်ကွၢ်, ကျိၣ်စ့လီၤစှၤဝဲ $1,000 လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ.

GSAM 231.3ကီၢ်ရ့ၣ်အပၢၤကီၢ်ခိၣ် ဒီး ပၢၤကီၢ် ဆိကမိၣ်လၢ ပှၤတဂၤလၢ အမၤတၢ်မၤသီက့ၤသပှၢ်ပှၢ်ထဲအံၤ မၤကမၣ်လၢအဟံးန့ၢ်ကျိၣ်စ့အံၤ တသ့ဘၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်လၢ အဝဲကဟ့ၣ်လီၤစ့ ဒီး သးပ့ၤနီၣ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါအီၤ ဘၣ်ဘၣ်လၢလံာ်စရီပူၤ, မ့တမ့ၢ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အဝဲပာ်လီၤအီၤလၢ စ့တၢးပူၤ, ဒီး တဖျါလၢစ့ဒၢအလံာ်စရီပူၤဘၣ်လီၤ. ပှၤကဘၣ်ဃုဒိးန့ၢ် တၢ်ပၠးဖျါလၢအလၢပှဲၤလၢ အဝဲအအိၣ်တခါခါ, ဘၣ်ဆၣ် ကဘၣ်မၤဝဲလၢ တၢ်ပလီၢ်သးအပူၤ; အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် စ့အံၤမ့ၢ်အိၣ်လၢအအိၣ်န့ၣ် အဝဲကဂုာ်ကျဲးစၢး ပာ်ခူသူၣ်အီၤသပှၢ်တၢၢ်လီၤ. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢ အကျါတဂၤကလဲၤဆိ ဒီးအိၣ်ခူသူၣ်လၢ ဟံၣ်အလီၢ်ခံအဒဲပူၤ ဒ်သိးကကွၢ်ဟံၣ်အပဲတြီလၢခံ တၢ်မ့ၢ်ဟူးဂဲၤတမံၤမံၤအခါ, ဒီး ကီၢ်ရ့ၣ်အပၢၤကီၢ်ခိၣ် ကနုာ်လီၤလၢ ပဲတြီလၢမဲာ်ညါလီၤ. ဖဲ ကီၢ်ရ့ၣ်အပၢၤကီၢ်ခိၣ် ဟဲဘူးဟံၣ် ဒီး နုာ်လီၤလၢ ပဲတြီလၢမဲာ်ညါအခါ အဝဲထံၣ်မုၣ်တဂၤအဆ့ကၤ ဖဲအဟးထီၣ်လၢ ပဲတြီလၢခံလီၤ. ပှၤလၢအအိၣ်လၢ ဒဲပူၤတဂၤန့ၣ် ထံၣ်မုၣ်အံၤလဲၤချ့ချ့ဆူ မူခိၣ်ဖီအပူၣ်တပူၣ်အအိၣ်, ခူၣ်တၢ်ပူၤလၢ မူခိၣ်ဖီအပူၤ ဒီး ပာ်လီၤတၢ်တမံၤဖဲန့ၣ်, ကးဘၢအီၤလၢ မူခိၣ်ဖီ ဒီး ဟဲက့ၤနုာ်လၢဟံၣ်လီၤ.

