Adventist Pioneer
Library
aplib.orgIsomero
Ishakiro
15 / 31
15 / 31

Igice cya 12 — Gutenguhwa — Igitabo Gisharira

John Norton Loughborough

GSAM 185.1“Nuko nkura ka gatabo mu kuboko kwa marayika, ndakarya; mu kanwa kanjye karyoha nk’ubuki, ariko maze kukarya, mu nda yanjye harasharira. Arambwira ati: Ugomba kongera guhanura imbere y’amoko menshi, n’amahanga, n’indimi, n’abami. Nuko mpabwa urubingo rumeze nk’inkoni; marayika arahagarara aravuga ati: Haguruka, upime urusengero rw’Imana, n’igicaniro, n’abarusengeramo.”1

GSAM 185.2Mu mvugo y’Ibyanditswe Byera, “kurya” igitabo bishushanya kwakira ukuri kugira ngo ukumenyeshe abandi, nk’uko tubibona muri Ezekiyeli, aho umuhanuzi yeretswe “umuzingo w’igitabo,” akabwirwa ati: “Rya uyu muzingo, ugende ubwire inzu ya Isirayeli.” Amaze kurya uwo muzingo, aravuga ati: “Nuko ndawurya; mu kanwa kanjye uryoha nk’ubuki.”2

GSAM 185.3Umuhanuzi Yeremiya na we akoresha icyo kigereranyo ati: “Amagambo yawe yarabonetse, ndayarya; kandi ijambo ryawe ryambereye ibyishimo n’umunezero by’umutima wanjye.”3 Muri ayo magambo tumenyeramo ko “uburyohe” bw’igitabo mu gihe cyo kukirya bushushanya ibyishimo no kunyurwa by’abatungwa batyo n’ijambo ry’Uwiteka.

GSAM 185Igitabo Kiryohera, Hanyuma Kigasharira

GSAM 185.4Igitabo kivugwa mu Byahishuwe 10, kikavugwaho ko cyaryohereye uwakiryaga nk’ubuki, ariko akimara kukirya “kigasharira” (cyangwa, nk’uko bamwe babihindura, “nkimara kukigogora, mu gifu cyanjye cyabaye pikira”4), ni cyo gitabo marayika yashingiyeho atangaza, mu bubasha bw’uwakoze ijuru, isi n’inyanja, ati: “Igihe ntikizongera kubaho.” Bityo rero, kurya icyo gitabo bigomba gushushanya kwakirana ibyishimo itangazo ry’igihe. Kuba ibyo bariye byarahise bisharirira ababiriye bigomba gushushanya ihinduka ribabaje ry’ibyababayeho igihe kivugwa muri icyo gitabo kimaze kurangira, bagasanga ibyo bari biteze byabatengushye cyane.

GSAM 186Itangazo ry’Igihe Ryari nk’Ibyokurya Biryohera

GSAM 186.1Itangazo ry’igihe ryo mu 1844 ryari inkuru ishimishije rwose ku baryizeraga, bakaba bari biteze badashidikanya ko vuba cyane bari gukizwa burundu ibibi byose, amakuba n’agahinda byo muri iyi si y’icyaha. Igitekerezo cy’uko mu byumweru bike gusa bari kwambikwa ubwiza, bagahabwa kudapfa, bakaba mu murwa w’Imana w’izahabu bari kumwe n’Umwami wabo, cyakomezaga imitima yabo rwose. Nk’uko umwe mu banyuze muri ibyo bihe yabivuze, ati: “Abakunda Yesu by’ukuri bashobora kwiyumvisha uko abari bategereje ukuza k’Umukiza wabo babishishikariye cyane bari bamerewe.... Twegeraga icyo gihe dufite ituze no kubaha. Abizera nyakuri bari batuje mu busabane buryoshye n’Imana, bwari ingwate y’amahoro bari kuzagira mu bugingo bwiza bwo mu gihe kizaza. Abagize ibyo byiringiro n’icyo cyizere ntibashobora kwibagirwa ayo masaha y’agaciro yo gutegereza.”

