Chipaturo 19 — “Muŵamanyenge na Vipambi Vyawo”
GSAM 299.1“Wakapa ŵanyake kuŵa ŵapositole; ŵanyake kuŵa nchimi; ŵanyake kuŵa ŵapharazgi ŵa makani ghawemi; ŵanyake kuŵa ŵaliska na ŵasambizgi; kuti ŵatuŵa ŵanozgeke, kuti ŵachite mulimo wa uteŵeti, kuti thupi la Khristu lizengeke; mpaka tose tifike ku umoza wa chipulikano na wa kumanya Mwana wa Chiuta, kuŵa munthu wakufikapo, kufika pa msinkhu wa uzali wa Khristu.”1
GSAM 299.2Apo Mponoski wakaŵika vyawanangwa vya Mzimu wake mu mpingo, kuti vifiske mulimo wa Fumu, “umo wakakhumbira,” mpaka zuŵa lakufikapo lize, wakaŵaleka ŵanthu ŵake kuti ŵachitengerenge waka usange chiwoneskero chikufuma kuchanya panji ku mizimu yiheni chara. Kweni wakutipa malango agho tingamanyira usange mzimu ngwa Chiuta panji chara. Nanga ni mu mazuŵa agha ghaumaliro, apo, nga umo nchimi Yoweli yikayowoyera kale, Fumu yikenera kupungulira Mzimu wake pa ŵanthu wose, ndipo ŵana ŵanalume na ŵana ŵanakazi ŵakenera kuchima,2 Paulosi wakuti ŵanthu ŵaleke kuyuyura uchimi, kweni “ŵayezge vyose,” ndipo “ŵakoleske icho ntchiwemi.”3
GSAM 299.3Kasi viwoneskero vyanthena ivi vingayezgeka munthowa wuli yinyake padera pa kuviyaniska na malango gha mu Malemba ghakumanyira mulimo wa Mzimu wa Chiuta? Vyose ivyo maghanoghano gha ŵanthu ŵakutondeka kuvipulikiska vikufuma kwa Chiuta vyose chara. Chifukwa Baibolo likuti mu mazuŵa ghaumaliro Satana wazamuchita minthondwe kuti wapusike charu, mwakuti wawunganye ŵanthu ku nkhondo ya zuŵa likuru lira la Chiuta Wankhongonozose.4 Ntheura chawanangwa chaunenesko cha mzimu chingamanyikwa mwa kuyaniska mwakupwelelera chiwoneskero chake na malango gha mu Baibolo. Apa pakukhumbikwa kupwelelera kwakuyana na uko ŵanthu ŵa charu ŵakugwiliskira ntchito pakumanya ndalama zautesi.
GSAM 300Kumanya Ndalama Zautesi
GSAM 300.1Mu Detroit Bank Note Reporter wa Epulero, 1863, a Preston ŵakapeleka malango ghankhondi ghakumanyira ndalama zautesi. Ŵakati munthu waliyose uyo wangasanda mwakupwelelera pepala lililose la ndalama ilo wafumbata, mwakulondezga malango agha, wangawopa kupusikika chara.
GSAM 300.2Palije nthowa yakugomezgeka yakuyesera chawanangwa cha uchimi kuluska kuchiyaniska na umo vyawanangwa vyanthena vikawonekeranga mu nyengo za Malemba, na kuchiyezga na malango agho ghali mwenemumo. Malemba ghakutinozga mwakukwana ku milimo yose yiwemi (2 Timote 3:16, 17), ndipo ghakulongosora mwaunenesko viwoneskero vya chawanangwa cha uchimi, na umo mulimo waunenesko wa Mzimu wa Chiuta ungamanyikwira kupambana na milimo ya Satana pamoza na vyawanangwa vyake vyautesi.
GSAM 300MALANGO GHAKUMANYIRA VYAWANANGWA VYAUNENESKO
GSAM 300.3Fumu yapeleka mu mazgu ghake malango ghakupambanapambana ghambura kuchepera pa ghankhondi na ghaŵiri, agho tingapambaniskira viwoneskero vyaunenesko vya Mzimu wa Chiuta na milimo ya Satana.