GSAM 232.1ကီၢ်ရ့ၣ်အပၢၤကီၢ်ခိၣ် ဟဲဆူ ပှၤကွၢ်ထွဲကျိၣ်စ့အလီၢ်မံအဃၢၤ, ဒီး သံကွၢ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂ့ၢ်ဝံၤန့ၣ် ယၢၤထီၣ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ဝဲၤဒၢးပူၤ, ဒီးစံးလၢ အဝဲကပၠးဖျါတၢ်ကီအံၤသ့လီၤ. ပှၤတဂၤအံၤ အသးတမုာ်ဒိၣ်မး, ယူာ်ထီၣ်အစုဆူမူခိၣ်, ကိးယွၤလၢ ကမၤအုၣ်အသး ဒီး စံးလၢ အတသ့ၣ်ညါတၢ်နီတမံၤ ဘၣ်ဃးစ့အံၤဘၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် အမါဟဲနုာ် ဒီး သံကွၢ်လၢ တၢ်မၤအသးဒ်လဲၣ် ဒီး ဘၣ်မနုၤအဃိ အဝၤအသးတမုာ်ဒိၣ်မးလဲၣ်လီၤ. အဝၤစံးဆၢ, “အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်လၢ အစ့အိၣ်လၢပအိၣ်လီၤ.” မုၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး ယူာ်ထီၣ်အစု ဒ်န့ၣ်အသိး, ဒီး ကိးယွၤလၢ ကမၤအုၣ်အသးလၢ စ့အံၤတအိၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်ဘၣ် ဒီး အဝဲသ့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃးအီၤနီတမံၤဘၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲစံးတၢ်အံၤဝံၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်တဂၤ လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်လၢ အတၢ်အိၣ်ခူသူၣ်အလီၢ် ဆူမူခိၣ်ဖီအပူၣ်အအိၣ် ဖဲမုၣ်အံၤနုာ်လၢဟံၣ်အခါန့ၣ် နုာ်လီၤကတိၤဝဲ, “နီၢ်ဧၢ, အံၤမ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ယထံၣ်နဃ့ၢ်ထီၣ်လၢဟံၣ် ဒီး ပာ်လီၤတၢ်အံၤလၢ မူခိၣ်ဖီအပူၣ်အပူၤ, ဒီးအံၤမ့ၢ် စ့အထၢၣ်လၢအဟါမၢ်တဖျၢၣ်, တၢ်ကွဲးပနီၣ်လၢအလိၤအိၣ်ဝဲ $1,000 လီၤ.”

GSAM 232.2ဒ်ပှၤကဆိကမိၣ်ဝဲအသိး တၢ်မၤသီက့ၤအံၤ လီၤပျံၤကွံာ် သတူၢ်ကလာ်လီၤ. Mr. Patch ဒီး အမုၣ် သ့ၣ်ညါပှၤဆှၢတၢ်မၤသီက့ၤတဂၤအံၤ အကလုာ်ဝံၤန့ၣ် ဃုထၢတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ ဒီး ဃုာ်ပာ်ဖှိၣ်အသးဒီး ပှၤမုၢ်နွံသီ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဒ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤအကရၢဖိလၢ အကြၢးအဘၣ်တဖၣ် တုၤအသံအနံၤလီၤ.

GSAM 232.3ဒ်ပထံၣ်ရှဲရှဲအသိး တၢ်ထံၣ်အံၤ ဟဲလၢ ပှၤတဘၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤဘၣ်တဖၣ် အတၢ်ဘျုးလီၤဆီအဂီၢ်, ဒီး ဒုးကဲထီၣ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အတၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤသးလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ထံၣ်အံၤအတၢ်ဘၣ်ထွဲလိၤလိၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒီးပှၤလၢ အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘး ဒီး ကစၢ်ညိကွံာ်အီၤ မ့ၢ်လၢအတၢ်လီန့ၢ်တၢ်အဃိလီၤ. “အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်သးတတီဒီး ကစၢ်ယွၤလီၤ.” အဝဲသ့ၣ်စံးလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်သးအုးဖးဒိၣ်လၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ထဲ “ဖိတခီဘီမုၢ်ဖိတဖၣ်” လီၤ.

GSAM 232ပှၤမၤတၢ်လၢအကမၣ် ဒီး အတၢ်လီန့ၢ်တၢ် လၢ Camden, N.Y.

GSAM 232.4သရၣ် White ဒီး Mrs. White လဲၤဆူ တၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်အကျါ ဝ့ၢ် Camden, N.Y., လၢအအိၣ်ယံၤဒီး Oswego အမံးလာ် ၄၀ ဃၣ်ဃၣ်, ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးဒံးလၢ Oswego အခါ, လၢ ၁၈၄၉-၅၀ တၢ်ဂိၢ်ခါ. Mrs. White ကတိၤဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤလီၤ.