GSAM 186.2Imimerere igoye ku buryo bwihariye y’abisanze ku munsi wa cumi n’umwe w’ukwezi kwa karindwi bakiri muri iyi si y’umwijima, y’ibigeragezo n’ibishuko, aho bagombaga guhura n’agasuzuguro, gukwenwa no gushinyagurirwa n’abo bari baherutse gushishikariza kwitegura guhura n’Umwami wabo amasaha make mbere yaho, igereranywa neza n’ibyabaye kuri Mariya ubwo “yari ahagaze hanze y’imva arira”; abamarayika bamubajije bati: “Mugore, urarizwa n’iki?” arabasubiza ati: “Ni uko bajyanye Umwami wanjye, kandi sinzi aho bamushyize.”5

GSAM 187Gutenguhwa, Ariko Nta Gucika Intege

GSAM 187.1Abanyuze muri ibyo bihe bigoye babivuzeho bati:

GSAM 187.1“Twari mu rujijo kandi twaratengushywe, nyamara ntitwaretse ukwizera kwacu. Twumvaga ko twakoze ibyo twagombaga gukora; twari twarabayeho dukurikiza ukwizera kwacu kw’agaciro; twaratengushywe, ariko ntitwacitse intege. Twari dukeneye kwihangana kutagira urugero, kuko abakobanyi bari benshi. Akenshi badusuhuzaga badukoba batwibutsa gutenguhwa kwacu kwa mbere. Abantu twari tuziranye bakunda iby’isi, ndetse na bamwe biyitaga Abakristo, bemeraga Bibiliya ariko bakaba batarize ukuri kwayo gukomeye kandi kw’ingenzi, bakundaga kudushinyagurira bati: ‘Ntimurazamuka? Murateganya kuzamuka ryari?’ n’andi magambo nk’ayo. Twari tukiri abantu bapfa; ingaruka z’umuvumo zari zidukikije hose. Byari bigoye kongera kwikorera amaganya aruhije y’ubuzima twatekerezaga ko twari twarayashyize hasi burundu.”

GSAM 187Kugereranywa n’Abigishwa Batengushywe

GSAM 187.2Uko abo bantu bumvaga bamerewe, ugereranyije n’ibyishimo n’umunezero bari bafite amasaha make mbere yaho, bigomba kuba byarababereye nk’ubusharire bukaze bwa pikira. Ab’isi bari babakikije batekerezaga, nk’uko nta gushidikanya rubanda batekereje nyuma yo kubambwa kwa Kristo, ko noneho abizera bari kureka ukwizera kwabo, bakifatanya n’abakobaga ibyo ubwabo bakoze byafatwaga nk’ubupfu. Bidatinze, batangajwe no kumenya ko urukundo bari bafitiye kuzaboneka kw’Umwami rutarandurwaga mu buryo bworoshye mu mitima y’abari bariyeguriye Imana by’ukuri.

GSAM 187“Sinicaranye n’Abakobanyi”

GSAM 187.3Inzira abo bantu bari bafite umwete banyuzemo, n’uko bumvaga bamerewe, bisobanurwa neza n’amagambo y’umuhanuzi Yeremiya, aho avuga ati:

GSAM 187.3“Amagambo yawe yarabonetse, ndayarya; kandi ijambo ryawe ryambereye ibyishimo n’umunezero by’umutima wanjye, kuko nitiriwe izina ryawe, Uwiteka Mana Nyiringabo. Sinicaye mu iteraniro ry’abakobanyi, kandi sinishimanye na bo; nicaye njyenyine kubera ukuboko kwawe, kuko wanyujuje uburakari. Ni iki gituma ububabare bwanjye buhoraho, n’igikomere cyanjye kikaba kidakira, kikanga gukira? Mbese uzambera nk’umubeshyi rwose, kandi nk’amazi akama?”6

GSAM 188James White ku Byerekeye Gutenguhwa

GSAM 188.1Ibice bike bigufi byakuwe mu byanditswe na bamwe muri abo batengushywe, nyamara bagakomeza kugira ibyiringiro, bitanga ishusho nziza y’uko ibintu byari bimeze. Aya mbere ni ay’Umukuru James White, wakoze umurimo agira umusaruro mwiza cyane mu 1843 no mu 1844. Aravuga ati:—

GSAM 188.2“Gutenguhwa kwabayeho igihe cyari cyaragenwe kirangiye kwari gusharira. Abizera nyakuri bari bararetse byose ku bwa Kristo, kandi bari baragize ubusabane na we kurusha ikindi gihe cyose. Nk’uko babitekerezaga, bari barahaye isi umuburo wabo wa nyuma, kandi bari baritandukanyije, bamwe cyane abandi buhoro, na rubanda batizeraga kandi bakobana. Kandi kubera ko umugisha w’Imana wari kuri bo, bifuzaga kurushaho kubana na Shebuja bari biteze ko aza vuba, n’abamarayika bera, kuruta kubana n’abo bari baritandukanyije na bo. Urukundo rwa Yesu rwuzuye mu mitima, rurabagirana mu maso ya buri wese; kandi basengaga bafite ibyifuzo bitavugika bati: ‘Ngwino, Mwami Yesu, kandi uze vuba,’ ariko ntiyaje.