GSAM 300Dango Lakwamba—Ulongozgi Wapadera
GSAM 300.4Nchimi Yesaya, pakuyowoya vya vinthu vya mu mazuŵa ghaumaliro, yikuti: “Kaka ukaboni, dindilira dango pakati pa ŵasambiri ŵane. Ndipo ndilindilirenge Fumu, iyo yabisa chisko chake ku nyumba ya Yakobe, ndipo ndiyilindilirenge.... Ndipo para ŵamuti kwa imwe, Fumbani ku ŵakuyowoya na mizimu ya ŵakufwa, na ku ŵamayere awo ŵakuchita chitotoli na kung'ung'udza; kasi ŵanthu ŵakwenera kufumba kwa Chiuta wawo chara? Kasi ŵafumbire ŵamoyo ku ŵakufwa? Ku dango na ku ukaboni; usange ŵakuyowoya mwakuyana na mazgu agha chara, ntchifukwa chakuti mulije ungweru mwa iwo.”5
GSAM 301.1Mu lemba ili, tikupempheka kulaŵiska ŵanthu awo ŵakuchita mulimo wa kuwezgerapo chidindo pa dango la Chiuta—ŵanthu awo ŵakulindilira Fumu, ŵakuchita uteŵeti wake. Ŵakumukhazga; kung'anamura kuti ŵakulindilira kwiza kwake. Ivi vikuchitikaso mu nyengo iyo mizimu yakujichema kuti ni mizimu ya ŵakufwa yikuchema ŵanthu kuti ŵayifumbenge. Ŵanyake ŵakupulikira ntchemo yawo na kufumba ku ŵakufwa kuti ŵasange kumanya; kweni Fumu yikuchema ŵanthu ŵake kuti ŵayipenje iyo. Ichi chili nga ntchiyowoyero chakuti, usange ŵayipenja, yiŵapenge ulongozgi wapadera. Ŵalije chifukwa cha kufumba ku ŵakufwa, awo ŵangaphalira ŵanthu kanthu chara; chifukwa “ŵalijeso chigaŵa kwamuyirayira mu kanthu kalikose ako kakuchitika pasi pa dazi;” ndipo “ŵakufwa ŵakumanya kanthu chara.”6
GSAM 301.2Mu lemba ilo lili pachanya mwapelekeka dango ilo mauthenga ghose ghakwenera kuyezgeka nalo,—“usange ŵakuyowoya mwakuyana na mazgu agha chara, ntchifukwa chakuti mulije ungweru mwa iwo.” Mauthenga ghose ghakufuma kwa Fumu ghazamuŵa ghakukolerana na mazgu ghake na dango lake.
GSAM 301.3Para nkhulondezga dango ili pakusanda ivyo Amai White ŵalemba, ningati mu vyaka 52 ivyo vyajumpha naŵerenga mwakupwelelera ukaboni wawo wa ulongozgi, nkhuwuyaniska na dango la Chiuta na ukaboni wa Baibolo, ndipo nkhusanga kuti vikukolerana mwakufikapo chomene. Ulongozgi wawo ukwiza kuzakapeleka chivumbuzi chiphya kuti chinjire mu malo gha Malemba chara, kweni kuti utilongore uko ŵanthu mu nyengo izi ŵangapuluskikira na umo ŵangapuluskikira, kulekeskeka kulondezga mazgu. Malo agho ukaboni wa ulongozgi wa Amai White uli nagho ghangalongosoreka makora chomene na ivyo iwoŵene ŵalemba vyakukhwaskana nawo:—
GSAM 301.4“Mazgu gha Chiuta ngakukwana kuŵalira maghanoghano agho ghali mu chisi chakufipilira chomene, ndipo ghangapulikiskika na awo ŵali na khumbo lililose la kughapulikiska. Kweni, nangauli vili nthena, ŵanyake awo ŵakuti ŵakusambira mazgu gha Chiuta ŵakusangika ŵakukhala umoyo wakususkana chomene na visambizgo vyake ivyo ni vyakupulikikwa makora chomene. Ntheura, kuti ŵanalume na ŵanakazi ŵaleke kuŵa na chakujigowokera, Chiuta wakupeleka ukaboni wa ulongozgi wakupulikikwa makora na wakudunjika, kuŵawezgera ku mazgu agho ŵatondeka kulondezga.
GSAM 302.1“Mazgu gha Chiuta ghali na malango ghanandi ghakulongozga kuti munthu waŵe na nkharo yiwemi ya umoyo. Ndipo ukaboni wa ulongozgi, wa ŵanthu wose na wa munthu payekha, wapelekeka kuti ŵapwelelere chomene malango agha.... Imwe mukughamanya makora Malemba chara. Usange musambirenge mazgu gha Chiuta na khumbo la kufika pa mlingo wa Baibolo na kufikapo mu Ukhristu, mphanyi mukakhumbikwira ukaboni wa ulongozgi chara....