GSAM 232.4“တချုးယလဲၤဒံးဘၣ်န့ၣ် ယဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ယၤလၢ ပှၤအဖုဆံးဖိ လၢအစံးလၢ အနာ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဖဲန့ၣ်, ဒီး လၢအဝဲသ့ၣ်အကျါ ယထံၣ်မုၣ်တဂၤလၢ စံးလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးအါမး, ဘၣ်ဆၣ် အမ့ၢ်ပှၤလီန့ၢ်တၢ် ဒီး လီန့ၢ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်လီၤ.”22

GSAM 233.1လၢ January 1884 န့ၣ် ဖဲယမၤတၢ်လၢ ကီၢ်စဲၣ် New York အခါ ယဒိးန့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢလာ်အံၤ လၢ Mr. Preston အအိၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ Camden ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ ပယၢၤထီၣ်လၢထးအံၤအခါ, ဒီး သရၣ် White ဒီး အမါ အိၣ်တမှံၤလၢ အဟံၣ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အကတီၢ်လီၤ—

GSAM 233.2“မုၣ်အံၤ သိၣ်လိတၢ်စီဆှံက့ၤလၢ အကမၣ် ဒီး စံးလၢ တၢ်အိၣ်လၢအပှဲၤတမံၤအိၣ်လၢ ပှၤမၤန့ၢ်အီၤသ့, ဖဲပှၤတဂၤ ကအိၣ်ဝဲလၢ ယွၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီအဖီခိၣ် လၢလၢပှဲၤပှဲၤလီၤ. အဝဲစံးလၢ အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ဒိးန့ၢ်တၢ်အိၣ်လၢအပှဲၤအံၤလံလီၤ. လၢတၢ်စီဆှံအတၢ်သိၣ်လိအံၤအဃိ အဝဲမၤတံာ်တာ် ပပှၤဂီၢ်မုၢ်တနီၤအသးလၢ Camden လီၤ. ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White ဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အီၤလၢ မုၣ်အံၤ မၤပာ်ဖျါလၢအစီဆှံထဲလဲၣ်ဂ့ၤထဲလဲၣ်ဂ့ၤ, အသးသူလၢ တၢ်ဒဲးဘး ဒီး အတၢ်အိၣ်မူ အၢသီဝဲလီၤ.

GSAM 233.3“ဖဲအိၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အံၤအခါ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White ဒိးန့ၢ်တၢ်ထံၣ်အဂၤတမံၤ လၢမုၣ်အံၤအမဲာ်ညါလီၤ. မုၣ်အံၤဖျါလၢ အဝံတၢ်ယိးဖးဒိၣ်လၢသးပူၤ လၢပှၤလၢအတပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးဒံးဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်ဆၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White စံးဘၣ်အီၤလၢ အတၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တမ့ၢ်တၢ်နီၢ်ကီၢ်ဘၣ်, အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် အနီၢ်ကစၢ်အတၢ်အိၣ်မူ တအိၣ်တီလၢ ယွၤအမဲာ်ညါဘၣ်လီၤ. ‘မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး,’ Mr. Preston စံးဝဲ, ‘တၢ်လၢပှၤကိးအီၤလၢ Camden အတၢ်ထံၣ်အံၤ ဘၣ်ထွဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဒီး လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒီး မုၣ်အံၤအတၢ်ဂ့ၢ်, ဒီး တမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးခဲလၢာ် အတၢ်အိၣ်သးဘၣ်, ဒီး ဖဲန့ၣ် ပနၢ်ပၢၢ်တ့ၢ်အီၤ ဒ်အံၤအသိးလီၤ.’”