GSAM 188.3“Ariko Imana ntiyatereranye abantu bayo.... Kandi imirongo nk’iyi ikurikira yo mu Baheburayo yageze mu bitekerezo no mu mitima y’abari bageragejwe kandi bategereje, ifite imbaraga n’ihumure byihariye: ‘Nuko rero ntimute ubushizi bw’amanga bwanyu, bufite ingororano ikomeye. Kuko mukeneye kwihangana, kugira ngo nimumara gukora ibyo Imana ishaka, muzahabwe ibyasezeranyijwe. Kuko hasigaye igihe gito cyane, kandi ugomba kuza azaza, ntazatinda. Ariko umukiranutsi azabeshwaho no kwizera; nyamara nihagira usubira inyuma, ubugingo bwanjye ntibuzamwishimira. Ariko twebwe ntituri abasubira inyuma ngo barimbuke, ahubwo turi abizera bagakiza ubugingo bwabo.’7 Ingingo z’ingenzi muri iki gice cy’Ibyanditswe ni izi:—

GSAM 188.4“1. Ababwirwa ayo magambo bari mu kaga ko guta icyizere bari bafite ku byo bakoze neza.

GSAM 189.1“2. Bari barakoze ibyo Imana ishaka, bagezwa muri iyo mimerere y’ikigeragezo yasabaga kwihangana.

GSAM 189.2“3. Muri icyo gihe abakiranutsi bagombaga kubeshwaho no kwizera, badashidikanya niba barakoze ibyo Imana ishaka, ahubwo bakizera umurimo bari barakoreyemo ibyo Imana ishaka.

GSAM 189.3“4. Abatari kwihanganira ikigeragezo cyo kwizera, ahubwo bakareka icyizere bari bafite mu murimo bakoreyemo ibyo Imana ishaka, bagasubira inyuma, bari gufata inzira itaziguye ijya mu irimbukiro.”8

GSAM 189Byanditswe na N. Southard, Umwanditsi Mukuru w’Ijwi ryo mu Gicuku

GSAM 189.4Mu kinyamakuru Ijwi ryo mu Gicuku cyo ku wa 31 Ukwakira 1844, hashize hafi iminsi icumi iminsi 2300 irangiye, hasohotse amagambo akurikira yanditswe n’umwanditsi mukuru:—

GSAM 189.5“Turebye ibintu byose byabaye muri uyu muryango, ingaruka nziza kandi zihesha umugisha wagize mu bitekerezo by’abana b’Imana, n’urwango n’ubugome abanzi bayo bagaragaje, tugomba kuwubona nk’‘ijwi ryo mu gicuku’ nyakuri. Kandi niba dufite iminsi mike yo kugerageza ukwizera kwacu, na byo biracyahuye n’umugani w’abakobwa icumi b’amasugi; kuko bamaze kubyuka bose bagatunganya amatabaza yabo, hagombaga gukurikiraho igihe amatabaza y’abakobwa b’abapfu yari kuzima. Ibyo ntibyari gushoboka umunsi wa cumi utararangira, kuko kugeza icyo gihe amatabaza yabo yari gukomeza kwaka. Bityo rero, uwo munsi wagombaga kurenga kugira ngo abapfu bareke ukwizera kwabo, nk’uko n’umwaka wa 1843 wagombaga kurenga kugira ngo habeho igihe cyo gutinda. Gutinda gato rero si impamvu yo gutenguhwa, ahubwo kwerekana uko Imana isohoza ijambo ryayo idahusha. Nuko dukomere ku byo twatura ko twizera tudahindagurika, kuko uwasezeranyije ari uwo kwizerwa.”

GSAM 189Byanditswe na Joseph Marsh, Umwanditsi Mukuru w’Ijwi ry’Ukuri

GSAM 189.6Mu kinyamakuru Ijwi ry’Ukuri cyo ku wa 7 Ugushyingo 1844, dusoma ngo:—

GSAM 189.7“Twemera tubikunze ko twibeshye ku miterere y’icyo twari twiteze ko kiba ku munsi wa cumi w’ukwezi kwa karindwi; ariko ntiturashobora kwemera ko Umutambyi Mukuru wacu ukomeye atasohoje kuri uwo munsi ibintu byose ibyari igishushanyo byaduhaga impamvu yo kwitega. Ubu twizera ko yabisohoje.”