GSAM 302.2“Fumu yikukhumba kumuchenjezganinge, kumuchenyani, na kumulongozgani kwizira mu ukaboni wa ulongozgi uwo wapelekeka, na kukhozga mu maghanoghano ghinu kuzirwa kwa unenesko wa mazgu ghake. Ukaboni wa ulongozgi wakulembeka ukupeleka ungweru uphya chara, kweni ukukhozga mu mtima mwa nkhongono unenesko uwo ukavumbulika kale mwa kuputika kwa Mzimu.... Unenesko unyake wakusazgirapo ukupelekeka chara, kweni kwizira mu ukaboni wa ulongozgi Chiuta wapangiska unenesko ukuru uwo wapelekeka kale kuŵa wakupulikikwa makora. Ndipo mu nthowa iyo iyoŵene wasankha, wawunjika panthazi pa ŵanthu kuti waŵawuske na kukhozga unenesko uwu mu maghanoghano ghawo, mwakuti wose ŵaleke kuŵa na chakujigowokera....
GSAM 302.3“Ukaboni wa ulongozgi ukupepulira mazgu gha Chiuta chara, kweni ukughakwezga na kukopa maghanoghano kuti ghatembenukire kwa iwo, mwakuti kupulikikwa makora kwakutowa kwa unenesko kukhwaskenge wose.... Usange ŵanthu awo sono ŵakujichema usambazi wapadera wa Chiuta ŵangapulikira ivyo iyo wakukhumba, nga umo vyalongosolekera mu mazgu ghake, mphanyi ukaboni wapadera wa ulongozgi ukupelekeka chara kuti uŵawuske ŵachite mulimo wawo na kuŵamanyiska kwananga kwawo na ngozi yawo yakofya iyo ŵali nayo chifukwa cha kutondeka kupulikira mazgu gha Chiuta.”7
GSAM 302Dango Lachiŵiri—Nchimi Zaunenesko
GSAM 302.4Tasambira kale kuti nchimi zose zaunenesko zizamuŵa zakuyowoya mwakukolerana na dango la Chiuta na ukaboni wa mazgu ghake. Mpositole Yohane wakupeleka dango linyake lakulongosora chisambizgo cha nchimi zaunenesko. Wakuti: “Ŵakutemweka, mungagomezganga mzimu uliwose chara, kweni yezgani mizimu usange njakufuma kwa Chiuta; chifukwa nchimi zitesi zinandi zaluta mu charu. Mu ichi mukumanya Mzimu wa Chiuta: mzimu uliwose uwo ukuzomera kuti Yesu Khristu wiza mu thupi ngwa Chiuta. Ndipo mzimu uliwose uwo ukuleka kuzomera kuti Yesu Khristu wiza mu thupi ngwa Chiuta chara. Uwu ndiwo mzimu wa wakususkana na Khristu, uwo mukapulika kuti ukwiza; ndipo sono uli kale mu charu.”8
GSAM 303.1Pwelelerani chomene lemba ilo lili pachanya. Likuti uyo wakuzomera kuti Yesu Khristu “wakiza mu thupi” waka chara, “kweni kuti wiza mu thupi”; kung'anamura kuti, kwizira mu Mzimu wake, wakwiza na kukhala mwa ise, pakuzgora chipulikano chithu. Uwu nadi ndiwo unenesko uwo uli pakatikati pa makani ghawemi, “Khristu mwa imwe, chigomezgo cha uchindami.”9
GSAM 303.2Fundo yakukhwaskana na umoyo iyo yikusangika mu vyose ivyo Amai White ŵalemba njakuti tikukhumbikwira Khristu kuŵa Mponoski wakukhala mwa ise, usange tikukhumba kuluta panthazi mu nthowa ya kuchanya. Ivyo ŵalemba vikusambizga kuti tikukhumbikwira Khristu pakwamba, paumaliro, na nyengo zose. Kuti tilongore unenesko uwu, tikumupemphani kulaŵiska buku lawo lakuti, Masitepe Ghakuluta kwa Khristu, ilo makope ghake ghakujumpha 100,000 ghaguliskika mu Chingelezi, kwambura kuzunura makope ghanandi gha mu viyowoyero 18 vya vyaru vinyake ivyo buku ili likusindikizgikamo sono. Muteŵeti wa mpingo wa Presibiteriyani, wati waŵerenga buku ili, wakapempha makope ghakujumpha 300 kuti wape ŵanthu ŵa mu mpingo wake na ŵabwezi ŵake, ndipo wakati, “Buku ili lili kulembeka na munthu uyo wakumumanya makora Fumu Yesu Khristu.”