GSAM 233.4Mrs. White တဲဖျါအတၢ်ထံၣ်ဝံၤန့ၣ် မုၣ်အံၤဂဲၤဆၢထၢၣ် ဒီး စံးဝဲ, “ယွၤသ့ၣ်ညါယသး, ဒီး သုမ့ၢ်ထံၣ်အီၤသ့န့ၣ် သုကထံၣ်လၢ အစီဆှံ ဒီး ကဆှီဝဲလီၤ.” ဒ်န့ၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကတၢၢ်ဝဲလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် မုၣ်အံၤ ဆူးဆါနးနးကလဲာ်, ဒီး ဆိကမိၣ်လၢ အကသံလီၤ. အဝဲစံးဝဲ, “ယကဘၣ်ထံၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် White; ယအိၣ်ဒီးတၢ်လၢ ယကဘၣ်အၢၣ်လီၤဆူအအိၣ်လီၤ. ယတဲအီၤလၢ ယမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်ဂ့ၤတဂၤ, လၢယစီဆှံလီၤ. တမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်ဘၣ်. ယမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်အၢတဂၤလီၤ. ပိာ်ခွါလၢ ယအိၣ်ဒီးအီၤတဂၤအံၤ တမ့ၢ်ယဝၤဘၣ်. ယပာ်တ့ၢ်ယဝၤဂ့ၤတဂၤလၢ ကီၢ်အဲကလံး ဒီး ဖိဆံးတဂၤ, ဒီး ဃ့ၢ်ပိာ်ပိာ်ခွါအံၤအခံလီၤ. ပတဆီဟံၣ်ဆီဃီလိာ်ပသးနီတဘျီဘၣ်. ယစံးလၢ ယမ့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်တဂၤ, ဒီး ဆါကသံၣ်လၢ ယမၤတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤလၢ ကွီၢ်ဘျီၣ်ပူၤလၢ အပှ့ၤထီၣ်ယၤ တပလီ $1, ဘၣ်ဆၣ် အပှ့ၤထီၣ်ယၤ ထဲတပလီ ၁၂ စဲးလီၤ. ယမၤစ့ၢ်ကီးတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤလၢ ကျီၢ်တဒုလၢ ပဆါအီၤဆူပှၤဖှီၣ်တဂၤန့ၣ် အပှ့ၤထီၣ်ပှၤ $30, ဘၣ်ဆၣ် အပှ့ၤထီၣ်ပှၤ ထဲ $20 လီၤ.”23

GSAM 234.1တၢ်ကတိၤဘၣ်ဃး “တၢ်သးအုးလၢသးပူၤ လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်” ဘၣ်ထွဲဒီး ပှၤလီန့ၢ်တၢ်တဖၣ်, တမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးခဲလၢာ်ဘၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်လၢပပာ်ဖျါလၢထးအံၤ ဒုးနဲၣ်လၢ တၢ်သိၣ်လိလၢ “တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်” လၢပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်တၢ်ကမၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤ စးထီၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤအီၤအဆိကတၢၢ် ဖဲ ၁၈၄၅ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအခါ, ဒီး Mrs. White မၤတၢ်သပှၢ်ပှၢ်လၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ကပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးအဂီၢ် ထီဘိစးထီၣ်လၢ အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ပဆိကမိၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မတၤနာ်ဝဲသ့လၢ ဖဲ ၁၈၅၁, အလံာ်လၢအမံၤမ့ၢ် Experience and Views ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤအခါ အဝဲအဲၣ်ဒိးသိၣ်လိလၢ “တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်” န့ၣ်လဲၣ်?

GSAM 234ပှၤလၢ အစံးလၢ တၢ်သးကညီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်တဂၤ

GSAM 234.2တုၤလၢ ၁၈၄၈ ဒၣ်လဲာ် ပှၤတဂၤတဂၤ အိၣ်တ့ၢ်ဒံးဝဲဖဲအံၤဖဲန့ၣ် လၢအနာ်လၢ တၢ်သးကညီၤလၢ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတဖၣ်အံၤ တမ့ၢ်ပှၤမုၢ်နွံသီ ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ်ဘၣ်. ပှၤအကလုာ်အံၤအကျါတဂၤလၢ အမံၤမ့ၢ် Sweet အိၣ်ဆိးလၢ ဝ့ၢ် Rochester, N.Y. လီၤ. ယပာ်ဖျါယတၢ်နာ်လၢ ပှၤမဲာ်ညါ ဒီး ဒိးဘျၢထံလၢ တနံၤအခီၣ်ထံး ခရံာ်ဖိ အဲးဒ်ဝဲၣ်တံးတဖၣ်အကျါ ဝံၤတယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ယလဲၤထီၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢဒဲအပူၤလၢ Canandaigua, N.Y., လၢသရၣ် J. C. Bywater ဒီး Geo. W. Burnham ပၢဆှၢဝဲလီၤ. ပှၤတဂၤအံၤ Sweet အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ်, ဒီး ပာ်ဖျါအတၢ်သးဒ့ဒီဒိၣ်မး ဘၣ်ဃး ယတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်လဲၤခီဖျိအတၢ်နီၢ်ကီၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ် အဝဲ “ဆိကမိၣ်လၢ ခဲအံၤ ပှၤမၤတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး တသ့လၢၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.