GSAM 190.1Abadiventisiti bari biteze ko ku munsi wa cumi w’ukwezi kwa karindwi, mu 1844, iminsi 2300 yari kurangira, kandi ko kuri uwo munsi Kristo yari kurangiza umurimo we w’ubutambyi, akaza ku isi guha abantu be umugisha. Ubushakashatsi bwakozwe nyuma bwerekanye ko icyabaye kuri uwo munsi ari intangiriro y’umurimo we wo kweza ubuturo bwera bwo mu ijuru, aho kuba iherezo ry’umurimo we w’ubutambyi.9 Aho kubona umurimo wo kweza ubuturo bwera nk’umwe mu mirimo ya Kristo y’ubutambyi, bavugaga ko kweza ubuturo bwera kwari kuzaba ukwezwa kw’isi n’umuriro igihe Kristo azaba aje. N’iyo itari kuba isi yose, nibura igihugu cya Kanani cyari kuzatunganywa icyo gihe.

GSAM 190Bizeraga ko Ubuturo Bwera Ari Isi

GSAM 190.2Iki gitekerezo kigaragara mu nyandiko ya Geo. Storrs, mu kinyamakuru Ijwi ryo mu Gicuku cyo ku wa 25 Mata 1844. Arabaza ati: “Ubuturo bwera bugomba kwezwa ni ubuhe? Mbere nabonaga ko ari isi yose. Ndacyizera ko ari igice cy’isi. Ariko ni ikihe gice? Icyo ni cyo kibazo nzagerageza gusubiza.”

GSAM 190.3Asubiramo isezerano ryahawe Aburahamu, uko iryo sezerano ryashimangiwe kuri Isaka, n’uko ryavuguruwe kuri Yakobo, hanyuma agasubiramo indirimbo ya Mose yahimbwe na Miriyamu bamaze kwambuka Inyanja Itukura, aho baririmbaga bati: “Uzabinjiza, ubatere ku musozi w’umurage wawe, aho hantu, Uwiteka, witeguriye guturamo, mu buturo bwera, Mwami, amaboko yawe yashimangiye.”10

GSAM 190.4Umusomyi niyagereranya yitonze umurongo umaze kuvugwa n’inkuru y’isohozwa ryawo yanditswe n’umwanditsi wa zaburi, azabona ko utavuga ko n’igihugu cya Palesitina ari bwo buturo bwera. Dawidi avuga ku kuyoborwa kw’Abisirayeli n’Uwiteka, ati: “Yabazanye ku mupaka w’ubuturo bwe bwera, kuri uyu musozi ukuboko kwe kw’iburyo kwaguze.”11 Mu ndirimbo yo ku Nyanja Itukura, igihugu cya Kanani kivugwaho ko cyari ahantu yari yarateguye kugira ngo “ature mu buturo bwera.” Bityo, no muri aya magambo yo muri zaburi, Umusozi Moriya, aho ubuturo bwera bwubatswe, witwa gusa “umupaka w’ubuturo bwe bwera.” Ariko muri iyo zaburi nyine havugwa ngo: “Yatoranyije umuryango wa Yuda, Umusozi Siyoni yakundaga. Yubatse ubuturo bwe bwera nk’ingoro ndende, nk’isi yashimangiye ngo ihoreho iteka.”12

GSAM 191Bibwiraga ko kweza ubuturo bwera ari ugutunganya isi

GSAM 191.1Mu nyandiko yavuzwe haruguru, uwo mukuru amaze gusubiramo ibyafatwaga nk’igihamya cy’uko isi, cyangwa nibura igihugu cya Palesitina, yari ubuturo bwera, yakomeje abaza ati: “Ubuturo bwera buzezwa bute?” Yasubije mu magambo y’umuhanuzi Mika ati: “Dore Uwiteka arasohoka ava iwe, azamanuka akandagire aharengeye ho ku isi. Imisozi izashonga munsi ye, n’ibibaya byasame, nk’ibishashara imbere y’umuriro, kandi nk’amazi asutswe ahantu hamanuka cyane.”13

GSAM 191.2Kubera igitekerezo cyari cyemewe na benshi muri icyo gihe, cy’uko isi yari ubuturo bwera, umusomyi arumva bitamugoye impamvu batekerezaga badashidikanya ko ku iherezo ry’iminsi 2300 Umwami yari kuza agatunganya isi mu buryo bwasobanuwe na Mika. Mu kurwanya abadiventisiti kose kwabayeho, nta n’umwe mu babarwanyaga wigeze anakomoza ku gitekerezo cy’uko gutunganya isi hakoreshejwe umuriro atari byo byari kubaho mu kweza ubuturo bwera ku iherezo ry’iminsi 2300.