GSAM 303Dango Lachitatu—Nchimi Zitesi
GSAM 303.3Yohane wakupeleka dango lakumanyira nchimi zitesi: “Izo nza charu; ntheura zikuyowoya vya charu, ndipo charu chikuzipulika.”10 Chisambizgo cha nchimi zitesi chizamukondweska mtima wa kuthupi, m'malo mwa kukwezga nthowa ya kujipata na kuyegha mphinjika. Nchimi zitesi zizamupharazga “vinthu vyakukondweska,” m'malo mwa kukwezga “Mutuŵa wa Israyeli.”11 Munthu waliyose uyo wakuŵerenga nanga ni mapeji ghachoko waka gha ivyo Amai White ŵalemba wangawona kuti ghakulongozgera ku kujipata na kuyegha mphinjika, ndipo ghali na chilato cha kukondweska mtima wa charu, wa kuthupi, chara.
GSAM 304Dango Lachinayi—Kusuzgika na Kuzizipizga
GSAM 304.1Pakulutilira kusanda nkhani iyi, titorenge mazgu gha mpositole Yakobe kuŵa dango lachinayi: “Mwa ŵabali ŵane, torani nchimi izo zikayowoya mu zina la Fumu kuŵa chakuwonerapo cha kusuzgika na kuzizipizga.”12 Para tikuŵerenga ivyo vikachitikira nchimi zakale izo, tikusambira kuti chiyezgo chawo chimoza chikuru chomene chikaŵa kuwona Israyeli wakukana panji kuchita mwakususkana na ukaboni wa ulongozgi wakupulikikwa makora uwo ukaŵapelekekera. Kusambira pachoko waka vya nyengo izo kulongorenge luŵiro nkharo ya nchimi zaunenesko na zitesi wuwo. “Fumu ya mawumba yikuti ntheura, Mungapulikiranga mazgu gha nchimi izo zikumuchimirani chara; zikumuzuzgani na vyawaka. Zikuyowoya mboniwoni ya mu mitima yawoŵene, yakufuma mu mulomo wa Fumu chara.”13
GSAM 304.2Palije kanthu mu ivyo Amai White ŵalemba ako kangazuzga muŵerengi na vyawaka; kweni, nga umo munthu munyake wakalongosolera, “Nasanga chandulo chikuru cha uzimu kufuma mu ukaboni wa ulongozgi nyengo zambura kupendeka. Nadi, palije nyengo iyo nkhuwuŵerenga kwambura kujipulika kuti nachenyeka chifukwa cha kuchepa kwa chipulikano chane mwa Chiuta, kuchepa kwa kujipeleka, na kuchepa kwa mwamphu wa kuponoska ŵanthu.” Ntheura, nadi, icho ukaboni wa ulongozgi wa Amai White ukuchita chikupambana chomene na icho visambizgo vya nchimi zitesi vikuchita, nga umo Yeremiya wakalongosolera.
GSAM 304.3Nchimi yikutiphaliraso umo nchimi zitesi zizamupharazgira: “Zikulutilira kuyowoya kwa awo ŵakuniyuyura kuti, Fumu yati, Muŵenge na mtende; ndipo kwa waliyose uyo wakwenda mwakulondezga maghanoghano gha mtima wakeŵene zikuti, Palije chiheni chizamumuwirani.”14
GSAM 304.4Pa nkhani ya mtundu wa chisambizgo cha Amai White mu ukaboni wawo wa ulongozgi, nizunurenge mazgu ghakulondezgapo gha muŵerengi wakupwelelera:
GSAM 304.4“Naŵerenga ukaboni wawo wose wa ulongozgi kufuma pakwamba mpaka paumaliro, unandi wake mwakuwerezgawerezga, ndipo nindasangepo mazgu ghamoza ghakulongora nkharo yiheni mu wose uwu, panji kanthu kalikose ako nkhambura utuŵa wakufikapo na Ukhristu. Palije kanthu ako kakupatuska munthu ku Baibolo panji kwa Khristu; kweni mwenemumo nkhusanga madando gha mwamphu ukuru chomene ghakuti tipulikirenge Chiuta, titemwenge Yesu, tigomezgenge Malemba, na kughasanda nyengo zose. Kuŵa pafupi chomene na Chiuta kwa mtundu uwu, kujipeleka na mwamphu kwanthenge uku, na madando ghakuru ghakuti tikhale umoyo utuŵa ghangawuskika na Mzimu wa Chiuta pera.”