Notes

  1. မးသဲ 25:10. ↩
  2. လူၤကၣ် 12:35, 36. ↩
  3. လံာ်ကွဲးဆိ၊ လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် 55. ↩
  4. လီၣ်ဖျါ 11:19. ↩
  5. လီၣ်ဖျါ 3:3. ↩
  6. လီၣ်ဖျါ 3:11. ↩
  7. လီၣ်ဖျါ 3:7, 8. ↩
  8. ၁ ကရံၣ်သူး 16:9. ↩
  9. ၂ ကရံၣ်သူး 2:12, 13. ↩
  10. ကလီးစဲ 4:2, 3. ↩
  11. တၢ်ကစီၣ်ဘၣ်ဃးခရံာ်ဟဲက့ၤ၊ လါဒံၣ်စဲဘၣ် 11, 1844. ↩
  12. ရံၣ်လံးဂျဲၣ် တၢ်ကွဲးနီၣ်အလံာ်၊ ဝ့ၢ်စဲကၣ်ဝံးလ်၊ အိၣ်ဟိအ ကီၢ်စဲၣ်၊ 1844. ↩
  13. မးစ်. အဲလန် ဂျီ. ဝှိုက် လၢတၢ်က့ၤကွၢ်ဘၣ်ဃးဒီးခရံာ်ဟဲက့ၤအပူၤ၊ လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် 20, 1883. ↩
  14. သရၣ် ဟိုင်းမ်စ် အတၢ်ကွဲးနီၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်မၤလၢ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ်၊ လၢတၢ်အိၣ်ခိးအဆၢကတီၢ်အပူၤ၊ နယူးယီးဝ့ၢ်၊ လါယူၤ 6, 1845. ↩
  15. ဝံအကလုၢ်ကထါအသး၊ အဘ့ၣ် 4၊ လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် 268, 271. ↩
  16. ဂျေ. အန်. အန်ဒရူးစ် အလံာ်၊ လါစဲးပတ့ဘၢၣ် 1874. ↩
  17. မးစ်. ထရူးစဒဲလ် အလံာ်၊ လါအီကူး 17, 1875. ↩
  18. မးစ်. ထရူးစဒဲလ် အလံာ်၊ လါယနူၤအါရံၤ 27, 1891. ↩
  19. အဲရၣ် အဘံၣ် အလံာ်၊ လါမၢ်ၡး 1885၊ ဘၣ်တၢ်ကွဲးဖျါထီၣ်လၢ တၢ်က့ၤကွၢ် ဒီးတၢ်ကစီၣ်၊ လါအ့ဖြ့ၣ် 7, 1885. ↩
  20. Early Writings, p. 45. ↩
  21. ကွၢ်တၢ်ပၠးဖျါလၢ Early Writings, p. 45. ↩
  22. Life Sketches of Ellen G. White, p. 129. ↩
  23. တၢ်ဂ့ၢ်လၢ Mr. Preston တဲဖျါဝဲ ဘၣ်ဃး Camden အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤတၢ်စံးလၢ Life Sketches of Ellen G. White, pp. 129-130 အပူၤ, ဒီး ဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢထးအံၤ လၢအတဘၣ်တၢ်ယၢၤထီၣ်ဖဲန့ၣ်ဘၣ်တဖၣ်လီၤ. ↩

Note

Back