GSAM 191Intumwa zaratengushywe, nyamara zisohoza Ibyanditswe

GSAM 191.3Urwo si rwo rugero rwonyine rw’abantu bakoze ibyo Umwami ashaka, bagasohoza Ibyanditswe, nyamara bagatenguhwa mu byo bari biteze, bitewe gusa n’uko batasobanukiwe n’imiterere y’ibyari bigiye kuba. Uko ni ko byagendekeye intumwa za Kristo. Igihe yari yicaye ku cyana cy’indogobe, akinjira i Yerusalemu akigenderaho, baranguruye amajwi bibutse amagambo y’umuhanuzi:14 “Rangurura ijwi, wa mukobwa w’i Yerusalemu we: dore Umwami wawe aje aho uri; ni umukiranutsi kandi azanye agakiza; aricisha bugufi, agendera ku ndogobe, ku cyana cy’indogobe.”15 Muri icyo gihe kurangurura amajwi byari ngombwa cyane ku buryo iyo baza guceceka, amabuye ubwayo yari kurangurura amajwi.16 Abigishwa batekerezaga ko Kristo yari agiye kwima ingoma ya Dawidi ako kanya, aho hantu, ari umwami w’ubwami bwo ku isi (“twari twiringiye ko ari we wagombaga gucungura Isirayeli”17), maze barangurura amajwi bati: “Ubwami bwa sogokuruza Dawidi buje mu izina ry’Umwami nibuhabwe umugisha.”18 Mbese bari kurangurura amajwi bate iyo baza gusobanukirwa ko mu gihe kitarenze icyumweru Kristo yari kuba yapfuye, ari mu mva ya Yosefu, ikikijwe n’abarinzi b’Abaroma? Mbese abadiventisiti bo mu 1844 bari guha Imana “icyubahiro” no kuyiyegurira ku rugero rungana iki iyo baza gusobanukirwa ko kweza ubuturo bwera ku iherezo ry’ibihe byose by’ubuhanuzi byari kumara imyaka myinshi mbere y’uko Umwami aza?

GSAM 192Nta kwibeshya kwabaye mu kubara iminsi 2300

GSAM 192.1Ubwo abo bantu basuzumaga bitonze uko bari barabaze icyo gihe, nta kosa babonyemo; ariko Umwami ntiyaje, kandi isi ntiyatunganijwe n’umuriro. Ibyo byasobanuraga iki? Bari bazi neza rwose ko Umwami yari yarabanye na bo muri uwo muryango ukomeye; ariko noneho bari mu gihirahiro. Ibyiringiro byabo mu Mwami ntibyigeze bihungabana. Bari bazi ko atazabatererana. Umucyo wari kuzaturuka ahantu runaka. Ikibazo cyabageragezaga cyari kibari imbere kigaragazwa n’amagambo ya Yeremiya twamaze kuvuga, ngo: “Mbese uzambera rwose nk’umubeshyi, nk’amazi akama?” Ukwizera ntikwahaye umwanya uko gushidikanya, kuko bibukaga amagambo Uwiteka yavuze abinyujije ku muhanuzi Habakuki ku byerekeye iyerekwa, ngo: “Ku mperuka rizavuga kandi ntirizabeshya.”19 Amagambo twamaze gusubiramo y’umwanditsi mukuru w’Ijwi ry’Ukuri agaragaza neza uko bari bahagaze: “Ntidushobora kwemera kugeza ubu ko kuri uwo munsi nyirizina Umutambyi wacu Mukuru atasohoje ibyo twari dufite impamvu yo kwitega byose, dushingiye ku byamushushanyaga.”

GSAM 193Umucyo ku buturo bwera uraboneka

GSAM 193.1Hiram Edson, wo muri Port Gibson, N.Y., yambwiye ko ku munsi wakurikiye uw’irangira ry’igihe mu 1844, ubwo yasengeraga mu murima inyuma y’imiba y’ibigori yari irunze, Umwuka w’Imana yamujeho mu mbaraga nyinshi ku buryo yari hafi kwitura hasi, maze icyarimwe akumva mu mutima we ngo: “Ubuturo bwera bugomba kwezwa buri mu ijuru.” Yagejeje icyo gitekerezo kuri O. R. L. Crosier, maze bombi basuzumira hamwe iyo ngingo bitonze. Mu ntangiriro za 1846, inyandiko irambuye yasobanuraga ikibazo cy’ubuturo bwera ishingiye kuri Bibiliya, yanditswe na Bwana Crosier, yasohotse mu kinyamakuru Inyenyeri yo ku Manywa, cyacapirwaga i Cincinnati, Ohio, muri icyo gihe. Muri iyo nyandiko ndende hagaragajwe ko umurimo wo kweza ubuturo bwera wari umurimo wa nyuma wa Kristo nk’umutambyi mukuru wacu, watangiye mu 1844, ukazarangira mbere gato y’uko agaruka koko ku bicu byo mu ijuru ari Umwami w’abami n’Umutware w’abatware.

