Igice cya 8 — Ifunguro ry’Ubukwe bw’Umwana w’Intama
GSAM 134.1“Umuntu runaka yateguye ifunguro rikomeye, atumira benshi; maze igihe cyo kurya gisohoye, atuma umugaragu we ngo abwire abatumiwe, ati: Nimuze, kuko ubu ibintu byose byiteguye.”1
GSAM 134.2“Hahirwa abahamagawe ku ifunguro ry’ubukwe bw’Umwana w’Intama.”2
GSAM 134.3Ifunguro rya nimugoroba ni ryo funguro rya nyuma ry’umunsi. Muri uyu mugani harimo amahamagarwa atatu ku ifunguro rya nimugoroba. Uyu mugani ntugomba kwitiranywa n’amahamagarwa ku “ifunguro rya ku manywa” avugwa muri Matayo 22:1-7. “Ifunguro rya ku manywa” ni irifatwa ku manywa y’ihangu. Mu mugani uvuga ku mahamagarwa ku ifunguro rya ku manywa, tumenya ko abahamagaraga “bagiriwe nabi” bakicwa, kandi ko ndetse n’umwana w’umwami yishwe. Umwami wari wohereje ihamagarwa “yarimbuye abo bicanyi, atwika umugi wabo.”
GSAM 134.4Uyu mugani w’ihamagarwa ku “ifunguro rya ku manywa,” werekana iherezo ry’ababanje kwanga iryo hamagarwa, wagereranyaga neza ibyaje ku banze ubutumwa bwiza bwa Kristo, bakamwica n’intumwa ze. Uwiteka yohereje ingabo kurwanya iryo shyanga, maze “barimbura abo bicanyi, batwika umugi wabo”—Yerusalemu.
GSAM 134Ihamagarwa ku Ifunguro rya Nimugoroba
GSAM 134.5Nta gushidikanya, iri hamagarwa ku ifunguro rya nimugoroba ryo muri uyu mugani ryerekeza ku “funguro ry’ubukwe bw’Umwana w’Intama.” Hahirwa abahamagarwa kuri iryo “funguro ry’ubukwe.” Ifunguro ry’ubukwe rikurikira ubukwe. Ubukwe bw’Umwana w’Intama bubaho mbere y’uko aza; kuko, nk’uko twamaze kubibona, igihe Kristo azaza amaherezo, “azava mu bukwe.”3
GSAM 135.1Bityo, iri hamagarwa ku ifunguro ry’ubukwe rigomba kuba ari ryo butumwa bw’umumarayika wa mbere bwo mu Byahishuwe 14, kandi ari na ryo tangazwa ry’igihe ryo mu gice cya cumi, twamaze kuvuga. Nk’uko Luka yabivuze, iri hamagarwa rya mbere ku ifunguro rigera ku “batumiwe.” Ni ba nde bari batumiwe?—Ni abumvise bakakira ubutumwa bwiza bwa Kristo. Bavuga ko bakunda Kristo kandi ko bakunda ukuza kwe kwa kabiri nk’isohozwa ryuzuye ry’ibyiringiro byabo. Kuki ihamagarwa ritagomba kubanza kubageraho? Nk’uko byari ngombwa ko ubutumwa bwiza bubanza kubwirwa Abayahudi bari bafite Ibyanditswe kandi bakavuga ko bategereje ukuza kwa Mesiya,4 ni na ko ubutumwa bwo kuza kwa Kristo kwa kabiri bwabanje kugeza ku biyitaga abayoboke be kandi bakunda ukuza kwe.
GSAM 135Ihamagarwa Ryagejejwe ku Batumiwe
GSAM 135.2Ihamagarwa rya mbere ku ifunguro, ryari rigenewe abatumiwe, ryagombaga kugera ku matorero. Mu by’ukuri, kuva mu mwaka wa 1833 kugeza mu rugaryi rwo mu 1844, mu matorero ni ho hatangazwaga ko Kristo ari hafi kuza, kandi ku rugero runini abapasitori b’ayo matorero barabishyigikiraga. Inyandiko ya mbere William Miller yasohoye ivuga ku kuza kwa Kristo kwegereje cyasohotse mu kinyamakuru cy’Ababatisita i Brandon, Vt. Imirimo ye n’iy’abo bari bafatanyije kugeza muri Mata 1844 yakorerwaga ahanini mu nyubako z’amatorero cyangwa mu nzu nini zatangwaga n’amatorero yo muri icyo gihe.