GSAM 305.1Munthu uyo wasanda mwakupwelelera ukaboni wawo wa ulongozgi kufuma pakwamba wakulemba kuti:
GSAM 305.1“Pa nkhani ya kuyowoya mwaunenesko na mwakugomezgeka, kwambura wofi panji kutemwera, nkhukhumba kuchitira ukaboni kuti palije kutondeka. Usange vilato viheni na vyawakawaka ndivyo vikaŵa nkhongono yakulongozga mulimo uwu, mazgu ghakupusika mwa kulumba mphanyi ghakatora malo gha ukaboni wa ulongozgi wakusanda mitima na machenyo ghakugomezgeka. Kuyowoya mwakupulikikwa makora, kuchenya mwakugomezgeka viheni, mazgu gha lusungu na ghakukhwimiska ŵanthu awo ŵakutenthema ndipo ŵakujipulika kuti ŵakukhumbikwira Mponoski, na awo ŵakubuda ndipo ŵakupenja mwakujiyuyura kuleka maubudi ghawo,—ivi ndivyo vili kuŵa chigaŵa chikuru cha milimo yawo. Ukaboni wa ulongozgi wa Amai White, wakuchenya viheni vya ŵanthu ŵanandi awo ŵakaŵawona mu mboniwoni ya nchimi, wapelekeka mwakugomezgeka chomene, ndipo wachita uwemi ukuru chomene.”15
GSAM 305Dango Lachinkhondi—Mauchimi Ghaunenesko Ghakufiskika
GSAM 305.2Pali mazgu agho Mozesi wakayowoya ghakukhwaskana na nchimi zaunenesko na zitesi, agho ghakusangika mu chipaturo 18 cha Dotoronome. Wakuti: “Kasi timanyenge wuli mazgu agho Fumu yindayowoye? Para nchimi yikuyowoya mu zina la Fumu, usange chinthu chila chikuleka kuchitika panji kufiskika, agho ndiwo mazgu agho Fumu yindayowoye; kweni nchimi yayowoya mwakujikuzga. Ungayiwopanga chara.”16
GSAM 305.3Chinthu chenechichi chikusangikaso mu malemba ghakulondezgapo: “Kasi ni njani uyo wakuyowoya ndipo chikuchitika, apo Fumu yindalangure?”17 Vya nchimi Samuyeli vikayowoyeka kuti, “Vyose ivyo yikuyowoya vikufiskika nadi.”18 “Para mazgu gha nchimi ghafiskika, ndipo nchimi yizamumanyikwa kuti Fumu yayituma nadi.”19
GSAM 306.1Sono pajumpha vyaka vyakuluska 53 kufuma apo mulembi uyu wakawona kakwamba Amai E. G. White ŵali mu mboniwoni ya nchimi. Mu vyaka ivi ŵayowoya mauchimi ghanandi ghakukhwaskana na vinthu ivyo vikenera kuchitika. Ghanyake mwa mauchimi agha ghakukhwaskana na vinthu ivyo vyafiskika kale, ndipo ghanyake ghachali kufiskika, apo ghanyakeso ghazamuchitika munthazi. Pa agho ghakukhwaskana na vinthu vyakale panji vya sono, nkhumanyapo nanga nkhamoza ako katondeka kufiskika chara. Ghanyake mwa mauchimi ghawo ghazunurika kale. Ghanyake ghazamuwoneka mu vipaturo vyakulondezgapo apo tikulutilira kulongosora mdauko withu.
GSAM 306Dango Lachinkhondi na Chimoza—Minthondwe Ntchimanyikwiro cha Nchimi Yaunenesko Chara
GSAM 306.2Ŵalembi ŵanandi ŵa vya chisambizgo cha Chiuta ŵasimikizga, ndipo vyayowoyekaso mu mabuku ghakulongosora Malemba, kuti chimanyikwiro cha nchimi yaunenesko nkuchita minthondwe. Tindasambirepo mu Malemba dango la mtundu uwu.