GSAM 193Amatorero ashaka abayoboke yari yaratakaje

GSAM 193.2Umunsi wa cumi w’ukwezi kwa karindwi wari wararenze, maze amatorero atekereza ko byari kuyorohera kugarura abayoboke yari yaratakaje, bari barayitandukanyije na yo bitewe n’“ijwi ryo mu gicuku” n’ubutumwa bw’umumarayika wa kabiri; ariko ibyo byarayatengushye cyane, nk’uko bigaragazwa n’igisubizo gikurikira cyahawe abahoraga babinginga ngo basubire mu miryango bahozemo, cyasohotse mu Ijwi ryo mu Gicuku ryo ku wa 26 Ukuboza 1844:—

GSAM 193.3“Ariko se ibiriho ni ibihe? Bazi neza ko mu menshi muri ayo matorero ingingo z’ingenzi zigishwa ari ‘guhinduka kw’abatuye isi,’ ‘ingoma y’imyaka igihumbi,’ no ‘gusubira kw’Abayahudi muri Palesitina,’ mbere y’uko Umukiza aza ubwe. Abasubirayo bakicara bumva indirimbo zisinziriza z’izo nyigisho zidashingiye ku Byanditswe kandi zidafite ishingiro, babikora babizi neza; kandi koko icyo gikorwa cyabo kizaba ari ‘ugusubira inyuma.’

GSAM 194.1“Kubera ko babaye ‘ab’umudendezo’ mu buryo Ibyanditswe bisobanura, ‘gukomeza kujya imbere’ birimo umutekano mwinshi cyane kurusha ‘gusubira inyuma’ cyangwa ‘kwikuramo,’ cyane cyane muri iki gihe, ubwo indahemuka muri Kristo Yesu zigiye guhabwa ikamba ry’ubwiza vuba cyane.”

GSAM 194.2Uburyo amatorero yigizaga inyuma ukuza k’Umwami ashyigikira inyigisho zavuzwe haruguru zidashingiye ku Byanditswe, bwibutsaga abadiventisiti aya magambo y’umuhanuzi Ezekiyeli: “Mwana w’umuntu, dore abo mu nzu ya Isirayeli baravuga bati: Iyerekwa abona ni iry’iminsi myinshi iri imbere, kandi ahanura iby’ibihe bya kure.” Muri uwo murongo w’amagambo haboneka igisubizo abadiventisiti bakoreshaga, ngo: “Ni cyo gituma ubabwira uti: Uku ni ko Umwami Uwiteka avuga: Nta jambo na rimwe mu magambo yanjye rizongera gutinzwa, ahubwo ijambo navuze rizasohora, ni ko Umwami Uwiteka avuga.”20

GSAM 194“Ugomba kongera guhanura”

GSAM 194.3“Abariye” igitabo, bakamamaza ibyerekeye “igihe,” batekerezaga ko umurimo wabo wo kubwiriza isi wari wararangiye; ni yo mpamvu babwiwe ko bagomba kongera kwigisha amahanga, n’abavuga indimi zitandukanye, n’abami. Ikindi gice cy’umurimo, cyari kitaramenyekana kugeza ubwo, cyagombaga noneho gukorwa,—ari cyo kwereka abantu imiterere nyakuri y’urusengero rw’Imana rwo mu ijuru n’umurimo ukorerwa ku gicaniro cyarwo. Itegeko ryo kugera urusengero21 rirakenewe kugira ngo hamenyekane imiterere y’ibyari kuba ku iherezo ry’igihe cy’ubuhanuzi, maze bityo hatangwe ibisobanuro by’amagambo ngo: “Ni bwo ubuturo bwera buzezwa.”