GSAM 135.3Umukuru Himes yavuze atya ku mirimo y’Umukuru Miller kugeza mu rugaryi rwo mu 1844:
GSAM 135.3“Yakoraga mu mashyaka yose no mu madini yose, atabangamiye imitunganyirize cyangwa imyitwarire yabyo, yizera ko abayoboke b’amatorero atandukanye bashoboraga gukomeza umwanya wabo, kandi icyarimwe bakitegura ukuza k’Umwami wabo.”
GSAM 135.4Umukuru Himes, avuga ku mirimo ye ihuriweho n’iy’Umukuru Miller, yongeyeho ati: “Abenshi mu bapasitori n’amenshi mu matorero byadukinguriraga imiryango twe n’abavandimwe bacu batangazaga inyigisho y’ukuza, bakoranye natwe kugeza mu mwaka wa nyuma”—umwaka wa 1844.
GSAM 136Imiryango Ifunguye ku Butumwa
GSAM 136.1Ku byerekeye umurimo we n’imiterere yawo, Wm. Miller yaravuze ati:
GSAM 136.1“Imiryango yarakingukiye kugira ngo ntangaze iyi nyigisho y’ukuza kwa kabiri kwa Kristo mu madini hafi ya yose, ku buryo nashoboye gusohoza agace gato gusa k’ihamagarwa. Ahantu hose nagiye, abayoboke b’amatorero bubaha Imana cyane, bitanze kandi bafite ubuzima bw’umwuka, bakiraga vuba ibitekerezo byatangazwaga; ariko abiyitaga abakristo b’isi, Abafarisayo, abanyamurava ukabije, abibone, abishyira hejuru n’abikunda, barasuzuguraga bakannyega inyigisho y’ukuza kwa kabiri kwa Kristo.”
GSAM 136.2Ku byerekeye imiterere y’ubutumwa bwo kuza, twavuga kuri bwo nk’uko D’Aubigné yavuze ku Ivugurura—ko “ryasohojwe mu izina ry’ihame ryo mu mwuka. Ryashyizeho Ijambo ry’Imana nk’umwigisha waryo, ukwizera nk’inzira y’agakiza, Umwuka Wera nk’intwaro; kandi muri ubwo buryo nyirizina ryari ryaranze ibintu byose by’isi.”
GSAM 136Umuhengeri Ukomeye w’Ububyutse
GSAM 136.3Imiterere y’ububyutse bwakurikiye itangazwa ry’ubutumwa bwo kuza yasobanuwe gutya na L. D. Fleming, pasitori w’itorero rya Gikristo ryo ku muhanda wa Casco i Portland, Maine:—
GSAM 136.4“Ibyiyumvo byakanguriwe n’inyigisho ze [za Wm. Miller] bitekerejweho cyane kandi biratuje, kandi nubwo ari bwo bubyutse bukomeye kuruta ubundi nigeze kubona, nta byishimo by’amarangamutima byinshi birimo. Bigaragara ko bufata cyane abagabo bo muri rubanda. Igitera izo ngaruka ni iki: Mwene data Miller afata gusa inkota y’Umwuka, ayubuye kandi idapfundikiwe, akayishyira ku mutima wambaye ubusa, maze igaca! Ibyo ni byo gusa. Imbere y’inkota y’iki gikoresho gikomeye, kutizera kugwa, n’inyigisho y’uko abantu bose bazakizwa igata imbaraga. Imfatiro z’ibinyoma zirazimira, maze abacuruzi b’i Babeli bagatangara. Kuri njye bigaragara ko ubu ari bwo buryo bwo hafi cyane busa n’ububyutse bw’intumwa kurusha ikindi gihe cya none cyigeze kibona.”
GSAM 137Ibyabaye i Richmond, Me.