GSAM 306.3Usange kuchita minthondwe mbukaboni wa nchimi yaunenesko, ipo “nchimi yitesi” iyo yazunurika mu Chivumbuzi 19:20 nayo yikwenera kuchemeka nchimi yaunenesko; chifukwa kwayowoyeka kuti, “Chikoko chikakoleka, ndipo pamoza nacho nchimi yitesi iyo yikachitanga minthondwe panthazi pake, iyo yikapusikira awo ŵakapokera chidindo cha chikoko.” Nkhongono yeneyiyi yikuyowoyekaso mu Chivumbuzi 13:14, kuti yikupusika “awo ŵakukhala pa charu chapasi kwizira mu minthondwe iyo yikapika nkhongono kuchita panthazi pa chikoko.” Para tingalondezga dango ili munthowa yeneyiyi, tingachichizgika kuzomera kuti nanga ni Satana ni nchimi yaunenesko. Mizimu yinyake iyo yizamuchita mulimo wapadera pa nyengo ya soka lachinkhondi na chimoza mwa masoka ghankhondi na ghaŵiri ghaumaliro yikuchemeka “mizimu ya viŵanda, iyo yikuchita minthondwe, iyo yikuluta ku mathemba gha charu chapasi na gha charu chose, kuŵawunganyira ku nkhondo ya zuŵa likuru lira la Chiuta Wankhongonozose.”20
GSAM 306.4Usange ukaboni wa nchimi yaunenesko ukwenera kusangika mu minthondwe iyo yikuchita para yikuŵa yambura kuwona mboniwoni ya nchimi, ipo tingasanga nchimi zichoko waka za mu Baibolo izo zingazomerezgeka pakuyeseka uku, chomenechomene usange cheruzgo chikwenera kuthemba pa ivyo vyalembeka vyakukhwaskana na milimo yawo. Mbunenesko kuti kwalembeka minthondwe iyo yikachitika na nchimi zinyake, nga ni Eliya, Elisha, na Paulosi. Kweni ni njani uyo wasangapo mu Baibolo nkhani za minthondwe ya Yesaya, Yeremiya, Daniyeli, Hoseya, Yoweli, Amosi, na ŵanyake? Kweni aŵa ŵakaŵa nchimi zaunenesko za Fumu, ndipo ŵakulongoreka kuŵa ŵanthena mwa malango agho Fumu yapeleka ghakuyesera nchimi yaunenesko.
GSAM 307.1Kuti kuchita minthondwe ntchimanyikwiro cha nchimi yaunenesko chara kukuwoneka makora para tikuŵerenga nkhani ya Yohane Mubapatizi mu Malemba. Kuti wakaŵa nchimi kukulongoreka na uchimi wa wiske, Zekariya, apo wakalongosoranga mboniwoni ya nchimi iyo Chiuta wakamupa yakukhwaskana na mwana mwanalume uyo wakenera kubabika kwa iyo: “Ndipo iwe, wamwana, uzamuchemeka nchimi ya Wapachanya Nkhanira; chifukwa uzamudangira Fumu kuti unozge nthowa zake.”21 Mponoski withu iyoŵene wakazomerezga Yohane kuŵa nchimi yeneyiyo yikenera kunozga nthowa panthazi pake; chifukwa pakuyowoya vya Yohane wakati: “Kweni mukaluta kukawonachi? Nchimi? Enya, nkhumuphalirani, wakuluska chomene nchimi. Uyu ndiyo kwalembeka vya iyo kuti, Wona, nkhutuma thenga lane panthazi pako, ilo lizamunozga nthowa yako panthazi pako. Chifukwa nkhumuphalirani kuti, Pakati pa awo ŵababika na ŵanakazi palije nchimi yikuru kuluska Yohane Mubapatizi?”22
GSAM 307.2Apa, ntheura, pali mazgu ghakupulikikwa makora gha Mponoski ghakuti Yohane wakaŵa nchimi. Tiyezge chimanyikwiro cha kuchita minthondwe ndipo tiwone icho chifumengepo. Mu Makani Ghawemi agho ghakalembeka na Yohane mupharazgi, tili na mazgu agha: “Ndipo ŵanandi ŵakaluta kwa iyo [Khristu] na kuti, Yohane wakachita munthondwe nanga ngumoza chara; kweni vyose ivyo Yohane wakayowoya vya munthu uyu vikaŵa vyaunenesko.”23 Mazgu agha pera ghakususka mwakukwana fundo yakuti chimanyikwiro cha nchimi yaunenesko nkuchita minthondwe.