GSAM 194.4Muzirikane ko umumarayika wamamazaga iby’icyo gihe yavuye mu ijuru, kandi mbere y’uko umurimo we urangira atanga inshingano yo kongera kwigisha abantu. Bityo rero, ubutumwa bugomba gusobanura ikibazo cy’ubuturo bwera, bukagarurira icyizere abatengushywe, kandi icyarimwe bukabaha “urubingo,” cyangwa “inkoni,” cyangwa urugero abantu b’Imana bashobora kugereraho uko bahagaze imbere yayo mu by’imico yabo, bugomba kuba bufite ibimenyetso bigaragara by’uko bukomoka mu ijuru, ko budakomoka ku bantu.

GSAM 195Urwikekwe rwabuzaga kugera ku bantu

GSAM 195.1Urwikekwe rwariho ku nyigisho y’ukuza kwa kabiri rwari nk’uruzitiro hafi kudashobora kurengwa mu kugera ku bantu; kandi kugerageza kongera kubigisha hatabanje kuboneka umucyo usobanutse kandi udashidikanywaho ku cyateye gutenguhwa, nta cyo byari kumara. Abizera b’abadiventisiti ubwabo bari bakeneye kongera gukomezwa mu mitima yabo n’inshingano ivuye mu ijuru, mbere y’uko abantu bashobora kwigishwa neza; ariko se ibyo byari kugerwaho bite? Mbese byari gukorwa n’ubwenge bw’abantu gusa? Cyangwa se abari bariboneye umurimo wimbitse w’Umwuka w’Imana muri uwo muryango wari umaze igihe gito ubayeho bari kunyurwa n’ibitekerezo by’abantu gusa? Nta kindi cyari kubakura mu gihirahiro cyabo uretse umurimo nk’uw’“ubutumwa bw’umumarayika wa gatatu”22 Kandi uwo murimo watangijwe uko byari bikwiriye, intambwe ku yindi, uko bashoboraga kuwemera, ufite ibihamya byemeza cyane ko wakomokaga mu ijuru.

GSAM 195Nk’intama zitagira umwungeri

GSAM 195.2Nguko uko imbaga nini y’abizeraga ukuza kwa kabiri yari imeze, mu buryo bumwe, nk’intama zitagira umwungeri; ibihumbi byabo bari bitandukanije n’amatorero yose n’inyigisho zayo mu byumweru bike byari bishize, kandi nta miryango y’abantu yari ishinzwe kwita ku mibereho yabo y’iby’umwuka. Nta bajyanama bo ku isi bari bafite bashoboraga kwiringira; Imana yonyine ni yo biringiraga.

GSAM 195.3Nyamara bari bafite ikintu kimwe badashidikanyaho, kandi cyari kimeze nk’igitsika ubwato kuri bo,—ibyamamajwe ku byerekeye igihe byari ukuri.23 Ariko nk’itsinda ry’abantu, bari mu mimerere yashoboraga kubatera kwemera ibisobanuro bitari ukuri, cyangwa kubura “kwihangana” bakareka kwizera ibyo bari baranyuzemo, keretse Imana ibayoboye ikabarinda. Bamwe ni ko babigenje; abandi bo bahanze ijisho ryo kwizera uwo imitima yabo yakundaga, babazanya umwete bati: “Wa murinzi we, ijoro rigeze he? Wa murinzi we, ijoro rigeze he? Umurinzi aravuga ati: Igitondo kiraje, kandi n’ijoro na ryo; niba mushaka kubaza, nimubaze: nimugaruke, muze.”24

GSAM 196J. N. Andrews ku byerekeye gutenguhwa

GSAM 196.1Umukuru J. N. Andrews, umwe mu banyuze muri ibyo mu 1844, avuga ibya gutenguhwa muri aya magambo:—

GSAM 196.2“Abari biteze Umwami mu 1843 no mu 1844 baratengushywe. Kuri benshi, ibyo birahagije ngo bibe impamvu yo kwanga ubuhamya bwose bwerekeye iki kibazo. Twemera ko habayeho gutenguhwa, ariko ntidushobora kwemera ko ibyo bitanga impamvu ikwiriye yo guhakana ko ukuboko kw’Imana kwari muri uyu murimo. Iteraniro ry’Abayahudi ryaratengushywe ubwo, ku iherezo ry’umurimo wa Yohana Umubatiza, Yesu yigaragazaga nka Mesiya wasezeranyijwe. Kandi abigishwa bamwiringiraga baratengushywe bababaye cyane, igihe uwo bari biteze ko azakiza Isirayeli yafatwaga akicwa n’amaboko y’abagome. Kandi amaze kuzuka, ubwo bari biteze ko azasubiza Isirayeli ubwami, ntibashoboraga kubura gutenguhwa igihe bamenyaga ko agiye kwa Se, kandi ko bo bari kuzasigara mu mibabaro n’amakuba igihe kirekire. Ariko gutenguhwa si igihamya cy’uko Imana itagira uruhare mu kuyobora ubwoko bwayo. Gukwiriye gutuma bakosora amakosa yabo, ariko ntigukwiriye gutuma bareka kwiringira Imana. Kubera ko Abisirayeli batenguhwaga mu butayu, ni cyo cyatumaga bahakana kenshi ko Imana ari yo ibayobora. Bashyizweho ngo batubere umuburo, kugira ngo tutagwa dukurikije urwo rugero rwabo rwo kutizera.”25