GSAM 137.1Kugira ngo dutange urugero rw’umurimo w’ububyutse wajyanaga no kubwiriza inyigisho y’ukuza, turasubiramo raporo y’umuntu wagize uruhare rugaragara muri uwo muryango. Avuga ku iteraniro rya buri mezi atatu ryabereye i Richmond, Me., ryari rihagarariye amatorero mirongo itatu y’Ababatisita b’Umudendezo, agira ati:—
GSAM 137.2“Ninjiye ahasengerwa, Umukuru Rollins wari wicaye iruhande rwa porupitiri ku mpera y’inyubako, arahaguruka aravuga ati: ‘Mwene data White, urahasanga umwanya hano iruhande rwanjye.’ Nyuma y’inyigisho, hatanzwe umwanya wo kugira icyo abantu bavuga, maze mvuga nisanzuye ku buzima bwa gikristo no ku ntsinzi z’abakiranutsi igihe Kristo azaba aje bwa kabiri. Amajwi menshi yaravuze ati: ‘Amen! Amen!’ kandi abenshi muri iryo iteraniro rinini barariraga. Hafi y’iherezo ry’iteraniro, Umukuru Rollins amaze kwemera kwanjye, arahaguruka aravuga ati: ‘Mwene data White wicaye iburyo bwanjye, aravuga kuri iyi nimugoroba mu nzu yo guteraniramo ya Reed, ku byerekeye kuza kwa kabiri k’Umwami wacu Yesu Kristo. Nimuze, bavandimwe, mwiyumvire namwe. Dufite umwanya uhagije wo kubakira mwese. Nimuze, bavandimwe, kumva kuri iyi ngingo nta cyo bibatwara. Yari azi neza ko abenshi mu bavandimwe be bari kuva mu iteraniro ryabo ryo mu mudugudu, bakagenda mayilo eshatu kugira ngo banyumve, kandi ko inama yabo y’akazi yari yateganyijwe yari gusenyuka. Ni ko byagenze. Hafi ya bitatu bya kane by’abapasitori n’abahagarariye hafi ya bose baragiye, maze inzu yo guteraniramo ya Reed yuzura hakiri kare. Ingingo nari mfite yari Matayo 24. Umwuka w’Imana wampaye umudendezo mwinshi. Ubwitabire bwari butangaje.”
GSAM 137.3“Maze nsoza nsaba abakristo kwiyegurira Imana rwose no kwitegura, n’abanyabyaha gushaka Kristo no kwitegura ukuza k’Umwana w’umuntu, imbaraga z’Imana zanzemo ku rugero rwatumye mba ngomba kwifata ku iporupitiri n’amaboko yombi. Cyari igihe giteye ubwoba bwera. Nitegereje imimerere y’abanyabyaha, abazimiye badafite Kristo, ndabahamagarira ndira, nongera kenshi nti: ‘Ngwino kuri Kristo, munyabyaha, uzakizwe igihe azagaragarira mu cyubahiro cye. Ngwino, munyabyaha w’umukene, mbere y’uko bitinda. Ngwino, munyabyaha, munyabyaha w’umukene, ngwino.’”
GSAM 138.1“Aho hantu hari hateye ubwoba bwera cyane. Abapasitori n’abantu barariraga, bamwe bakarira cyane. Igihe cyose nahamagaraga umunyabyaha, mu iteraniro ryose humvikaga kuniha rusange. Nari maze amasaha arenga abiri mpagaze nsobanura icyo gice kandi nsaba abantu, kandi ijwi ryari ritangiye gusarara. Naretse kuvuga, ndirira cyane kubera abo bantu nkundwa, mfite ibyiyumvo byimbitse nk’ibyo azi gusa uwo Imana yahamagariye kubwiriza ukuri kwayo abanyabyaha. Hari saa tatu z’ijoro, kandi guha abandi umwanya wo kuvuga byari gutuma iteraniro rikomeza kugeza saa sita z’ijoro. Byari byiza kurangiza hakiriho ibyiyumvo byimbitse, ariko atari mbere y’uko bose bahabwa umwanya wo gutora ku ruhande rw’Umwami. Nuko mpamagara abantu bose bari muri iryo iteraniro bifuzaga gufatanya nanjye mu isengesho, n’abifuzaga gushyikirizwa intebe y’imbabazi kugira ngo bitegure guhura n’Umukiza bishimye igihe azaza bwa kabiri, ndababwira ngo bahaguruke. Buri muntu wese wari muri iyo nzu nini, nk’uko nyuma nabibwiwe n’abantu bari mu mpande zitandukanye zayo, yarahagurutse. Nyuma y’igihe gito cyo gusenga, iteraniro rirarangira.”