GSAM 307.3Dango ili, lakuperekeka mu Dotoronome 13:1-3, ilo talichema dango lachinkhondi na chimoza mu kupenda kwithu uku, ndakuti litivikilire kuti tileke kuchimbilira kulondezga kanthu kalikose kakuzizwiska panji ka munthondwe, mpaka tawona dankha mwakupwelelera usange kakulongozgera ku kuŵa pafupi chomene na Fumu panji ku kupatukako kwa iyo. Lemba ili likutiphalira kuti tilondezge malango ghose, chomenechomene kuti tiwone usange kanthu ako nkhakukolerana na Chiuta na dango lake.
GSAM 308.1Dango lachinkhondi na chimoza ili likusambizga kuti usange munthondwe wachitika na munthu wautesi uyo wakujichema nchimi, para wasandikika mwakupwelelera, pamoza na uwo pazamuwoneka kupatuka ku unenesko utuŵa wa mazgu gha Chiuta, na kukhizgika kwa mlingo kuti ukolerane na mtima uwo ukukhumba kugwentha nthowa ya kujipata. Fumu yikuzomerezga kuti munthu wautesi wanthena wawuke, ndipo mendero ghake ngchiyezgo kwa mwana waunenesko wa Chiuta, ghakumupa mwaŵi wakusanda mwakupwelelera uko muchiti wa minthondwe uyo wakulongozgera panji chilato chake. Awo ŵakukoleska mazgu gha Chiuta, m'malo mwa kukopeka na muchiti wautesi wa minthondwe, ŵakufuma ŵakukhora mwa Chiuta chifukwa cha ivyo ŵakumana navyo.
GSAM 308.2Mu mazuŵa ghaheni agha, apo ŵanandi ŵakujichema “ŵachizgi mwa chipulikano,” “ŵachizgi mwa Chiuta,” “ŵachizgi ŵa Sayansi ya Ukhristu,” na vinyake, ntchiwemi kulondezga mwakupwelelera malango gha mu Malemba. Chifukwa pakukhumbikwa malango gha Chiuta, na kuŵalirika na Mzimu Mutuŵa, kuti timanye makora maghanoghano na vilato vya ŵanyake mwa “ŵachizgi” aŵa, chifukwa mulimo wawo ngwa uryarya chomene; apo ŵanyake ŵakusulako pakweru dango la Chiuta na unenesko wake wa nyengo iyi. Nyengo zinyake “ŵachizgi” ŵautesi aŵa ŵakwiya nga mbanthu ŵakuzura na misala para dango la Chiuta lazunurika waka. Nga umo kuliri kwaunenesko kuti Fumu yili na uthenga wakupharazga dango lake lituŵa, ndimoso kuliri kwaunenesko kuti ŵanthu awo ŵakutuka dango lake na kuchimbizga pamaso pawo awo ŵakulizunura waka ŵalije ulongozgi wa Mzimu Mutuŵa.
GSAM 308Dango Lachinkhondi na Chiŵiri—Vipambi Vyawo
GSAM 308.3“Chenjerani na nchimi zitesi, izo zikwiza kwa imwe zavwara malaya gha mberere, kweni mukati ni mphumphi zakulusa. Muŵamanyenge na vipambi vyawo. Kasi ŵanthu ŵakuthyola mpheska ku minga, panji vikuyu ku mitondo ya minga? Ndimoso muti uliwose uwemi ukupambika vipambi viwemi; kweni muti uheni ukupambika vipambi viheni. Muti uwemi ungapambika vipambi viheni chara, nesi muti uheni kupambika vipambi viwemi. Muti uliwose uwo ukuleka kupambika vipambi viwemi ukudumulika na kuponyeka mu moto. Ntheura muŵamanyenge na vipambi vyawo.”24
GSAM 309.1Mazgu agha gha Mponoski withu ghakuzomerezga kuti chawanangwa cha uchimi chizamuŵapo mu nyengo ya makani ghawemi. Usange pakaŵavyenge nchimi zaunenesko zakukolerana na mulimo, ndipo chiwoneskero chilichose cha uchimi chiŵenge chakufuma ku chinthu chiheni, kasi mphanyi wakayowoya kuti, “Chenjerani na nchimi” chara? Pakuti wakutiphalira mwakupulikikwa makora chomene umo mtundu uliwose ungamanyikwira, uwu mbukaboni wakuluska wose wakuti mu mulimo wa Musanguluski, Mzimu Mutuŵa, wakulongora “vinthu ivyo vikwiza” (Yohane 16:13), muzamuŵa chawanangwa cha uchimi chaunenesko. Dango ili, ilo mu kupenda kwithu talichema dango lachinkhondi na chiŵiri, ndambura kutondeka. Khristu wakati mungaŵamanya na vipambi vyawo chara, kweni wakasimikizga kuti, “muŵamanyenge na vipambi vyawo.”