GSAM 196Ukuri kubatizwa mu kwangwa na benshi

GSAM 196.3Bisa n’aho umugambi w’Umwami ari ugushyira ukuri kw’ingenzi mu nzira itemerwa na benshi, ku buryo kukwemera no kukumvira biba ari umusaraba umuntu yikorera26 Ibyo bigaragara cyane muri iyi minsi y’imperuka. Petero, avuga iby’icyo gihe imperuka ya byose izaba iri “hafi,” n’igihe “urubanza” ruzatangirira “mu nzu y’Imana,” aravuga ati: “Bakundwa, ntimutangazwe n’ikigeragezo cy’umuriro kije kubagerageza, nk’aho mwagwiririwe n’ikintu kidasanzwe; ahubwo munezerwe kuko musangiye imibabaro ya Kristo, kugira ngo ubwiza bwe nibuhishurwa, namwe muzanezerwe n’ibyishimo bisaze. Nimutukwa babahora izina rya Kristo, murahirwa; kuko Umwuka w’ubwiza, ari wo Mwuka w’Imana, aba kuri mwe; bo baramutuka, ariko mwebwe muramuhimbaza.”27

GSAM 197.1Iyo ukuri kumaze kubatizwa mu kwangwa na benshi, kukwemera bisaba ubuntu buruta ubwo gukurikira gusa ukwizera kw’imbaga y’abantu. Abiyitirira ukwizera mu buryarya nta mpamvu ikomeye ibatera kwemera ukuri gusaba kugira icyo bakora, nko kugashya ubwato uzamuka umugezi “uhanganye n’umuyaga n’amazi.” Bityo ukuri guhinduka ikigeragezo ku ndahemuka, ku bafite imitima itaryarya, ku bavugisha ukuri no ku bakurikiza umutimanama wabo.

GSAM 197.2Twamaze kugaragaza ko ubuhanuzi bwerekeye umuryango w’ukuza kwa kabiri bwerekana ko hagombaga kubaho gutenguhwa. Kwarabaye; bityo, mu buyobozi bw’Imana, kwemera ubwo butumwa byari bifite umusaraba wabyo.

Notes

  1. Ibyahishuwe 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Ezekiyeli 3:1-3. ↩
  3. Yeremiya 15:16. ↩
  4. Pikira—umuti mubi cyane kandi usharira, ukorwa muri alukoro, igikakarubamba n’uburembo bw’ishangi. ↩
  5. Yohana 20:13. ↩
  6. Yeremiya 15:16-18. ↩
  7. Abaheburayo 10:35-39. ↩
  8. Incamake y’Imibereho ya Ellen G. White, impapuro 107-109. ↩
  9. Nta muntu n’umwe muri icyo gihe wari ufite igitekerezo cy’ubuturo bwera bwo mu ijuru. ↩
  10. Kuva 15:17. ↩
  11. Zaburi 78:54. ↩
  12. Zaburi 78:68, 69. ↩
  13. Mika 1:3, 4. ↩
  14. Yohana 12:16. ↩
  15. Zekariya 9:9. ↩
  16. Luka 19:40. ↩
  17. Luka 24:21. ↩
  18. Mariko 11:10. ↩
  19. Habakuki 2:3. ↩
  20. Ezekiyeli 12:27, 28. ↩
  21. Mu kugera kudatanga imibare nk’igisubizo, haba harebwa imiterere, aho kureba ingano. ↩
  22. Ibyahishuwe 14:9-12. ↩
  23. Mu kongera gusuzuma babyitondeye cyane uko bari barabaze iminsi 2300, nta kosa bashoboraga kubona, kandi n’ubu nta rishobora kuboneka. ↩
  24. Yesaya 21:11, 12. ↩
  25. Ubutumwa Butatu bwo mu Byahishuwe 14:6-12, urup. 33. ↩
  26. Matayo 16:24. ↩
  27. 1 Petero 4:7, 17, 12-14. ↩

Icyitonderwa

Subira inyuma