GSAM 138.2“Bukeye bwaho nasubiye mu mudugudu, mperekejwe nibura na barindwi ku munani by’abari muri iryo iteraniro ry’Ababatisita b’Umudendezo. Buri wese yavugaga ukuntu yitabiriye iteraniro ry’ikuzo ku mugoroba wabanje.”
GSAM 138Gusabwa Kujyana Ubutumwa Ahandi
GSAM 138.3“Mu kiruhuko, abahagarariye amatorero n’abapasitori barantumiye kugira ngo dushyireho gahunda y’igihe nashoboraga kubwirizamo amatorero atandukanye yo muri iryo iteraniro rya buri mezi atatu yari afite amazu yo gusengeramo manini. Icyo gihe hari hagati muri Gashyantare, maze hafatwa umwanzuro ko hasigaye ibyumweru bitarenze bitandatu by’urubura rukomeye rwanyurwagamo n’iminyerere, bigaha abantu uburyo bwiza bwo kwitabira amateraniro. Hatoranyijwe ahantu cumi na habiri h’ingenzi kugira ngo nkoreremo mu byumweru bitandatu. Nari gutanga inyigisho icumi, bigasaba ko mvuga inshuro makumyabiri mu cyumweru. Ibi byansigaga igice cy’umunsi gusa buri cyumweru, kandi akenshi nasangaga ari ngombwa cyane kuwukoresha ngenda mayilo cumi n’eshanu cyangwa makumyabiri njya ahazakurikiraho.”5
GSAM 139Amajana Yahindutse
GSAM 139.1Ububyutse no guhinduka kw’abantu amagana ahantu hose byakurikiye kubwiriza inyigisho y’ukuza, cyane cyane uko begerezaga iherezo ry’umwaka w’Abayahudi wa 1843 (21 Werurwe 1844). Muri iyo mbeho ni bwo umwanditsi yumviye bwa mbere kuri iyo ngingo mu mudugudu yavukiyemo—Victor, N.Y.—kandi nubwo yari afite imyaka cumi n’ibiri gusa, uko yabashaga kubyumva, yakiriye ukwizera kw’ukuza kwa kabiri. Ibyiyumvo by’abantu byari bikomeye cyane, atari mu materaniro gusa ahubwo ahantu hose. Icyo gihe Victor yari umudugudu w’abantu bagera kuri magana abiri gusa, ariko igihugu cyawukikije cyari gituwe cyane. Kubera urwo ruhererekane rw’amateraniro rwabereye muri uwo mudugudu muto, hatangajwe ko abantu magana atanu bahindutse.
GSAM 139Ubuhamya bw’Igitabo cy’Umwaka cy’Abametodisiti
GSAM 139.2Ku byerekeye umuhengeri ukomeye w’ububyutse wakurikiye inzira y’itangazwa ry’ukuza, dusanga mu Gitabo cy’Umwaka cy’Abametodisiti ko “mu myaka ine kuva mu 1840 kugeza mu 1844, abantu 256,000 bahindutse muri Amerika.” Ibyabaye muri Amerika byabaye no mu bindi bihugu aho iryo hamagarwa ryageze. “Imbaraga zikomeye zajyanaga no kubwiriza, kandi abantu bahindukaga ahantu hose.” Kubera ko ihamagarwa rya mbere ku ifunguro ry’ubukwe ryageze ku matorero—ari yo “batumiwe,”—ni yo ryanyuzemo rigera ku bantu bose bifuzaga kuza no gusangira agakiza kari gutegereje ubwoko bw’Imana. Uko ubutumwa bwabwirizwaga, bugasengerwa cyangwa bukaririmbwa mu “ndirimbo z’ukuza,” umurimo wajyanaga n’igikorwa gikomeye cy’Umwuka w’Imana.