GSAM 309.2Tikufumba kuti, Kasi ntchipambi wuli icho chikwenera kuwoneka mu mulimo wa vyawanangwa vyaunenesko vya Mzimu wa Chiuta? Zgoro likusangika mu mazgu gha Paulosi ghakukhwaskana na chilato cha Fumu pakuŵika vyawanangwa mu mpingo: “Ntheura wakuti, Apo wakakwera kuchanya, wakatolera ŵazga ku wuzga, ndipo wakapa ŵanthu vyawanangwa.... Ndipo wakapa ŵanyake kuŵa ŵapositole; ŵanyake kuŵa nchimi; ŵanyake kuŵa ŵapharazgi ŵa makani ghawemi; ŵanyake kuŵa ŵaliska na ŵasambizgi; kuti ŵatuŵa ŵanozgeke, kuti ŵachite mulimo wa uteŵeti, kuti thupi la Khristu lizengeke; mpaka tose tifike mu umoza [“ku umoza,” mazgu gha m'mphepete] wa chipulikano, na wa kumanya Mwana wa Chiuta, kuŵa munthu wakufikapo, kufika pa msinkhu wa uzali wa Khristu.”25
GSAM 309.3Londezgani dango ili pakusanda chawanangwa cha uchimi icho chaŵa chakukolerana na uthenga wa mungelo wachitatu kufuma pakwamba pake, ndipo ntchivichi chikuwoneka?—Tikusanga kuti ulongozgi uwo wapelekeka nyengo zose kwizira mwa Amai White waŵa wakulongozgera ku umoza na kukolerana, kuchenjezga kuti “fumbanani ulongozgi,” na kuti “sendeleranani pamoza,” kuti tiŵe ŵakukolerana na Khristu, ndipo ntheura tiŵe na ubwezi na umoza waunenesko pakati pithu.
GSAM 310.1Ŵanyake mwa ŵakususkana na mulimo uwu ŵayowoya mwakugoska kuti, “Kuŵavyenge mboniwoni za nchimi za Amai White, izo muli nazo pakati pinu, mphanyi mulimo winu ukaparanyika kale.” Ŵakuzgoreka kuti, “Uwu mbunenesko; chifukwa kwizira mu izo Fumu yapeleka ulongozgi, chenjezgo, na ungweru, ndipo ntheura mphindano zamara, ndipo mulimo wasakata.” Ntheura icho iwo ŵakakhumbanga kuŵa chakususkira chawanangwa, mu unenesko mbukaboni wakuti chipambi chake ntcha chawanangwa cha uchimi chaunenesko.
GSAM 310.2Kwa vyaka 60 na kujumpha, viwoneskero vya chawanangwa cha uchimi kwizira mwa Amai White vyayezgeka na malango ghankhondi na ghaŵiri agha, ndipo mu vyose vyafiska ivyo vikukhumbikwa pa uchimi waunenesko.
Notes
- Ŵaefeso 4:11-13. ↩
- Yoweli 2:28, 29. ↩
- 1 Ŵatesalonika 5:20, 21. ↩
- Chivumbuzi 16:14. ↩
- Yesaya 8:16-20. ↩
- Mupharazgi 9:6, 5. ↩
- Ukaboni ku Mpingo (Testimonies for the Church), Buku 5, mapeji 663-667. ↩
- 1 Yohane 4:1-3. ↩
- Ŵaefeso 3:17; Ŵakolose 1:27. ↩
- 1 Yohane 4:5. ↩
- Yesaya 30:10, 11. ↩
- Yakobe 5:10. ↩
- Yeremiya 23:16. ↩
- Vesi 17. ↩
- J. N. Andrews, mu Review wa Disembala, 1867. ↩
- Dotoronome 18:21, 22. ↩
- Matengelero 3:37. ↩
- 1 Samuyeli 9:6. ↩
- Yeremiya 28:9. ↩
- Chivumbuzi 16:14. ↩
- Luka 1:76. ↩
- Luka 7:26-28. ↩
- Yohane 10:41. ↩
- Mateyu 7:15-20. ↩
- Ŵaefeso 4:8-13. ↩