GSAM 140Abana Babwiriza muri Suwede
GSAM 140.1Muri iyi ngingo turareba uko Uwiteka yakoze kugira ngo atangize itangazwa ry’ubutumwa muri ibyo bihugu aho amategeko yabuzaga kubwiriza ikintu cyose kinyuranye n’“itorero ryashyizweho.” Suwede yari kimwe muri ibyo bihugu. Aho Uwiteka yakoresheje abana bato kugira ngo batangize umurimo. Uku kwigaragaza kwa mbere kwabaye mu mpeshyi ya 1843, i Eksjö, mu majyepfo ya Suwede. Umukobwa muto w’imyaka itanu gusa, utari warigeze yiga gusoma cyangwa kuririmba, umunsi umwe yaririmbye neza kandi mu buryo buteye ubwoba bwera indirimbo ndende y’Abaluteriyani, maze afite imbaraga nyinshi atangaza ati “igihe cy’urubanza rwe kirageze,” anasaba umuryango kwitegura guhura n’Umwami; kuko yari hafi kuza. Abatari barahindutse bo muri uwo muryango batakambiye Imana ngo ibagirire imbabazi, babona imbabazi. Uyu murimo wakwirakwiriye uva mu mujyi ujya mu wundi, abandi bana batangaza ubutumwa. Uwo murimo w’abana wagaragaye ku rugero runaka no muri Noruveje no mu Budage.
GSAM 140“Yego! Nagombaga kubwiriza”
GSAM 140.2Mu 1896, ubwo nakoraga amateraniro mu duce cumi na turindwi dutandukanye two muri Suwede, nanyuze ahantu henshi abana bari barabwirije mu 1843. Nabonye uburyo bwo kuganira n’abari barumvise ubwo butumwa, ndetse n’abagabo bari barabwirije bakiri abana. Nabajije umwe muri bo nti: “Wabwirije ubutumwa bw’ukuza kwa kabiri ukiri umwana w’umuhungu?” Aransubiza ati: “Kubwiriza! Yego, nagombaga kubwiriza. Nta cyo nari narabiteguyeho ubwanjye. Hari imbaraga zanzagaho, maze nkavuga ibyo izo mbaraga zampatiraga kuvuga.”
GSAM 140Boquist na Walbom i Örebro muri Suwede
GSAM 140.3Mu ntara ya Örebro, uwo murimo warakwirakwiriye kugeza ubwo n’abantu bakuru bahagurukiye gutangaza ubutumwa. Hanyuma abategetsi ba leta, bashutswe n’abapadiri b’“itorero ryemewe na leta,” bafashe abasore babiri, Walbom, wari ufite imyaka cumi n’umunani, na Ole Boquist, wari ufite imyaka cumi n’itanu, bavuga ko bari kubahana ku mugaragaro kugira ngo abandi babafatireho urugero. Babakubise inkoni z’igiti cya birike ku migongo yabo yambaye ubusa, maze babafungira muri gereza ya Örebro ibikomere byabo bikiva amaraso. Ibyo bikomere bimaze gukira, babakuye muri gereza, barababaza bati: “Mbese muzareka kubwiriza iyi nyigisho?” Nubwo bongeye kubakubita inkoni ubwa kabiri, bagafungura ibikomere byabo bundi bushya, igisubizo kimwe gusa bashoboye kubakuramo cyari iki: “Tuzabwiriza ibyo Umwami adutegeka kubwiriza.” Binyuze ku buvugizi bw’umugore ukomeye wari umuyoboke wa paruwasi y’i Örebro, Umwami Oscar I yategetse abategetsi gukura abo basore muri gereza no kureka abo bantu bakabaho mu mahoro. Uko ni ko ukuri kwatsinze muri Suwede.
GSAM 141Ubuhamya bwa Boquist
GSAM 141.1Mu kinyamakuru Review and Herald cyo ku wa 7 Ukwakira 1890, harimo inkuru ishishikaje cyane yerekeye ukubwiriza kw’abana, yanditswe na O. Boquist ubwe. Aravuga ati:—
GSAM 141.2“Mu mwaka wa 1843, mu bantu bo muri paruwasi ya Karlskoga, mu ntara ya Örebro, hadutse umuryango w’iby’idini. Abayobozi b’uwo muryango bari abana n’abasore bitwaga ‘rapare.’ Babwirizaga bafite imbaraga z’Imana, bagatangariza abantu bashize amanga ko igihe cy’urubanza rw’Imana cyasohoye.
GSAM 141.3“Mu gihe cy’umuhindo cy’uwo mwaka, jyewe O. Boquist, icyo gihe nari mfite imyaka cumi n’itanu, hamwe n’undi musore, Erik Walbom, wari ufite imyaka cumi n’umunani, twafashwe n’izo mbaraga zitagaragara ku buryo tutashoboraga na gato kuzirwanya. Izo mbaraga zo mu ijuru zikimara kutuzaho, twatangiye kubwira abantu, dutangaza mu ijwi riranguruye ko igihe cy’urubanza cyasohoye, tuberekeza kuri Yoweli 2:28-32 no mu Byahishuwe 14:6, 7.”
GSAM 141Abana mu iyerekwa
GSAM 141.4Abantu bambwiye ko abafatwaga batyo n’izo mbaraga zo mu ijuru batongeraga kumenya ibibakikije byose. Mu by’ukuri babaga bari mu iyerekwa riturutse ku Mana, bakavuga bafite imbaraga zemezaga abantu bikomeye. Bavuze ko abo bana bato, igihe babaga bari munsi y’izo mbaraga, bavugaga bafite imbaraga n’icyubahiro nk’iby’abagabo n’abagore bakuze. Ni cyo cyatumye ababyibonaga bemeza ko Umwami yabakoreshaga mu buryo bw’ubuhanuzi kugira ngo bavuge uko kuri gukomeye. Umwanditsi akomeza ati:—
GSAM 142.1“Abantu bateraniraga hamwe ari benshi kugira ngo batwumve, kandi amateraniro yacu yakomezaga ku manywa na nijoro, bituma habaho ikanguka rikomeye mu by’idini. Abato n’abakuru bakorwaga ku mutima n’Umwuka w’Imana, bagatakambira Umwami ngo abagirire imbabazi, baturira ibyaha byabo imbere y’Imana n’abantu.
GSAM 142.2“Ariko umupadiri w’iryo torero amaze kubimenya, hashyizweho imihati myinshi yo kutubuza kuvuga, bityo bagahagarika uko gushishikarira iby’idini kwari kwarakwiriye hose; ariko iyo mihati yose yabaye iy’ubusa. Hanyuma umukuru w’abashinzwe umutekano yasabwe kudufata, maze bamara ibyumweru bitandatu badushakira mu ishyamba twari twarahungiyemo, ariko ntibatubona.
GSAM 142.3“Amaherezo ariko, twarahamagajwe ngo twitabe umushumba w’iryo torero. Umubare wacu wari wariyongereye ku buryo abasore n’inkumi mirongo ine bitabye ku nzu y’umushumba, aho twakorewe urubanza rurerure. Bose bemerewe gusubira iwabo, uretse jye na Walbom; twe twarafashwe, maze bukeye dufungirwa muri gereza ya Örebro, badushyira hamwe n’abajura mu cyumba cya 14, nk’aho twari twakoze icyaha gikomeye.”
GSAM 142Ubuhamya bwa mushiki wa Boquist
GSAM 142.4Ku wa 22 Nzeri 1896, mushiki wa Boquist, wari ufite imyaka mirongo irindwi n’ibiri, yaje mu iteraniro ryacu ry’i Örebro, atubwira ibyabaye kuri musaza we; kuko yari yariboneye uko yakubiswe, uko yafunzwe n’uko yarekuwe. Yaturirimbiye indirimbo Boquist na Walbom baririmbye igihe basohokaga muri gereza, bakagera ku kiraro cyari hejuru y’umugende w’amazi wari ukikije igihome cyo mu kinyejana cya cumi na gatandatu, cyakoreshwaga nka gereza mu 1843. Imbaraga z’umuryango wo mu 1843 zaherekeje ubwo buhamya no kuririmba iyo ndirimbo. Iyo ndirimbo, ihinduwe mu Cyongereza, ni iyi ikurikira:—
GSAM 143Indirimbo yaririmbwe na Boquist na Walbom
GSAM 144Umwana w’umuhungu wabwirizaga i Karlskoga
GSAM 144.4Umugabo umwe w’i Örebro yambwiye ibyabereye i Karlskoga, aho yari atuye mu 1843. Yaravuze ati:—
GSAM 144.5“Umwana w’umuhungu muto w’imyaka umunani, utari warigeze yiga gusoma inyuguti, yatangiye kubwiriza ubutumwa, asubiramo imirongo myinshi yo mu Byanditswe. Abantu baravugaga bati: ‘Uwo mwana yuzuye Bibiliya rwose.’ Ibyo byabaye Umwami Oscar amaze kuvuganira abatotezwaga, bityo umupadiri w’aho ntiyashoboraga kugeza uwo mwana mu rukiko ngo ahagarike umurimo; ariko yabwiye abantu ngo bamumuzanire, maze amushyire ahagaragara, abereke ko atazi Bibiliya.
GSAM 144.6“Imbere y’imbaga y’abantu, umupadiri yarambuye igitabo cye cy’indirimbo, asaba uwo mwana kumusomera. Umwana aramusubiza ati: ‘Sinzi gusoma;’ ariko aha umupadiri umugongo, aririmba iyo ndirimbo neza yose kuva ku ntangiriro kugeza ku mpera, umupadiri na we areba mu gitabo atangaye. Umupadiri abwira uwo mwana ati: ‘Urasa n’uzi byose.’ Umwana aramusubiza ati: ‘Oya. Ntitwemererwa buri gihe kuvuga ibyo tuzi byose.’
GSAM 145.1“Hanyuma umupadiri yarambuye Isezerano Rishya, abwira umwana ati: ‘Nsomeramo hano.’ Umwana aramusubiza ati: ‘Sinzi gusoma.’ Umupadiri aramubaza ati: ‘None se ni iki uzi kuri Bibiliya?’ Aramusubiza ati: ‘Nzi ahari umurongo urimo ijambo na incuro cumi n’enye.’ Umupadiri aravuga ati: ‘Oya! Nta murongo nk’uwo uri muri Bibiliya.’ Umwana aramubaza ati: ‘Wansomera mu Byahishuwe 18:13?’ Umupadiri ati: ‘Yego.’ Uko yasomaga ni ko abantu babaraga, kandi koko ijambo na ryarimo incuro cumi n’enye, kandi muri izo ncuro cumi n’enye harimo ‘kubohwa kw’ubugingo bw’abantu.’ Abantu barangurura amajwi bati: ‘Ngibyo! Ngibyo! Umwana azi Bibiliya kurusha umupadiri!’ Umupadiri yumva akozwe n’isoni cyane, areka kubivugaho, kandi kuva icyo gihe ntiyongera kubuza abantu amahoro.”
GSAM 145.2Uko ni ko Umwami ahamya ijambo rye akoresheje akanwa k’abana, kandi muri ubwo buryo butangaje yagejeje ukuri kwe mu matwi y’abantu bari bafite amategeko yabuzaga kubwiriza indi nyigisho iyo ari yo yose itari iy’“idini ryemewe na leta.”
GSAM 145Impano z’Umwuka zijyanye n’ubutumwa
GSAM 145.3Ntabwo muri Suwede honyine ari ho Umwami yavuganye n’ubwoko bwe binyuze mu mpano z’Umwuka we, mu murimo w’umuryango w’ukuza kwa kabiri. Muri Ekose, mu Bwongereza, ndetse no muri Amerika, Umwami yigishije ubwoko bwe abuhishurira ibintu mu buryo bwihariye.
GSAM 145Amayerekwa ya William Foy
GSAM 145.4Mu mwaka wa 1842, i Boston, muri Massachusetts, hari hatuye umugabo wize neza witwaga William Foy, wari intyoza mu kuvuga. Yari umubatisita, ariko yiteguraga kwimikwa ngo abe umubwirizabutumwa mu Itorero ry’Abepisikopali. Ku bw’ubuntu bwe, Umwami yamuhaye amayerekwa abiri mu mwaka wa 1842, rimwe ku wa 18 Mutarama, irindi ku wa 4 Gashyantare. Ayo mayerekwa yari afite ibihamya bigaragara ko yari uburyo nyakuri Umwuka w’Imana yigaragarizagamo. Yatumirwaga ahantu hatandukanye ngo avugire ku ruhimbi, atatumirwa n’Abepisikopali gusa, ahubwo n’Ababatisita n’abo mu yandi matorero. Iyo yavugaga, buri gihe yambaraga ikanzu y’umubwirizabutumwa, imeze nk’iyo ababwirizabutumwa b’iryo torero bambara mu materaniro yabo yo gusenga.
GSAM 146.1Amayerekwa ya Bwana Foy yerekezaga ku kuza kwa Kristo kwari kwegereje, ku rugendo rw’ubwoko bw’Imana rujya mu murwa wo mu ijuru, ku isi nshya, no ku bwiza bw’imibereho y’abacunguwe. Kubera ko yari azi gukoresha ururimi neza, afite n’ubushobozi bwo gusobanura ibintu mu buryo bwiza, yakoraga abantu ku mutima cyane aho yajyaga hose. Yaratumirwaga akava mu murwa umwe ajya mu wundi kuvuga ibintu bitangaje yari yarabonye; kandi kugira ngo babone aho imbaga nyamwinshi yazaga kumwumva iteranira, bashakaga amazu manini y’amateraniro. Aho ni ho yabwiraga abantu babarirwa mu bihumbi ibyo yari yareretswe ku byo mu ijuru, ku bwiza bwa Yerusalemu Nshya, no ku ngabo z’abamarayika. Iyo yatindaga ku rukundo rwa Kristo rurangwa n’ubugwaneza n’impuhwe agirira abanyabyaha batagira kivurira, yahuguriraga abatarahindutse gushaka Imana, maze abantu benshi bakitabira ibyo yabingingiraga abigiranye ubwuzu.
GSAM 146Iyerekwa ry’intambwe eshatu
GSAM 146.2Umurimo we warakomeje kugeza mu mwaka wa 1844, hafi y’irangira ry’iminsi 2300. Icyo gihe yongeye kugirirwa ubuntu bwo kubona ukwigaragaza k’Umwuka Wera,—iyerekwa rya gatatu, atashoboye gusobanukirwa. Muri ryo yeretswe inzira y’ubwoko bw’Imana kugeza mu murwa wo mu ijuru. Yabonye urubuga runini, cyangwa intambwe, abantu benshi bari bateraniyeho. Rimwe na rimwe umuntu yarunyuragamo akagwa ntabe akiboneka, maze bakamubwira ibya bene uwo muntu bati: “Yahakanye ukwizera.” Hanyuma yabonye abantu bazamuka bajya ku ntambwe ya kabiri, cyangwa urubuga rwa kabiri, kandi na ho bamwe barunyuragamo bakagwa ntibabe bakiboneka. Amaherezo habonetse urubuga rwa gatatu, rwageraga ku marembo y’umurwa wera. Imbaga nyamwinshi yateraniye hamwe n’abari barageze kuri urwo rubuga. Kubera ko yari yiteze ko Umwami Yesu aza mu gihe gito cyane, ntiyashoboye kumenya ko ubutumwa bwa gatatu bwagombaga gukurikira ubutumwa bwa mbere n’ubwa kabiri bwo mu Byahishuwe 14. Ni cyo cyatumye atabasha gusobanukirwa iryo yerekwa, maze areka kuvugira mu ruhame. Igihe cy’ubuhanuzi kimaze kurangira, mu mwaka wa 1845, yumvise undi muntu avuga iryo yerekwa nyine, arisobanura avuga ko “ubutumwa bwa mbere n’ubwa kabiri bwari bwaratanzwe, kandi ko ubwa gatatu bwagombaga gukurikiraho.” Nyuma yaho gato, Bwana Foy yararwaye arapfa.
GSAM 147.1Bitewe n’uko imbaraga z’Imana zigaragazaga zityo mu gihe habwirizwaga ko ukuza kwayo “kugeze ku muryango,” kandi abantu ibihumbi bakaba barishimaga bareka ibyaha kugira ngo bakorere Umwami kandi bategereze ukuza kwe, abantu barushijeho kwemezwa ko ubwo bwari ubutumwa bw’Umwami ku isi koko.
GSAM 147.2Ariko ku wa 21 Werurwe 1844 harageze, hararenga, Umwami ntiyaza. Nyamara abamwiyeguriye kandi batekerezaga bitonze bari bemera badashidikanya ko bari barakoze bahuje n’ubushake bw’Umwami, kandi ko igihe gikwiye nikigera byose byari kuzasobanuka.